Leider taliban belooft zich te gedragen in Kunduz

Het is voor de bewoners van de Afghaanse stad Kunduz sinds vandaag onmogelijk de stad te verlaten. Taliban-strijders hebben de uitgangswegen geblokkeerd. Dat zeggen bewoners tegen persbureau AP. De taliban belooft wel dat de troepen zich zullen gedragen.

De leider van de taliban, Mullah Akhtar Muhammad Mansour, heeft in een overwinningsverklaring beloofd dat de beweging zich zal gedragen in Kunduz. Hij zei dat zijn strijders zich niet schuldig zullen maken aan misdaden, zoals in het verleden wel gebeurde.

"De burgers van Kunduz moeten weten dat het Islamitische Emiraat hun bezittingen met rust zal laten, geen buitengerechtelijke executies zal uitvoeren of zal plunderen", aldus de taliban-leider.

Volgens Abdul Ahad, arts in het ziekenhuis van de stad, houden de strijders zich aan de belofte van hun leider. "Ze gedragen zich tot nu toe keurig", aldus de dokter tegen het persbureau Reuters. "Als ze langer blijven, winnen ze wellicht de "hearts and minds" van de bewoners."

Strijders haalden wel overheidsgebouwen en sommige bedrijven leeg. Zo werd het regionale kantoor van de VN, het gebouw van de inlichtingendienst, twee radiostations en een aantal autodealers leeg geplunderd, zo meldt The New York Times. Volgens inwoners van de stad werden zelfs kapotte auto's meegenomen. Ook werd een kluis in het gebouw van de Centrale Bank opgeblazen en leeggeroofd.

"Wegen onder controle"

De taliban hebben ook een verklaring uitgebracht, waarin de organisatie tracht de burgers gerust te stellen. Ze zouden veilig zijn. Gisteren stroomden mensen de stad nog uit, maar vanochtend hebben de taliban op veel plekken checkpoints ingericht, wegen geblokkeerd en zijn regeringsgebouwen in brand gestoken. "Gisteren konden mensen de stad nog verlaten, maar nu is het te laat. De taliban hebben alle wegen onder controle", aldus een inwoner tegen AP.

Legereenheden van de Afghaanse regering zijn vanmorgen een offensief begonnen om Kunduz terug te veroveren. Zij kregen steun van Amerikaanse vliegtuigen, die aanvallen uitvoerden op stellingen van de talibanstrijders. Die namen de noordelijke provinciehoofdstad gisteren binnen een dag in.

"Kunduz is als een mini-Mosul voor de taliban", zegt Bilal Sarwary, een Afghaanse journalist in Kabul, via de telefoon tegen onze collega's van De Volkskrant. "Ze hebben wapens, munitie, banken, juwelen en voertuigen zoals Humvees veroverd en hebben zich daarmee tot een enorm sterke kracht gemaakt in Kunduz."

Sarwary, die 14 jaar voor de BBC werkte en momenteel onder meer verslag doet voor The Independent, staat in nauw contact met burgers in Kunduz. Burgerjournalistiek is op dit moment uitermate belangrijk, zegt hij. "De Taliban hebben de belangrijkste communicatielijnen afgesneden. Telefoonmasten zijn neergehaald en radio- en tv-stations zijn vernietigd. De informatie die de overheid verspreidt is vaak niet waar. Ze doen het nu voorkomen alsof ze een belangrijk tegenoffensief zijn gestart om de Taliban te verdrijven. In werkelijkheid zitten de regeringstroepen alleen rondom het vliegveld, het centrum van de stad is nog volledig in handen van de Taliban."

Moeilijk te bestoken

Volgens Sarwary is het op dit moment rustig in de stad. Er wordt sinds 3 uur 's nachts niet meer gevochten in het centrum. Wel vinden er hevige gevechten plaats in de buitenwijken van de stad. "Er is een reële kans dat de gevechten in Kunduz overslaan naar de aangrenzende provincies", zegt Sarwary. "Dat zou een domino-effect teweeg kunnen brengen en de chaos verder vergroten."

Omdat de taliban zich in het centrum van de drukbevolkte stad hebben verschanst, is het haast onmogelijk om de strijders vanuit de lucht te bestoken. "De aanval die het Amerikaanse leger vanochtend uitvoerde, heeft volgens mijn bronnen geresulteerd in de dood van vier vrouwen en een man. Allen burgers. Zij zijn de grootste slachtoffers. Ze kunnen geen kant op en zitten opgesloten in hun huizen. De taliban hebben de toegangswegen die naar de stad leiden afgesloten."

Veel zwaargewonden

Sinds de aanval van de taliban op Kunduz opereren chirurgen van Artsen zonder Grenzen non-stop patiënten met schotwonden. De organisatie nam in de kliniek waar ze werkt al 102 gewonden op, van wie er zich 36 in kritieke toestand bevinden met ernstige buik- en hoofdwonden.

De hulpverleners noemen de toestroom van gewonden ongekend. In de hele noordoostelijke regio van Afghanistan is de kliniek van Artsen zonder Grenzen de enige waar levensreddende zorg voor ernstige gewonden beschikbaar is.

Nationale Veiligheidsraad bijeen

In de hoofdstad Kabul komt later vandaag de Nationale Veiligheidsraad bijeen om de val van Kunduz te bespreken. Het Rode Kruis deelde mee twee van zijn drie medewerkers in Kunduz te hebben geëvacueerd. Medewerkers van het kantoor van de Verenigde Naties in de stad werden al eerder naar veilig gebied overgebracht.

Kunduz is met 300.000 inwoners een van de grootste en welvarendste steden van Afghanistan. De omliggende provincie is een van de belangrijkste graanschuren van het land. De regio is strategisch gelegen op een kruispunt dat Afghanistan verbindt met Pakistan, China en Centraal-Azië.