Italië herdenkt moord op magistraat Borsellino met grote antimaffia-operatie
Vierendertig vermoede maffialeden zijn woensdag gearresteerd tijdens een grootschalige politieoperatie ter herdenking van de 25ste verjaardag van de moord op topmagistraat en maffia-jager Paolo Borsellino. Vandalenstreken en onbeantwoorde vragen over de moord werpen echter een donkere schaduw over de herdenkingsplechtigheid. Een zware autobom doodde Borsellino en vijf lijfwachten op 19 juli 1992, twee maanden nadat zijn collega Giovanni Falcone door een andere bomaanslag in Palermo werd gedood. De twee aanslagen hielden Italië in hun greep en leidden tot ingrijpende acties tegen de Siciliaanse Cosa Nostra.
De politie verklaarde woensdag dat 34 maffialeden werden gearresteerd in het district Brancaccio van Palermo. Dat is toevallig ook de thuisbasis van de beruchte Graviano-clan, wiens leiders tot levenslang werden veroordeeld voor de organisatie van de moordpartijen op Falcone en Borsellino.
Ook de huidige maffiabaas van Brancaccio, Pietro Tagliavia, bevond zich onder de arrestanten, aldus de politie. Tagliavia, die al onder huisarrest stond, wordt verdacht van afpersingen en drugshandel. Een andere gearresteerde verdachte was Giuseppe Lo Porto. Zijn broer Giovanni was een hulpverlener die in 2012 werd ontvoerd door al-Qaida in Afghanistan en drie jaar later abusievelijk werd gedood door een Amerikaanse drone.
De operatie leidde ook tot de inbeslagname van maffiagoederen voor een omvang van rond de 60 miljoen euro. Ook een bedrijvennetwerk dat dankzij intimidatiepraktijken en belastingontduiking uitgegroeid was tot marktleider in de industriële verpakkingssector in Italië werd opgerold.
Zwaar ziek
Tijdens een andere operatie confisqueerde de politie voor 1,5 miljoen euro aan goederen van de clan rond Salvatore 'Toto' Riina. Ook een villa in het zuidwesten van Sicilië waar hij zich vermoedelijk schuilhield als voortvluchtige werd inbeslaggenomen. Toto is een van de belangrijkste leiders van de Cosa Nostra en zit sinds 1993 achter de tralies.
Een rechtbank in Bologna oordeelde vandaag dat de zwaar zieke Riina in de cel moet blijven. Zijn advocaat had geargumenteerd dat Riina net zoals elke andere gevangene het "recht op waardig sterven" heeft en onder huisarrest moest geplaatst worden. Volgens de rechter kan Riina nergens anders een betere behandeling krijgen. Hij moet derhalve op de ziekenafdeling van de zwaarbeveiligde gevangenis in Parma blijven. Zijn advocaten tekenden beroep aan.
Waarheid
Inmiddels leidde president Sergio Mattarella -wiens broer Piersanti door de Sicialiaanse maffia werd vermoord in 1980- in Rome de herdenking van Borsellino. Hij gaf in een toespraak toe dat justitie "te veel fouten en vergissingen" had begaan in een poging de moordenaars te vervolgen. Vorige week stelde het hof van beroep negen personen die jaren in de gevangenis hadden doorgebracht op vrije voeten wegens onrechtmatige veroordelingen voor de moord op Borsellino. Dat moet een eind maken aan de enorme miskleun van justitie in dit dossier, maar laat tegelijkertijd vele vragen onbeantwoord over de daders.
"Het hele land voelt de nood om de waarheid aan het licht te brengen. Maar het lijkt erop dat het land de onuitsprekelijke waarheid liever niet wil achterhalen", zei Borsellino's dochter Fiammetta in de Corriere della Sera.
Berlusconi
Enrico Deaglio, een journalist die uitgebreid schreef over de zaak, is ervan overtuigd dat de autoriteiten opzettelijk de verkeerde mensen er heeft ingeluisd. Ze zouden het onderzoek bewust om zeep geholpen hebben om politiek geladen problemen te voorkomen, waar Borsellino kort voor zijn dood nog naar had verwezen. "In zijn laatste interview sprak Borsellino uitgebreid over de economische belangen van de Cosa Nostra in Milaan, gelinkt aan ex-premier Silvio Berlusconi", zei Deaglio. "Dat was het spoor dat Borsellino volgde, maar dat werd nooit nagegaan."
Berlusconi werd jarenlang beschuldigd van banden met de Cosa Nostra, iets wat hij altijd heeft ontkend en bestempelde als politiek gemotiveerd. Onderzoek hierover moest bij gebrek aan bewijzen worden stopgezet. Maar het is algemeen geweten dat de drievoudige premier maffiabaas Vittorio Mangano in dienst had in zijn villa buiten Milaan en dat een van zijn naaste adviseurs, Marcello Dell'Utri, in 2014 tot zeven jaar cel werd veroordeeld wegens zijn banden met de Cosa Nostra. Ondertussen schreef Justitieminister Andrea Orlando op Facebook dat "de maffia niet heeft gewonnen, maar ook niet is verslagen".
Vorige week werd een buste van Falcone onthoofd voor een school in Palermo die naar de vermoorde magistraat werd genoemd. Drie dagen nadien werd er een onthoofde vogel achtergelaten. Later werd een monument opgedragen aan een andere vermoorde magistraat, Rosario Livatino, grondig vernield.
