Merkel: "Aftappen onder vrienden kan niet"
"Het onderling bespioneren van vrienden kan niet." Dat heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel vandaag gezegd in Brussel in een eerste reactie na onthullingen dat haar mobieltje zou zijn afgetapt door de Amerikaanse geheime dienst. Het Witte Huis wil voorlopig geen commentaar geven.
Over specifieke beschuldigingen aan het adres van de geheime dienst wordt "geen commentaar in het openbaar" gegeven, zei de Amerikaanse regeringswoordvoerder Jay Carney vandaag in Washington. Hij gaf toe dat de NSA-affaire de betrekkingen van de Verenigde Staten met belangrijke bondgenoten beschadigd heeft. Die hebben "enkele spanningen in onze relaties veroorzaakt", zei Carney. Er is "rechtstreekse communicatie" met Duitsland.
Gisteren had Carney nog gezegd dat de VS de communictaie van Merkel tegenwoordig niet meer controleert en dit ook in de toekomst niet meer zal doen. Op het verleden ging hij niet in.
"Vertrouwen geschaad"
De Duitse bondskanselier sprak vandaag bij haar aankomst in Brussel klare taal: "Het onderling bespioneren van vrienden kan niet. Het gaat om vertrouwen, dat moet weer worden opgebouwd", benadrukte ze over de relatie met de Amerikanen. Ze zou dat ook in haar telefoongesprek gisterenavond met de Amerikaanse president Barack Obama hebben gezegd.
"Wij zijn bondgenoten, maar dat kan alleen op basis van wederzijds vertrouwen. Daarbij gaat het niet om mij, maar om alle burgers in Duitsland", aldus Merkel.
Nokia
Het lijkt er trouwens op dat Merkel zelf ook niet helemaal correct heeft gehandeld. De krant Süddeutsche Zeitung meldde vandaag dat Merkel met een oude Nokia zou hebben getefoneerd, die door de Duitse veiligheidsdiensten niet is toegelaten voor dienstgebruik door personen die toegang hebben tot staatsgeheimen. Die zou van 2009 tot juli dit jaar zijn afgeluisterd, aldus de publicatie op gezag van bronnen bij geheime diensten. Merkel belt sinds een paar maanden met een beter beveiligde smartphone.
Hard bewijs voor het jarenlange afluisteren is niet gevonden, wel een sterke verdenking. Zo staat het oude mobiele nummer van Merkel in NSA-documenten die in handen zijn van klokkenluider Edward Snowden.
VS ontkennen
De publicatie in Die Welt strookt met uitspraken van een Amerikaanse regeringswoordvoerder gisteren. Die zei desgevraagd tegen weekblad Der Spiegel: "De president heeft de kanselier verzekerd dat de Verenigde Staten haar communicatie niet monitoren en ook niet zullen monitoren". De zegsvrouw weigerde in te gaan op de vraag of dit ook geldt voor het verleden.
De voorzitter van de parlementscommissie die toeziet op de Duitse geheime diensten, de SPD'er Thomas Oppermann, eiste eerder in Berlijn een diepgaand onderzoek. Hij sprak van een "vertrouwensbreuk", mocht de spionage daadwerkelijk hebben plaatsgevonden.
Duitsland boos
Sigmar Gabriel, de leider van de sociaaldemocraten, kan zich maar lastig voorstellen dat Duitsland vrijhandelsafspraken met de Verenigde Staten maakt indien de rechten en privacy van burgers daadwerkelijk geschonden worden, zo zei hij donderdag.
De fractievoorzitter van Die Linke, Gregor Gysi, sprak van "brutaliteit van de Amerikanen" die moet worden gestopt. "Amerika is geen macht die de wereld bezit."
De Groenen zijn weer verontwaardigd dat Merkel nu wel in actie komt, maar eerder lauw reageerde op de beschuldigingen dat ook Duits telefoon- en internetverkeer in de gaten werd gehouden door de Amerikaanse geheime dienst NSA. "Nu het om de vertrouwelijkheid van de communicatie van de kanselier gaat, belt Merkel verontwaardigd de Amerikaanse president."
