Oekraïense oppositie aanvaardt akkoord met Janoekovitsj

In Oekraïne aanvaardt de oppositie onder bepaalde voorwaarden het akkoord dat bereikt werd met president Viktor Janoekovitsj. Het akkoord voorziet vervroegde presidentsverkiezingen, een regering van nationale unie en een grondwetswijziging. Dat laat het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken weten. Europees president Herman Van Rompuy laat weten dat de Europese Unie blij is met het akkoord.

"Wij zijn bereid alles te doen om tot een vreedzame oplossing te komen'', zei oppositieleider Vitali Klitsjko nog vanmiddag. Maar hij wilde eerste overleggen met vertegenwoordigers van de antiregeringsprotesten op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev. Hij raadde de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier ook aan om eerst steun te zoeken bij de betogers. Dat is nu gebeurd: de betogers hebben de drie oppositieleiders Vladimir Klitsjko, Arseni Jatsenjoek en Oleg Tiahnybok een mandaat gegeven om het akkoord te ondertekenen. Ze doen dat wel enkel onder de voorwaarde dat de huidige minister van Binnenlandse Zaken en de hoogste openbaar aanklager niet plaatsnemen in de overgangsregering.

De oproerpolitie zou zich op dit moment ook terugtrekken uit het centrum van Kiev.

De tegenstand van de betogers is de laatste horde voor de ondertekening van het akkoord. Toch eisen veel demonstranten nog altijd niets minder dan het onmiddellijke aftreden van Janoekovitsj.

Europese Unie
De Europese Unie is blij met het akkoord in Oekraïne tussen machthebbers en oppositie. Europees president Herman Van Rompuy sprak in een verklaring vanmiddag over een noodzakelijk compromis voor de start van "de onmisbare politieke dialoog voor een democratische, vreedzame uitweg uit de crisis".

Volgens Van Rompuy veroorzaakte de crisis "aan alle kanten" al te veel lijden en bloedvergieten. Hij beschouwt het als de verantwoordelijkheid van alle partijen om moedig te zijn en woorden in daden om te zetten omwille van de toekomst van Oekraïne.

Grondwetswijziging
Janoekovitsj verspreidde vanmiddag een boodschap aan de natie waarin hij aankondigde dat de grondwet van 2004 terug zal worden ingevoerd, waardoor de macht van de president wordt ingeperkt ten voordele van die van het parlement. Dat moet al binnen de 48 uur gebeuren. Tegen september moet er dan een grondwetsherziening komen die de macht herverdeelt tussen de president, de regering en het parlement. Bovendien komen er ten laatste in december vervroegde parlementsverkiezingen. Binnen de tien dagen moer er een regering van nationale eenheid komen.

"Ik kondig de start aan van een procedure voor vervroegde presidentsverkiezingen", zei de president zonder een datum te noemen. "Ik start ook het proces voor een terugkeer naar de grondwet van 2004", aldus Janoekovitsj. Hij besloot met de mededeling: "Ik roep tot het opstarten van een procedure op om een regering van nationale eenheid te vormen. Ik kondig maatregelen aan die nodig zijn voor het herstellen van de rust en om verdere slachtoffers in het conflict te vermijden".

In het akkoord staat ook dat er een onderzoek komt naar de recente gewelddaden. De autoriteiten, de oppositie en de Raad van Europa zullen dit gezamenlijk overzien.

Tenslotte zeggen de ondertekenaars dat de autoriteiten niet de noodtoestand zullen uitroepen, en dat zowel zij als de oppositie aan geweld zullen verzaken.

Oppositie akkoord?
Het akkoord werd bevestigd door verschillende bronnen binnen de Europese delegatie in Kiev, maar de oppositie zelf heeft nog niet laten weten of ze er mee instemt. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski liet op Twitter weten dat de Europese delegatie in Kiev op weg is naar het Onafhankelijkheidsplein om het akoord daar aan de demonstranten voor te leggen.

Volgens een diplomaat wil de oppositie nog enkele wijzigingen aanbrengen en volgens een ander wil de oppositie "nog veel meer". Toch wordt het akkoord vandaag nog ondertekend, volgens EU-bronnen. Sikorski wees er bovendien op dat beide partijen water bij de wijn moeten doen.

De mededeling van Janoekovitsj kwam er na nachtenlange onderhandelingen tussen de president, de oppositie en de ministers van Buitenlandse Zaken van Frankrijk (Laurent Fabius), Duitsland (Frank-Walter Steinmeier) en Polen (Sikorski). Rond 7u vanmorgen gingen de onderhandelaars uit elkaar zonder verklaringen. De hele voormiddag was het onduidelijk of er een akkoord was bereikt of niet. Volgens het bureau van de president zou het akkoord op de middag ondertekend worden, maar dat gebeurde uiteindelijk niet.

Gevechten in Kiev
De verzoening was bovendien nog ver te zoeken in het Oekraïense parlement. Daar raakten parlementariërs met elkaar slaags tijdens een debat. Buiten het parlement werden politieagenten beschoten, volgens de politie.

Het is ook nog niet bekend wat Rusland van het akkoord vindt. De Russische president Vladimir Poetin pleegde in het Kremlin overleg met de Russische Veiligheidsraad, maar zijn woordvoerder Dmitri Peskov wou verder geen details kwijt. Ook premier Dmitri Medvedev, buitenlandminister Sergej Lavrov en binnenlandminister Vladimir Kolokoltsev waren aanwezig.

Hulppakket
Eerder op de dag had minister van Economie Alekseï Oeljoekajev verklaard dat Rusland nog niet beslist had of het een deel van twee miljard van het aan Oekraïne beloofde hulppakket van 15 miljard zou vrijgeven.

Rusland is de voornaamste geldschieter en energieleverancier van het bijna bankroete Oekraïne. In de ogen van het Kremlin is Janoekovitsj een bondgenoot die het land in de invloedssfeer van Rusland houdt.