Nobelprijs voor de Vrede gaat naar Europese Unie
De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Europese Unie. Het comité is tot die beslissing gekomen vanwege het optreden van de EU in deze tijden van economische crisis, stelt de Noorse publieke omroep NRK. "Ze heeft leiderschap getoond en de zaak bij elkaar gehouden. Daarnaast draagt de EU nu al meer dan zes decennia op beslissende wijze bij tot de vreedzame ontwikkeling in Europa." Aan de prijs is een bedrag van omgerekend 930.000 euro verbonden.
Omdat het nieuws al was uitgelekt, kwam de toekenning niet echt als een donderslag bij heldere hemel. De timing doet her en der wél wenkbrauwen fronsen. Net op dit moment geven de 27 lidstaten niet echt een indruk van eensgezindheid, noch van solidariteit: het rijke Noorden weigert met financiële hulp over de brug te komen voor de PIIGS-landen. Spontane volksfeesten wegens de EU-zege lijken in steden als Athene, Madrid, Rome, Lissabon of Dublin dan ook uitgesloten. In de rijke landen mort de bevolking dan weer over de talloze besparingsrondes.
De EU ligt momenteel niet goed bij haar eigen bevolking. Behalve haar economisch beleid en haar gebrek aan sociaal beleid ligt ook het veronderstelde bureaucratische karakter van de instelling vele Euroburgers zwaar op de maag. Comitévoorzitter Thorbjörn Jagland geldt echter als notoir eurofiel in een land (Noorwegen) dat weigert tot de EU toe te treden.
"Grote eer voor 500 miljoen inwoners"
"Deze toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Europese Unie is een grote eer, zowel voor de 500 miljoen inwoners van de Unie, haar lidstaten als haar instellingen", reageerde Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso. "Dit is een gerechtvaardigde erkenning voor een uniek project dat werkt voor het welvaren van haar burgers en de hele wereld."
"Toen ik deze ochtend wakker werd, dacht ik niet dat de dag zo goed zou worden", grapte Barroso. Het nieuws over de toekenning van de prijs ontving hij naar eigen zeggen met "veel emotie".
In zijn verklaring somde de Commissievoorzitter op waarop de EU volgens hem de terechte laureaat is. "De EU heeft landen verenigd die door de Koude Oorlog verscheurd waren", zei hij. "We zijn er in geslaagd te beginnen met zes, maar zijn er intussen in geslaagd bijna alle Europese landen te verenigen." Hij stipte nog aan dat democratie, respect voor de rechtsstaat en voor de mensenrechten waarden zijn die de Europese Unie hoog in het vaandel voert.
Al vaker net niet
De Unie was al vaker in de race. Telkens greep ze echter net naast de prijs omdat ze volgens leden van het Nobelcomité er nog niet helemaal klaar voor was.
De secretaris van het Noorse Nobelcomité pleitte er een paar jaar geleden al voor dat de Europese Unie de prijs zou krijgen. "Door de EU hebben we niet alleen de Frans-Duitse verzoening, ze hielp ook om de democratie in Zuid-Europa te consolideren. Daarnaast werken landen in het centrale deel van Oost-Europa nu nauw samen met de rest van Europa."
"Diepgeraakt"
Martin Schulz, de voorzitter van het Europees Parlement, liet weten "diepgeraakt" te zijn. "Verzoening, dat is waar de EU om draait. Het kan dienen als een inspiratiebron", twitterde hij. Al valt er ook scepcis te bespeuren. "Nobelprijs voor de EU. Op moment dat Brussel heel Europa in ellende stort. Whats next? Een Oscar voor Van Rompuy?", reageerde de Nederlandse PVV-leider Geert Wilders.
Dit jaar waren er 231 nominaties voor de Nobelprijs voor de Vrede. Onder de kanshebbers waren 188 personen en 43 organisaties. Onder meer de voormalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl en de Amerikaanse ex-president Bill Clinton stonden op het lijstje.