Noord-Korea zet hele wereld met de rug tegen de muur
"Het is een onmogelijke situatie", zegt Frans-Paul van der Putten, onderzoeker aan het Nederlandse instituut Clingendael met internationale veiligheid en Azië als expertises. "De internationale gemeenschap kan de ogen niet sluiten voor een nucleaire test van Noord-Korea. Maar Pyongyang ziet elke internationale sanctie als het bewijs dat haar soevereiniteit in gevaar komt, en dus als legitimatie voor haar acties."
De nucleaire test die Noord-Korea vanmorgen uitvoerde, kwam niet als een verrassing. Vorige maand scherpten de Verenigde Naties de sancties tegen het land aan, omdat Pyongyang in december een langeafstandsraket had afgevuurd (naar eigen zeggen om een satelliet de ruimte in te sturen). Noord-Korea reageerde furieus en kondigde al aan dat er een nucleaire proef zou volgen.
Hierop volgde een uiterst voorspelbaar scenario: de internationale gemeenschap, met de Verenigde Staten voorop, dreigde dat Pyongyang dat écht niet moest gaan doen. Maar ook China, de enige bondgenoot van Pyongyang, probeerde het regime op andere gedachten te brengen. Tevergeefs.
Status quo
"Ook China staat met de rug tegen de muur", zegt Van der Putten. "Hoe harder dat land roept dat Noord-Korea iets niet mag, hoe pijnlijker het is als Pyongyang het toch doet. Maar vooralsnog wil Peking geen andere koers varen: ze zien geen alternatief voor de status quo."
Datzelfde geldt voor de rest van de internationale gemeenschap. "Er zijn geen diplomatieke middelen om Pyongyang tot ander gedrag te bewegen. De Amerikaanse druk op Noord-Korea is heel groot. Eigenlijk staan alle seinen al sinds 2003 (toen Noord-Korea zich terugtrok uit het non-proliferatieverdrag, red.) op rood."
Belangrijk onderhandelingsmiddel
Wellicht dat Noord-Korea het om die reden aandurft om de test uit te voeren. Hoe wereldvreemd het regime in Pyongyang ook mag lijken: ze zijn niet uit op zelfmoord. "Zeker niet", reageert Van der Putten. "Voor hen is het kernwapenprogramma een belangrijk onderhandelingsmiddel, dat ze niet zomaar uit handen zullen geven."
"Om een beetje te begrijpen hoe de Noord-Koreaanse leiders dit zien, moet je aan het lot van de voormalige Libische leider Muammar Kadhafi denken. Deze had ook een eigen kernwapenprogramma, en dat heeft hij uitgekleed in ruil voor betere economische en diplomatieke betrekkingen. Een paar jaar later was hij dood."
