Ooggetuigen over bloedbad in Baga: "Gedood als insecten"

"Meerdere personen werden gedood als insecten." Dat zegt Yahaya Takakumi, een 55-jarige boer over het bloedbad dat Boko Haram heeft aangericht in Baga, een dorp in het noordoosten van Nigeria. Hij is een van de weinige ooggetuigen die het kan navertellen.

Takakumi vluchtte uit Baga met een van zijn vrouwen. Hij weet niet waar zijn tweede vrouw, zijn vier kinderen en zijn oudere broer zijn. Grote kans dat ze niet meer leven. "We zagen vooral veel dode mensen op de eilanden in het Tsjaadmeer, waar vissers zich ophielden", aldus Takakumi tegen de Nigeriaanse krant Premium Times.

Een 38-jarige visser, die wist te ontsnappen, tegen persbureau AFP: "Ik stapte vijf kilometer lang voortdurend over lijken."

Ooggetuigenverslagen, de een nog gruwelijker dan de ander, maken het bloedbad in Baga steeds inzichtelijker. Al is er nog veel onduidelijkheid. Over het dodental bijvoorbeeld. Vandaag zei generaal Chris Olukolade, een woordvoerder van het leger, dat aan de hand van het bewijsmateriaal dat tot nu toe is verzameld, kan worden vastgesteld dat er 150 doden zijn. Andere bronnen reppen van "honderden" doden. Amnesty International heeft het zelfs over tweeduizend doden, al verklaart de mensenrechtenorganisatie niet hoe het aan dit aantal komt.

Dorpen omsingeld

De moordpartij begon op zaterdag 3 januari. Boko Haram-strijders reden in pick-uptrucks naar de militaire post in Baga. Nigeriaanse militairen, die op tijd waren ingelicht, sloegen op de vlucht. De achterblijvers werden doodgeschoten. Een paar uur later was de post in handen van Boko Haram.

De volgende woensdag omsingelden de strijders Baga en de omringende dorpen. Dat was het moment dat het bloedbad begon.

"Ze volgden ons tot aan het bos", zegt Alhaji Baba Abahassan, een plaatselijk bestuurshoofd uit Baga tegen The New York Times. Hij is, net als honderden anderen, naar de provinciehoofdstad Maiduguri gevlucht. "Onze mensen renden het water in. Ze (strijders van Boko Haram) braken in bij alle huizen en winkels. Nadat ze de spullen hadden geroofd, staken ze de plek in brand. Ze hebben veel mensen vermoord, maar niemand weet het exacte aantal. Ik zou liegen als ik het exacte aantal zou noemen."

Nigeriaanse leger faalt

Het lukte het Nigeriaanse leger niet om Boko Haram te stoppen. Ibrahim Gambo, die deel uitmaakte van een burgermilitie in Baga, zegt tegen persbureau AP dat ze in eerste instantie succesvol ten strijde trokken tegen Boko Haram. Maar het leger liet de burgersoldaten weten dat ze zich terug moesten trekken zodat een vliegtuig bombardementen kon uitvoeren. Dat deden ze, maar het vliegtuig arriveerde vervolgens niet. Boko Haram kon daarom zonder al te veel weerstand de militaire post in Baga veroveren.

Gambo, een 25-jarige vrachtwagenchauffeur, schat dat ongeveer 500 mensen zijn vermoord. Hij weet niet waar zijn vrouw en dochter zijn. "Terwijl we renden voor ons leven, kwamen we langs vele lichamen van zowel mannen, vrouwen als kinderen. Sommigen hadden geweerschoten in het hoofd. Hun benen waren bij elkaar gebonden, hun handen op de rug." 

"Er was geen medelijden in hun ogen", zegt een andere overlever tegen The New York Times. "Zelfs oude mannen en kinderen werden gedood."

Verkiezingen

Het is niet helemaal duidelijk waarom Boko Haram moordend door Baga en omgeving is getrokken. De meest logische verklaring zijn de verkiezingen die op 14 februari plaatsvinden. Volgens de Wall Street Journal werden burgers die niet werden gedood door Boko Haram bevolen niet te gaan stemmen.

Boko Haram veroordeelt democratie. Stemmen is volgens de islamitische groepering een misdaad. Ironisch genoeg kunnen de moordpartijen in de Borno-regio gunstig uitpakken voor de huidige president Goodluck Jonathan, een christen. Met hun moordpartijen in het noordoosten van Nigeria beletten de militanten veel moslims te gaan stemmen. En moslims zijn nu juist de mensen die doorgaans niet op president Jonathan stemmen, in tegenstelling tot veertig procent van de christenen in het land.