Minstens een miljoen betogers op straat in Egypte
Minstens een miljoen mensen hebben in Caïro meegelopen met een mars tegen president Hosni Moebarak, die Egypte al dertig jaar autoritair leidt. Het Tahrirplein en omliggende straten in Caïro waren volgepakt met mensen, variërend van advocaten en artsen tot studenten en arme werklozen. Volgens tv-zender Al Arabiya geeft Moebarak vanavond een toespraak waarin hij zegt dat hij zich niet herkiesbaar zal stellen, al is dat bericht nog niet bevestigd.
Massa's mensen demonstreerden ook in de steden Alexandrië en Suez, op de achtste en omvangrijkste protestdag tegen de 82-jarige Moebarak. Vele bewoners hekelen de onderdrukking en armoede onder zijn regime.
"Hij gaat weg, wij gaan niet weg", schreeuwde een groep mannen, vrouwen en kinderen, toen een militaire helikopter over het plein in Caïro vloog. Velen wapperden met de rood-wit-zwarte vlaggen van Egypte. Oppositieleider Mohammed ElBaradei zei dat vrijdag 'vertrekdag' moet zijn voor Moebarak.
De oppositie, waaronder ook de Moslim Broederschap, hebben dinsdag afgesproken dat ze niet met Moebarak of zijn nieuwe vicepresident gaan onderhandelen. Ze willen dat hij eerst aftreedt. Het parlement, volkomen gedomineerd door Mubaraks Nationaal Democratische Partij, moet worden ontbonden. Dan moet er een overgangsregering komen.
De betogingen dinsdag verliepen opvallend vreedzaam. Wel hadden enkele betogers poppen opgehangen aan een strop; de poppen moesten de gehate president voorstellen. Het leger had tevoren verklaard niet te schieten op de betogers, maar daartoe bleek ook geen noodzaak. Bij eerdere gevechten, vooral met de oproerpolitie, zijn mogelijk al driehonderd mensen omgekomen, schatte de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, Navi Pillay, dinsdag.
Zelfs de Egyptische staatstelevisie toonde beelden van de mars van dinsdag. Presentatoren speculeerden al over de periode ná Moebarak.
Ook internationaal kwam Moebarak verder onder druk te staan. De Amerikaanse oud-presidentskandidaat John Kerry, nu voorzitter van de buitenlandcommissie van de Senaat, zei dat Moebarak zich niet herkiesbaar moet stellen bij de presidentsverkiezingen volgend jaar. De internationale organisatie van socialistische partijen heeft de partij van Moebarak dinsdag uit de organisatie gezet.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu hoopt dat de toekomstige Egyptische regering het dertigjarige vredesverdrag met Israël respecteert. Egypte is al jarenlang de trouwste bondgenoot van Israël in de regio.
Egypte is bijna geheel lamgelegd door stakingen en plunderingen. Veel toeristen worden door hun reisorganisatie teruggehaald. Opvallend genoeg worden de 30.000 vakantievierende Britten niet geëvacueerd uit Egypte. Britse reisorganisaties bieden zelfs nog verder afgeprijsde zonvakanties aan naar Egyptische badplaatsen. Belgen die met Thomas Cook in Luxor en Sharm al-Sheikh verblijven, kunnen er ook blijven: eDe situatie is er volkomen normaal en niemand wil vervroegd terugkeren'', aldus een woordvoerder van de reisorganisatie. (anp/mvdb)