NSA verzamelt 'zo goed als alles' van internetgebruiker
De Amerikaanse geheime dienst National Security Agency (NSA) beschikt over een geheim computerprogramma dat het analisten mogelijk maakt om zonder rechterlijke toestemming 'zo goed als alles' te verzamelen wat iemand op internet doet. Eerder ontkende de NSA nog te kunnen zoeken door online privé-gegevens zonder rechterlijke toestemming. Dat meldt het Britse dagblad The Guardian op basis van door klokkenluider Edward Snowden gelekte informatie.
Met het programma, genaamd XKeyscore, kunnen de analisten van de NSA door de enorme databases zoeken naar e-mails, de chat- en zoekgeschiedenis van internetters over de hele wereld.
In trainingsprogramma's beschrijft de NSA XKeyscore als het 'meest omvattende' programma om informatie van het internet te verzamelen. Uit een presentatie van de NSA blijkt dat het programma 'bijna alles registreert' wat de gemiddelde internetgebruiker online doet. XKeyscore verzamelt e-mails, het zoek- en surfgeschiedenis kan zelfs chat- en privé-berichten van Facebook te lezen.
Rechterlijke toestemming
Uit het trainingsmateriaal blijkt dat analisten de rechterlijke toestemming om informatie over een gebruiker te verzamelen gemakkelijk omzeilen. Door een formulier in te vullen dat het mogelijk maakt een brede zoekopdracht uit te voeren, kan de individuele analist gemakkelijk een kijkje nemen in de enorme databases. Er komt niet alleen geen rechter aan te pas, de NSA zelf controleert niet wie de databases doorzoekt.
President Obama verdedigde het PRISM-programma van de NSA, zo heet het omvangrijke afluisterprogramma, door te stellen dat er altijd eerst een rechter goedkeuring geeft om Amerikaanse gebruikers te controleren en onderzoeken. Maar het XKeyscore-programma biedt de technologische middelen om ook die gebruikers extensief te controleren en digitaal te surveilleren, zonder rechterlijke toestemming.
Het programma verzamelt dagelijks een enorme hoeveelheid aan data: "Op sommige plaatsen ontvangen we per dag meer dan 20 terabytes", staat in een van de presentaties te lezen. Die data kunnen ongeveer een dag bewaard worden, maar analisten kunnen 'interessante' data in speciale databases opslaan. Daar kunnen de verzamelde gegevens tot vijf jaar worden opgeslagen.
In een reactie tegenover The Guardian laat de NSA weten dat XKeyscore binnen de legale kaders valt. "De beweringen dat analisten ongecontroleerd toegang hebben tot data van de NSA zijn onjuist. Toegang tot XKeyscore, en andere programma's, is voorbehouden aan werknemers die daar toestemming voor hebben gehad."
Nieuwe documenten vrijgegeven
De VS hebben intussen drie documenten vrijgegeven, die details over de verzameling Amerikaanse telefoondata door de geheime dienst NSA bevatten. De documenten zijn van "publiek belang" en werden met het doel van "een grotere transparantie" gedeclasseerd. Dat deelde de zetelende coördinator van de nationale geheime dienst (DNI) James Clapper mee.
De publicatie wordt door analisten gezien als een poging om duidelijkheid te creëren rond vragen over de NSA en om iets in te brengen tegen het groeiend verzet in het Amerikaanse Congres tegen de omstreden observatie.
Deels doorstreept
De op het internet gepubliceerde documenten geven meer bijzonderheden over de grootschalige verzameling telefoondata, die computerspecialist Edward Snowden begin juni al onthuld heeft. Het gaat om rapporten uit de jaren 2009 en 2011 en het besluit van een geheime rechtbank van afgelopen april, die bepaalt volgens welke regels de data opgeslagen en voor agenten toegankelijk moeten gemaakt worden. De deels doorstreepte documenten leggen echter enkel in grote lijnen uit, hoe NSA-medewerkers de verzamelde gegevens gebruiken.
Tegelijkertijd met de publicatie op het internet boog de juridische commissie van de Senaat zich over de documenten. Onder andere viceminister van Justitie James Cole en de vicedirecteur van de NSA, John Inglis, werden door de Senaat gehoord.
