"Negen Duitsers omgekomen bij zelfmoordaanslag Istanbul"
Een aanslag op een toeristisch plein in Istanbul deze ochtend heeft minstens 10 doden en 15 gewonden geëist. Het merendeel van de slachtoffers zijn buitenlanders, laat de Turkse overheid weten. Volgens een Turkse regeringsfunctionaris zijn negen Duitsers omgekomen. De dader is volgens president Erdogan een 28-jarige Syrische zelfmoordterrorist. Die zou in opdracht van terreurgroep Islamitische Staat hebben gehandeld.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft in een televisietoespraak gezegd dat een Syriër zichzelf heeft opgeblazen in het hartje van Istanbul. Ook volgens premier Ahmet Davutoglu was de dader een jihadist van de terreurbeweging IS. Erdogan veroordeelde de aanslag en noemde Turkije het eerste doelwit voor de terroristische organisaties in de regio. Volgens Erdogan zijn er zowel Turken als buitenlanders onder de tien doden.
De explosie vond plaats op het Sultanahmetplein, een belangrijke toeristische trekpleister in de stad. Het ligt vlakbij talrijke bezienswaardigheden zoals de Hagia Sophia en de Blauwe Moskee.
Volgens het kantoor van de gouverneur van Istanbul vielen er tien doden en vijftien gewonden. Onder de gewonden zouden ook buitenlanders zijn. CNN Türk bericht over minstens zes Duitsers die met verwondingen zijn opgenomen in twee verschillende ziekenhuizen in de Turkse grootstad. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken wil dit voorlopig niet bevestigen. Volgens de Noorse minister van Buitenlandse zaken wordt er zeker één Noorse man behandeld in een ziekenhuis, aldus de BBC.
Het Duitse ministerie raadt op zijn website Duitse toeristen in Istanbul aan om plekken met veel mensen en toeristische attracties te vermijden. Bovendien waarschuwt het ministerie ook voor nog meer geweldplegingen en "terroristische aanslagen" in heel Turkije.
Turkije is al lange tijd in de ban van terreur door het aanhoudende conflict met de Koerdische PKK en de burgeroorlog in buurland Syrië. In oktober vorig jaar vielen er 99 doden bij twee aanslagen in de hoofdstad Ankara.
"Geen Belgen onder slachtoffers"
De Federale Overheidsdienst (FOD) Buitenlandse Zaken heeft voorlopig geen indicaties dat er Belgen zijn onder de slachtoffers. Woordvoerder Didier Vanderhasselt benadrukt wel dat het nog niet gaat om een definitieve balans. Belgen ter plaatse kunnen contact opnemen met het consulaat-generaal in Istanbul indien ze bijstand nodig hebben. Touroperators Thomas Cook en Jetair hebben momenteel maar een beperkt aantal klanten in de Turkse metropool. Zij zijn gezond en wel.
Voorlopig komt er geen aanpassing van het reisadvies voor Turkije. Een duidelijk beeld van de omvang van de aanslag en wie er precies achter zit, ontbreekt immers nog, aldus de woordvoerder van Buitenlandse Zaken. Verhoogde waakzaamheid blijft geboden voor wie naar Turkije reist. Het wordt aangeraden om publieke samenkomsten te mijden, en reizen naar sommige regio's in het oosten van het land wordt afgeraden.
Thomas Cook en Jetair hebben wegens het laagseizoen momenteel maar een beperkt aantal klanten in Istanbul. Voor Thomas Cook gaat het om een vijftal reizigers, voor Jetair om twee. Voor hen zijn er geen problemen, aldus de woordvoerders van de touroperators.
Twee Vlaamse studentes ongedeerd
Op dit moment zijn twee studentes van Howest in Kortrijk op Erasmus in Istanbul. Beiden zijn ongedeerd. Laura Vandenberghe (20), laatstejaarsstudente journalistiek aan de Howest in Kortrijk: "Ik was samen met mijn beste vriendin die op Erasmus zit in Nice, maar mij een weekendje kwam opzoeken, in Istanbul met de metro op weg naar het Topkapipaleis. Ineens stopte de metro en moest iedereen uitstappen, toen hebben we gehoord dat er blijkbaar een bom was ontploft. Iedereen werd aangeraden om naar huis te gaan. Dat hebben we dan ook gedaan, maar we hebben wel de taxi genomen."
