Obama: "We hebben geen strategie voor IS"

Eerder deze week had president Barack Obama gevraagd aan zijn adviseurs om een plan uit te stippelen over de aanpak van de Islamtische Staat. De bedoeling was om de harde retoriek van Obama om te zetten in de praktijk. Het Amerikaanse staatshoofd was namelijk al hard van leer getrokken tegen IS en zei dat de radicale organisatie op twee fronten aangepakt moest worden, in casu Syrië en Irak. Maar gisteren was het - opnieuw - heel wat minder: "We hebben geen strategie", zei Obama tijdens een persconferentie.

De Amerikanen die openlijk toegeven dat ze "geen strategie" hebben om de Islamitische Staat te bestrijden. Dat valt moeilijk te rijmen met de harde woorden van Barack Obama van enkele weken geleden. Na de onthoofding van de Amerikaanse journalist James Foley was Obama duidelijk: "Amerika zal dit niet vergeten, gerechtigheid zal geschieden". Hij gaf wel meteen toe dat het niet gemakkelijk zal worden om "een kanker als IS uit te roeien".

Dilemma
Obama staat er om gekend harde taal te gebruiken in zijn toespraken met gevolg dat de wereld veel verwacht. Maar die verwachtingen worden niet altijd ingelost. De persconferentie van gisteravond werd opnieuw met argusogen gevolgd. Bronnen binnen regeringskringen hadden namelijk getipt dat Obama en zijn adviseurs aan een oorlogsplan werkten om IS ook in Syrië te bestrijden. Maar de verdeeldheid was intern te groot om tot een eenduidig besluit te komen. Een luchtoffensief in Syrië vereist medewerking van president Assad of van de Syrische rebellen van het Free Syrian Army (FSA). Een dilemma waar ze in Washington niet uit geraken. 

Obama wil regionale coalitie
"Wij hebben het beste leger ter wereld", zegt Obama. "Maar eens we vertrekken, komen dezelfde problemen terug". Hij beseft dat hij Irak in een erbarmelijke staat heeft achtergelaten en wil zo'n tweede scenario absoluut vermijden. Hij wilde geen tweede Bush zijn, maar na de dood van Foley schreeuwt het Amerikaanse publiek om actie. De zachte aanpak van Obama werkt niet meer. Maar hij wil niet overhaast te werk gaan.  Deze keer wil hij dat regionale machten de coalitie tegen het kalifaat steunen. Daarom stuurt hij minister van Buitenlandse Zaken John Kerry naar de regio om steun te zoeken. Dat zal niet gemakkelijk worden want de Amerikaanse invloed in het Midden-Oosten is niet eindeloos. Ondertussen werkt minister van Defensie Chuck Hagel verder aan een oorlogsplan.

Irak krijgt voorrang
Maar terwijl het Witte Huis steun zoekt bij regionale bondgenoten rukt de Islamitische Staat verder op. De voorstanders van de aanpak op twee fronten zijn teleurgesteld dat Obama geen verdere stappen onderneemt. Volgens hen ziet hij de urgentie van de situatie niet in. In militaire kringen klonk die boodschap nog luider. "IS moet nu meteen worden aangepakt", vertelt een militaire bron binnen de administratie. De persconferentie van de president doet volgens hem nog meer twijfels rijzen over het pad dat Washington neemt.

In zijn toespraak zei Obama dat de integriteit van Irak belangrijker is voor de VS. Syrië zal dus moeten wachten. "Men moet zich afvragen wat voor signaal deze regering naar IS stuurt met de zware retoriek aan de ene kant en een interne strijd tussen topambtenaren aan de ander kant", legt een voormalig medewerker van het Pentagon uit. "Dat is niet alleen demotiverend voor wie IS wil stoppen, maar bij IS zelf denken ze nu ook dat ze vrij spel krijgen."