Obama: "Boehner is bang van de Tea Party-extremisten"
De Amerikaanse president Barack Obama heeft in een toespraak uitgehaald naar de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. "John Boehner heeft tot nu toe geweigerd om de extremisten in zijn partij de rug toe te keren." Ondertussen groeit in het Huis van Afgevaardigden de onenigheid tussen de hardliners van de Tea Party en de meer gematigde Republikeinen.
De Democraten en Republikeinen konden het eerder deze week niet eens worden over financiering van de federale overheid. Als gevolg zit die nu zonder geld en zijn een hoop overheidsdiensten gesloten. Als het Congres er half oktober niet in slaagt om het schuldenplafond van 16,7 triljoen dollar te verhogen, dan is de grootste economie ter wereld bovendien niet meer in staat om alle rekeningen te voldoen.
"Stop deze komedie"
De president waarschuwde vandaag in een toespraak opnieuw voor de economische gevolgen van de shutdown: "Hoe langer dit duurt, hoe erger het wordt en het heeft geen zin", aldus Obama. "Het Amerikaanse volk kiest zijn vertegenwoordigers om zijn leven gemakkelijker te maken, niet moeilijker."
"Stem (een begroting), hou op met deze komedie en maak een eind aan deze lamlegging", zei Obama. Hij betreurde dat Boehner tot nu toe heeft geweigerd "de extremisten in zijn partij de rug toe te keren".
Door de zogenoemde shutdown zitten ruim achthonderdduizend ambtenaren thuis. Daarnaast zijn alle nationale parken, musea en monumenten gesloten en komt de voedselhulp voor vrouwen en kinderen die onder de armoedegrens leven over een week stil te liggen.
Tweespalt bij Republikeinen
In het Huis van Afgevaardigden groeit ondertussen de onenigheid tussen de Tea Party en de meer gematigde Republikeinen. Een aantal van die gematigden roept Boehner op om een stemming over een begrotingswet zonder Obamacare-uitstel te organiseren. De Tea Party wil per se een begrotingscompromis koppelen aan een uitstel van het nieuwe ziekteverzekeringssysteem.
De groep Republikeinen die het Huis toch wil laten stemmen over het begrotingsvoorstel van de Senaat zou ondertussen groot genoeg zijn om samen met de Democraten een meerderheid te bereiken.
"Schuld van Tea Party"
Ook in de Amerikaanse krant The Washington Post beweren verschillende waarnemers trouwens dat de shutdown het resultaat is van een jarenlange strijd die de conservatieve beweging Tea Party voert om de overheid af te slanken.
"De shutdown lijkt erg hard op de onvermijdelijke uitkomst van een reeks van gebeurtenissen, waarvan de oorsprong teruggaat tot de tussentijdse verkiezingen van 2010", zegt Jared Bernstein, een voormalige economische adviseur van het Witte Huis. In dat jaar slaagde de rechtse en conservatieve Tea Party-beweging er namelijk in om tal van volksvertegenwoordigers het Huis van Afgevaardigden binnen te loodsen, ten koste van Democraten of van meer gematigde Republikeinen.
"Ik denk dat de conservatieven in het Huis van Afgevaardigden enkele opmerkelijke successen hebben geboekt", reageert volksvertegenwoordiger Joe Barton, zelf lid van de Tea Party. "Je bent nooit voor honderd procent succesvol, maar we hebben zeker heel wat geld bespaard."
De federale overheid merkte namelijk al vóór de shutdown wat de gevolgen zijn van strijd van de Tea Party voor een slankere overheid. Onder meer het feit dat president Obama voor zijn binnenlands beleid minder geld denkt uit te geven dan eerst was vooropgesteld, wordt gezien als een verwezenlijking van de Tea Party. Zo plande Obama aanvankelijk om in 2014 via zijn agentschappen 1,2 biljoen dollar uit te geven, maar dat getal werd al bijgesteld tot 986 miljard dollar, een daling met achttien procent. Bovendien zullen de gevolgen daarvan ook na de "shutdown" nog voelbaar zijn.
Schuldenplafond
De Amerikaanse schatkist heeft vandaag ook gewaarschuwd voor mogelijk "catastrofale gevolgen" als het schuldenplafond van het land niet wordt verhoogd. De Verenigde Staten zouden dan in feite in wanbetaling zijn, "een nooit geziene situatie", klonk het. De impact daarvan zou zwaarder zijn dan de financiële crisis in 2008. Boehner heeft volgens de Amerikaanse krant The New York Times alvast laten weten dat hij dat niet zal laten gebeuren.
In een rapport van het ministerie van Financiën wordt een concreet beeld geschetst wat er zal gebeuren na 17 oktober, als het Congres er niet in zou slagen een akkoord te vinden over het opheffen van het Amerikaanse schuldenplafond. "De kredietmarkt zou opdrogen, de dollar zal ineenstuiken en de rente van de VS zal exploderen, met een financiële crisis en een recessie tot gevolg, mogelijk erger dan in 2008."
"Zoals we gezien hebben in het verleden, zorgt een periode van onzekerheid over het feit of ons land er nog in zal slagen zijn rekeningen volledig en op tijd te betalen, voor schade aan de economie," waarschuwde minister van Financiën Jacob Lew. Volgens hem mag men niet wachten tot de laatste minuut om het schuldenplafond op te trekken.
Dat plafond is vastgelegd op 16.700 miljard dollar en de Republikeinen, in de meerderheid in de Kamer, weigeren het te verhogen zonder toegevingen van Obama.
