"Obama kan niet onder ingrijpen Syrië uit"

Helemaal geen militaire actie ondernemen tegen Syrië kan de Amerikaanse president Barack Obama zich niet meer veroorloven, ondanks het feit dat hij zijn plannen eerst aan het Congres voorlegt. "Dan is het verlies van geloofwaardigheid te groot." Obama heeft dit volgens onderzoeker Kees Homan van de Nederlandse denktank Clingendael aan zichzelf te danken, door voortdurend op de 'rode lijn' te hameren.

Volgens Homan vraagt Obama eerst toestemming aan het Congres, omdat het Britse parlement voorlopig tegen deelname aan een aanval heeft gestemd. Als de Britse premier David Cameron een brede meerderheid had behaald voor ingrijpen, dan zou Obama deze stap niet hebben gezet, aldus Homan. "Obama heeft enige rugdekking nodig nu vaste bondgenoot Groot-Brittannië is afgehaakt en de internationale steun afbrokkelt."

Homan verwacht dat het Congres de plannen van Obama zal steunen. "Zo niet, dan daalt zijn geloofwaardigheid tot een bijzonder dieptepunt." Het Congres zal volgens Homan begrijpen dat de positie van de VS internationaal een behoorlijke kras oploopt als ze nu niets doen. "De VS voelen zich moreel verplicht onheil in de wereld te bestrijden. Zo'n chemische aanval is een misdaad tegen de menselijkheid. Bovendien gaat het om een beperkt ingrijpen in Syrië."

Niet uitschakelen
De VS hebben vier schepen en een onderzeeër paraat in de Middellandse Zee. Daarvandaan kunnen ze kruisraketten, met een bereik van zo'n 1600 kilometer, afvuren op Syrië. "Ze zullen zich vooral richten op militaire doelen, zoals het hoofdkwartier van Assad, bevelcentra, opslagplaatsen en vliegvelden." De belangrijkste doelen liggen in het westen van Syrië langs de kust, een gebied dat Assad nog in handen heeft.

De bedoeling van zo'n actie is vooral dat Assad het wel uit z'n hoofd laat om chemische wapens tegen de bevolking in te zetten, meent Homan. Maar het zal hem zeker niet uitschakelen. "Assad en de veiligheidsdiensten zijn uiterst gemotiveerd om door te gaan, omdat het voor hen een strijd op leven en dood is. Als het regime valt, volgt bijltjesdag."

Voortdurend verplaatsen
De artillerie van Assad is na de gerichte aanvallen ook nog sterk. "De artillerie, die overigens de meeste schade aanricht, is zeer mobiel en kan niet zo maar uitgeschakeld worden." Ook verwacht Homan niet dat eventuele aanvallen van de VS iets veranderen aan de strijd. "De situatie is zeer chaotisch op de grond, waar gematigde en radicale opstandelingen niet alleen tegen Assad, maar ook tegen elkaar strijden. Daar verandert voorlopig niets aan."

Assad zelf zullen de Amerikanen naar verwachting niet raken. "Net als Saddam Hoessein destijds zal hij zich voortdurend verplaatsen." Volgens Homan constateert Assad met tevredenheid dat de eenheid in het westen afbrokkelt, en de actiebereidheid niet zo groot is als in het verleden. De Franse steun zal volgens Homan vooral politiek zijn. "De Fransen hebben geen kruisraketten, alleen gevechtsvliegtuigen. Met gevechtsvliegtuigen ben je een stuk kwetsbaarder."