Hoe zal deze aanslag de Franse verkiezingen beïnvloeden?
Gisteravond werd Frankrijk alweer getroffen door een terroristische aanslag. Het was lang niet de bloedigste aanval in het verleden van het land, maar wel de eerste die plaatsvond aan de vooravond van een enorm belangrijke en spannende presidentsverkiezing. Zullen de gebeurtenissen het resultaat beïnvloeden? En op welke manier?
De aanslag gisteren, even voor 9 uur 's avonds, vond plaats net toen het laatste tv-optreden van alle elf presidentskandidaten werd uitgezonden op zender France 2. De details van de aanval op de Champs-Elysées, waarbij minstens één politieagent om het leven kwam, druppelden binnen net toen het laatste interview (met François Fillon) werd afgerond.
Fillon, die altijd een sterke visie op veiligheid - en het gebrek daaraan in Frankrijk - heeft gehad, kondigde meteen aan dat hij zijn verkiezingscampagne vroegtijdig zou stopzetten. Hij riep de andere kandidaten op om hetzelfde te doen. Sommigen, zoals Le Pen en Macron, gingen daarop in, maar niet voordat ze als afsluiter van de tv-show allemaal nog even kort aan het woord mochten komen. Niet verwonderlijk kozen alle kandidaten ervoor om de kiezer te herinneren aan hun standpunten over veiligheid en de strijd tegen terrorisme.
Emmanuel Macron (centrum links) verklaarde dat 'een president moet beschermen'. De extreemlinkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon, die het de laatste tijd erg goed doet in de peilingen, vroeg de bevolking 'niet te panikeren' en herinnerde iedereen eraan dat Frankrijk 'verenigd kon zijn zolang het een groot, gemeenschappelijk doel had'. Marine Le Pen had het dan weer over haar woede na de nieuwe aanval, en benadrukte dat Frankrijk 'de middelen heeft om zichzelf te verdedigen'.
Macron op kop
Vandaag is de allerlaatste dag waarop de kandidaten campagne mogen voeren voor de eerste verkiezingsronde zondag. Welke van de elf ondanks de oproep van Fillon naar buiten zullen treden, is nog niet zeker. Wat wél vaststaat, is dat de gebeurtenissen van gisterenavond ongetwijfeld invloed zullen hebben op de kiezer en het uiteindelijke resultaat.
Gisteren, op twee dagen van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen én belangrijk: nog voor de aanslag in Parijs zich voordeed, ligt centrumkandidaat Emmanuel Macron op kop, gevolgd door de rechtspopulistische Marine Le Pen. Dat blijkt uit een rondvraag van peilinginstituut Elabe. De 39-jarige Macron komt uit op 24 procent, Le Pen op 21,5 procent. Op plaats drie staat François Fillon van 'Les Républicains' met 20 procent, gevolgd door Jean-Luc Mélenchon met 19,5 procent. Van de ondervraagden is 77 procent zeker van zijn stuk, 23 procent zegt dat ze hun mening nog kunnen bijstellen.
De gevolgen van de aanslag zullen waarschijnlijk vooral voelbaar zijn bij de onbesliste kiezers. Volgens enquêtes is ongeveer een derde van de Franse kiezers nog niet zeker voor wie ze zondag zullen stemmen. Bij deze twijfelende groep kan de aanslag, en de reactie van de kandidaten erop, een doorslaggevend effect hebben. Meer bepaald vermoeden analisten dat vooral de extreme kandidaten - Le Pen aan de rechterkant en Mélenchon aan de linkerkant - extra kiezers zullen winnen.
50% plus één
Welke zijde het uiteindelijk zal halen, valt niet te voorspellen. De twee extreme kandidaten mogen dan op cruciale punten van elkaar verschillen, ze hebben beiden een gelijkaardige visie - zeg maar minachting - op het huidige systeem. Le Pen wil dat systeem veranderen door immigratie een halt toe te roepen en Frankrijk het liefst af te sluiten van Europa. Ook Mélenchon is geen fan van Europa in haar huidige vorm, ook al trekt hij dan resoluut de kaart van het socialisme. Hij wil migranten net beter opvangen en de oorzaak ervan - de vele conflicten - aanpakken.
Wie het dus uiteindelijk zal halen, staat allerminst vast. Er zijn vijf grote favorieten in omloop. Naast Le Pen en Mélenchon doen ook Fillon, Hamon en Macron het goed in de peilingen, en wat de precieze invloed zal zijn van de aanslag van gisteravond zal zondag pas blijken. Dat er een tweede ronde zal volgen op 7 mei, wordt wel als een veilige gok gezien. De kans dat een van de kandidaten een meerderheid van 51 procent behaalt en tot winnaar wordt uitgeroepen, is bijzonder klein. De twee grootste partijen zullen het dan twee weken later onder elkaar moeten uitvechten.
