Protest in Ankara na antiseculiere uitspraken Turks parlementsvoorzitter
De politie heeft een manifestatie voor een seculier Turkije neergeslagen. Een honderdtal manifestanten verzamelde zich voor het Turkse parlement in de hoofdstad Ankara. Aanleiding was een controversiële uitspraak van parlementsvoorzitter Ismail Kahraman. Die verklaarde gisteren dat "de volgende Turkse grondwet religieus moet zijn", en dat "het secularisme daarin geen plaats heeft".
"Turkije is seculier en zal dat blijven", scandeerden de manifestanten die zich voor de ingang van het Turkse parlement hadden verzameld. De oproerpolitie gebruikte traangas om de betogers te verjagen, en pakte verschillende mensen op voor ondervraging.
Secularisme uit grondwet
Aanleiding van de manifestatie was een uitspraak van parlementsvoorzitter Ismail Kahraman gisteren. "Turkije is vooreerst een moslimland, secularisme heeft geen plaats in een nieuwe grondwet", stelde die. Kahraman is lid van de islamitisch-conservatieve AKP-partij van president Recep Tayyip Erdogan.
De partijtop distantieerde zich al van die uitspraak: "De parlementsvoorzitter heeft niet in naam van de hele AKP gesproken", aldus Mustafa Sentop, een van de leiders van AKP.
Meer macht voor Erdogan
Sinds de partij in november opnieuw aan de macht kwam, wil ze de oude Turkse grondwet, die dateert van de militaire staatsgreep in 1980, vervangen. De onderhandelingen hierover vlotten echter niet. In februari verwierp de oppositie nog een voorstel omdat het president Erdogan meer macht zou geven.
De uitspraak van de parlementsvoorzitter lokte hevige reacties uit bij de Turkse oppositie. "De chaos in het Midden-Oosten wordt veroorzaakt door mensen met een mentaliteit als de uwe, die van religie een politiek instrument willen maken", beet oppositieleider Kemal Kiliçdaroglu van CHP (de Republikeinse Volkspartij) Kahraman toe.
Kiliçdaroglu beschuldigde het regime ervan, "de republiek te willen vernietigen", en benadrukte dat het secularisme in de grondwet blijft "zolang de CHP in het parlement zit".
Mustafa 'Atatürk' Kemal
De vermenging van religie en politiek was lange tijd taboe in Turkije. Sinds zelfverklaarde 'beschermengel van het secularisme' Mustafa 'Atatürk' Kemal de Turkse republiek in 1923 stichtte, kwam het leger al verschillende keren tussen om "islamitische bedreigingen" te voorkomen.
Maar de regerende AKP-partij wil de peilers van de zogenaamde kemalistische ideologie slopen.
"We zijn een moslimland en we zouden een religieuze constitutie moeten hebben", zei Kahraman gisteren. "Secularisme zou geen plaats hebben in een nieuwe grondwet". Kahraman sprak op een conferentie van islamgeleerden in Istanboel. Als parlementsvoorzitter is het de taak van Kahraman om een nieuwe grondwet voor Turkije op te stellen.
Erdogan
De AKP is geworteld in de politieke islam en heeft tijdens hun 13 jaar durende regeringsperiode altijd aangedrongen op grondwettelijke amendementen. Zo wil ze de louter ceremoniële taakomschrijving van de president optillen tot die van een staatshoofd. Dergelijke hervorming zou de zetelende president Erdogan goed uitkomen. Hij verruilde de stoel van premier in 2014 voor die van president.
Sinds de AKP in 2002 aan de macht kwam, wordt de partij er door haar tegenstanders regelmatig van beschuldigd de Turkse samenleving te willen islamiseren. Zo heeft de partij het hoofddoekenverbod in de ambtenarij en op universiteiten teruggedraaid.
