NAVO onderschept eerste Libisch gevechtsvliegtuig
De NAVO heeft vandaag een Libisch gevechtsvliegtuig onderschept en tot landen gedwongen. Het gaat om de eerste schending van het vliegverbod sinds het bondgenootschap op 31 maart is begonnen met de bewaking van de no-flyzone boven het Arabische land.
De NAVO gaat ervan uit dat het toestel door een piloot werd bestuurd die met opstandelingen meevecht. De MiG steeg namelijk op van een luchtmachtbasis bij Benghazi die in handen is van de rebellen. Dat is van een functionaris van het bondgenootschap vernomen.
De VN-Veiligheidsraad heeft de no-flyzone ingesteld om te voorkomen dat de luchtmacht van de Libische leider Mouammar Kadhafi burgerdoelen bombardeert. De NAVO herinnerde er vandaag aan dat het vliegverbod voor beide oorlogspartijen geldt.
Munitie-opslagplaatsen
De NAVO maakte tevens bekend dat haar luchtmacht gisteren en vandaag zeventien tanks van Kadhafi heeft vernietigd. Daarmee is inmiddels een substantieel deel van de pantservoertuigen van het bewind uitgeschakeld. De NAVO heeft ook opnieuw opslagplaatsen met munitie van Kadhafi bestookt.
De Libische leider blijft de burgerbevolking als menselijk schild gebruiken, aldus de NAVO. Zo worden zware wapens gestationeerd naast woonhuizen of moskeeën. Ook verschuilen regeringsmilitairen zich achter vrouwen of kinderen. Dat is in strijd met het internationaal oorlogsrecht.
Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft in opdracht van de VN-Veiligheidsraad een onderzoek geopend naar oorlogsmisdaden in Libië. ICC-hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo heeft Kadhafi al de wacht aangezegd.
Gevechten in Ajdabiya
Kadhafi-troepen hebben intussen de strategisch gelegen stad Ajdabiya in het oosten van Libië zwaar beschoten. Het regeringsleger staat voor de poorten van de stad. Dat vertelden van het front teruggekeerde rebellen vandaag aan de pers.
Er wordt man tegen man gevochten. Voor de opstandelingen zou het verlies van Ajdabiya, een belangrijk verkeersknooppunt, een zware domper zijn. Hun bolwerk Benghazi zou daardoor geïsoleerder komen te liggen.
De meeste inwoners hebben het belaagde Ajdabiya inmiddels verlaten. Er zijn enkele arme gezinnen achtergebleven die zich de reis naar het 160 kilometer verderop gelegen Benghazi niet kunnen permitteren.
"Stop vijandelijkheden onmiddellijk"
Een groep Afrikaanse leiders, onder wie de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma, pleegt overleg over de gevechten in Libië en roept alle partijen op tot een "onmiddellijk einde van alle vijandelijkheden". Ze stellen een overgangsperiode voor om over te gaan tot politieke hervormingen.
Jacob Zuma en zijn evenknieën uit Congo, Mali, Mauritanië en Oeganda vormen binnen de Afrikaanse Unie (AU) een panel van bemiddelaars en reizen dit weekend af naar Libië om er zowel kolonel Muammar Kadhafi als vertegenwoordigers van de rebellen in Benghazi te ontmoeten. Het panel kreeg van de NAVO de toelating naar Libië te gaan en in Tripoli te praten met de Libische leider.
Vlak voor hun afreis naar Tripoli spraken ze zich duidelijk uit voor een onmiddellijk staakt-het-vuren en voor de start van een dialoog tussen de regering en de rebellen. Voorts riepen ze op om dringend humanitaire hulp toe te laten in Libië. Morgen reist de delegatie af naar Benghazi, het bolwerk van de rebellen. (anp/belga/adha/tw)
