Nieuwe publicatie WikiLeaks is '11 september van diplomatie'
WikiLeaks heeft opnieuw duizenden gelekte geheime documenten gepubliceerd, waaruit onder andere blijkt dat de Amerikaanse diplomatie niet al te tactvol is wanneer het gaat over bondgenoten. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Franco Frattini noemt de publicatie de '11 september van de diplomatie.'
Wikileaks heeft zo'n 250.000 Amerikaanse diplomatieke telegrammen, die vanuit Washington werden verstuurd naar Amerikaanse ambassades, gelekt aan de dagbladen El Pais, Le Monde, Der Spiegel, The Guardian en de New York Times.
De New York Times benadrukt dat de informatie ons een "blik gunt op de onderhandelingen die achter de schermen plaatsvinden bij ambassades over de hele wereld." De meest recente berichten dateren van februari 2010. Volgens Der Spiegel was slechts zes procent van de documenten geklasseerd als vertrouwelijk.
Bondgenoten
De Amerikaanse autoriteiten waarschuwden bondgenoten al dat de inhoud van de documenten mogelijk erg schadelijk kan zijn voor de relaties tussen de VS en andere landen.
Het Duitse magazine Der Spiegel meldt onder andere dat de Afghaanse president Hamid Karzai wordt beschouwd als een zwakke persoonlijkheid, die gedreven wordt door paranoia en samenzweringstheorieën. De opmerkingen over de Keniaanse leiders klinken dan weer neerbuigend.
De Russische president Dmitri Medvedev wordt beschreven als bleek en onzeker, terwijl premier Vladimir Poetin in een van de telegrammen spottend 'alpha dog' wordt genoemd. 'Vermijdt risico's, niet erg creatief"' zo luidt dan weer een beoordeling van de Duitse bondskanselier Angela Merkel.
Gevoelige informatie
De documenten bevatten ook gevoelige informatie over terrorisme en nucleaire proliferatie. De New York Times schrijft dat de documenten laten zien dat donoren uit Saoedi-Arabië de belangrijkste geldschieters zijn van militante groeperingen als al-Qaida, en dat de Chinese overheid betrokken is bij gecoördineerde computersabotage met als doel de Verenigde Staten en bondgenoten.
In de documenten staat ook hoe de Verenigde Staten ambassades gebruiken als onderdeel van een wereldwijd spionagenetwerk. Ze zouden diplomaten gebruiken om informatie over personen te vinden, zoals vluchtgegevens, creditcardgegevens en zelfs DNA-materiaal. Ook zouden VN-leiders zijn bespioneerd.
Verder zou de Saoedische koning Abdullah de Verenigde Staten hebben opgeroepen om Iran aan te vallen om zo een einde te kunnen maken aan het Iraanse kernprogramma, zo staat te lezen op de website van het Britse dagblad The Guardian.
Voorts wordt onthuld dat de Verenigde Staten aan China hebben gevraagd leveringen van raketonderdelen van Noord-Korea aan Iran te blokkeren. De VS waren teleurgesteld over de inspanningen die Peking in die zin wou doen.
België
1.136 documenten hebben betrekking op België. Dat schrijft Le Soir, dat zich baseert op Der Spiegel. Van die 1.136 documenten zijn er 51 geklasseerd als 'geheim'. Eén van de memo's dateert van 25 februari, en gaat over Turkse kritiek over het gebrek aan engagement van landen als België en Denemarken in de strijd tegen de Koerdische PKK-beweging.
De VRT-radio haalt een nota aan over de Amerikaanse vraag om meer gedetineerden uit Guantanamo op te nemen, wat voor België een "goedkoper manier zou zijn om meer op het voorplan te komen in Europa".
Gevaar
Het Pentagon zegt dat WikiLeaks de documenten illegaal verkregen heeft, en dat er maatregelen genomen zijn om soortgelijke situaties in de toekomst te vermijden.
Het Witte Huis veroordeelt de publicatie, en zegt dat de actie talloze levens in gevaar brengt. De Britse overheid heeft Britten in Pakistan, Irak, Iran en andere moslimlanden al aangemaand voorzichtig te zijn. Volgens WikiLeaks zijn namen van betrokkenen echter weggelaten wanneer ze door de publicatie gevaar zouden lopen. (dpa/sam/lb)