"Alles verliep eigenlijk vrij rustig, er brak geen paniek uit. Op het moment dat de bom ontplofte, zaten we op de metro en hebben dat dus niet gehoord of gezien." Morgen vertrekt haar vriendin, Laura Bens terug naar Nice. De studentes die in Istanbul zitten, vertrokken sowieso overmorgen terug naar huis.
Verbod op berichtgeving
Volgens de politie wijst alles in de richting van een zelfmoordterrorist. Ook bronnen dichtbij de gouverneur van Istanbul gaan uit van een terroristische aanval. Momenteel wordt onderzocht om welk type explosieven het gaat en wie verantwoordelijk is voor de explosie, zo heeft de gouverneur laten weten. De politie heeft het plein meteen na de ontploffing afgezet. Naast de hulpdiensten is ook de ontmijningsdienst aanwezig.
Verschillende televisiezenders melden dat de explosie is uitgevoerd door iemand met een bomgordel. Hij of zij zou het explosief te midden van een groep toeristen tot ontploffing hebben gebracht. Bronnen binnen de Turkse veiligheidsdiensten melden aan persbureau Reuters dat de autoriteiten een sterk vermoeden hebben dat terreurgroep Islamitische Staat (IS) verantwoordelijk is voor de explosie.
De Turkse premier heeft een crisisvergadering bijeengeroepen. De overheid heeft trouwens de media verboden om over de ontploffing te berichten, schrijft de Britse krant The Guardian. Maar aan dat verbod wordt weinig gehoor gegeven.
Reacties
De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei meteen "zeer bezorgd" te zijn over de Duitse slachtoffers. "Het internationale terrorisme heeft zijn lelijke gezicht laten zien in Istanbul, Parijs, Ankara en Tunesië. We moeten er vastberaden tegen optreden", klonk het in een eerste reactie. President Recep Tayyip Erdogan en premier Ahmet Davutoglu hadden haar telefonisch over de stand van zaken op de hoogte gehouden en haar het medeleven van Turkije betuigd.
Vanavond veroordeelde Merkel de aanslag als een "moorddadige actie". "De terroristen zijn vijanden van alle mensen, ze zijn vijanden van de menselijkheid", zei ze in Berlijn. Merkel betreurt de slachtoffers en haar gedachten zijn bij de nabestaanden. Mogelijk zijn er nog meer doden. "We weten nog steeds niet over hoeveel slachtoffers het gaat". Turkije mag daarbij niet vergeten worden, want dat land is steeds weer het doel van terroristen. "We voelen ons solidair met de mensen in Turkije", zei de bondskanselier.
EU: "Schouder aan schouder tegen terreur"
De Europese Unie reageert streng en leeft mee met de nabestaanden van de slachtoffers, melden de hoge EU-vertegenwoordiger Federica Mogherini en EU-commissaris Johannes Hahn. Ze hopen op een spoedig herstel voor de gewonden. Beide EU-vertegenwoordigers benadrukken dat de Europese Unie en Turkije schouder aan schouder staan in de strijd tegen terreur, zoals vooropgesteld tijdens de jongste EU-Turkse top in november 2015. "We zullen hier nog meer moeten op inzetten, in overeenstemming met de internationale geldende wetten op het vlak van mensenrechten en het humanitair recht."
Ook VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon veroordeelt de terreuraanslag scherp. Het gaat om een "verwerpelijke misdaad", zegt Ban in New York. Hij spreekt zijn medeleven uit aan de nabestaanden van de slachtoffers en eist dat de daders ter verantwoording worden geroepen.
De Verenigde Staten veroordelen de aanslag in alle talen. "Deze afschuwelijke aanslag in het historische hart van Istanbul heeft de Turken en buitenlandse toeristen evenzeer geraakt", verklaart Ned Price, woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad in Washington. De VS staan aan de kant van Turkije als hun sterke bondgenoot, NAVO-partner en gewaardeerde geallieerde in de strijd tegen Islamitische Staat.
De Franse president François Hollande spreekt van "medeleven en solidariteit met Turkije en de landen, die slachtoffers te betreuren hebben". "Vooral Duitsland is hard getroffen. Deze daad van schandelijk geweld moet onze gemeenschappelijke vastberadenheid versterken om het terrorisme te bestrijden."
