Houthi-milities rukken verder op in Jemenitische havenstad Aden

Ondanks Saoedische luchtaanvallen zijn de sjiitische Houthi-milities vandaagverder opgerukt in de havenstad Aden. Ze veroverden er het presidentieel paleis, het laatste overgebleven staatssymbool. Soennitische al-Qaida-terroristen bestormden ondertussen een gevangenis in het zuidoosten van het land.

Tientallen Houthi's en hun bondgenoten met pantservoertuigen en troepentransporten arriveerden donderdagnamiddag voor het presidentieel complex. Ze botsten er op hevig verzet van paramilitaire troepen, zogenaamde volkscomités, die hen op het eind van de namiddag tevergeefs probeerden te verdrijven uit het complex, een groep gebouwen op de top van een heuvel die abrupt in zee loopt. Na hevige gevechten kon het paleis ingenomen worden door de Houthi's, die ondanks de achtste dag van de luchtbombardementen van een Arabische coalitie onder leiding van Riyad, de hoofdstad Sanaa en grote delen van Jemen in hun handen hebben.

Minstens 44 doden, onder hen 18 burgers, vielen te betreuren na de gevechten tussen de rebellen en de troepen die trouw hebben gezworen aan president Abd Rabbo Mansur Hadi. Die was op 26 maart uit Aden gevlucht voor de oprukkende rebellen.

Al-Qaida valt gevangenis aan

Al-Qaida op het Arabisch Schiereiland (Aqpa) viel een gevangenis in de havenstad al-Mukalla aan en bevrijdde rond de 300 gevangenen. De meesten onder hen zijn strijders van de in Jemen als militie georganiseerde soennitische terreurorganisatie. De al-Qaida-troepen vielen vanuit verschillende richtingen de stad in het zuidoosten van het land binnen. Regeringstroepen probeerden hen tegen te houden. Het leger van Hadi voert een tweefrontenoorlog tegen de sjiitische guerrilla en tegen de jihadisten van al-Qaida.

Aanvallen op gevangenissen spelen in de conflicten in de Arabische wereld een strategisch belangrijke rol. Ook in Irak en Syrië vulden de daar actieve terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) en haar voorlopers hun rangen aan met strijders die ze uit de centrale gevangenissen in de grootsteden hadden bevrijd. In die strafinstellingen zitten honderden, vaak duizenden mensen, onder hen vele jihadisten met gevechtservaring en terroristen.

Het Jemenitische al-Qaida-filiaal is in het zuiden en oosten van het land actief. Daar bevinden zich ook nog delen van Hadi's leger en regering.

Chinees schip

Voor verwarring zorgde een Chinese oorlogsbodem, die in Aden geblokkeerde buitenlanders in veiligheid wilde brengen. Volgens eerste berichten was er sprake van een "landing van buitenlandse troepen", mogelijk Saoedische grondtroepen, die tot nog toe niet zijn ingezet. Maar het ging om Chinese mariniers van de oorlogsbodem die de havengeul beveiligden nadat het schip bij het binnenvaren was beschoten. De Chinezen beantwoordden het vijandelijke vuur niet.

Saoedi-Arabië beschouwt de Houthi's als volgelingen van Iran, waarmee het rivaliseert om de superioriteit in de regio. Daadwerkelijk kan Teheran de rebellen, die tot de eerder zeldzame sjiitische sekte van zaidieten behoren, enkel financieel steunen. Tot het militair succes van de Houthi's dragen vooral milities van de voormalige president Ali Abdullah Saleh bij. Saleh moest na het massaal protest van de Arabische Lente in 2012 de macht afstaan aan Hadi.

Het Pakistaanse parlement zal zich maandag beraden over een verzoek om militaire steun van Saoedi-Arabië. Het aandringen van Riyad brengt de regering in Islamabad in een lastig parket. Het overwegend soennitische Pakistan onderhoudt goede betrekkingen met zowel het eveneens soennitische Saoedi-Arabië als het sjiitische Iran.