Qatarese bemiddelaars opnieuw naar Iran voor overleg vredesakkoord met VS

Qatarese bemiddelaars zijn vrijdag opnieuw naar Teheran gereisd in een poging een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran te bereiken. Dat heeft een bron die op de hoogte is van de gesprekken aan het Britse persbureau Reuters verteld. De bemiddelingsgesprekken worden gecoördineerd met de VS, aldus de bron. Het nieuws wordt bevestigd door het officiële Iraanse persagentschap IRNA.

Qatar heeft Iran zondag een ontwerp van vredesplan voorgelegd, volgens een bron die op de hoogte is van de onderhandelingen. Een hooggeplaatste Iraanse functionaris verwierp de voorstellen echter als onaanvaardbaar en verklaarde dat Teheran zijn standpunt over het nucleaire programma zou handhaven.

Washington wil dat nucleaire kwesties vanaf het begin deel uitmaken van de onderhandelingen. Teheran eist dat de VS eerst de blokkade van Iraanse havens opheffen en de sancties op de olie-export intrekken.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi zei woensdag dat Teheran nauw contact bleef onderhouden met bemiddelaars om voorstellen te onderzoeken die de uitvoering mogelijk moeten maken van een eigen zevendagenplan om een einde te maken aan de oorlog in het Midden-Oosten.

Donderdag verklaarde president Donald Trump dat vicepresident JD Vance contact had opgenomen met Iran over medische goederen. Dat volgde op berichten in de Amerikaanse media waarin het contact in verband werd gebracht met pogingen om de vredesgesprekken nieuw leven in te blazen.

Er zijn vanavond explosies gemeld in de Iraanse havenstad Bandar-e-Jask. De Iraanse marine heeft daar een basis. Iraanse bronnen zeggen dat het om een Amerikaanse aanval gaat met vier raketten op de legerbasis.

Het nieuws is nog niet bevestigd door officiële bronnen. 

De Amerikaanse Vicepresident JD Vance heeft contact gezocht met Iran, niet om de vredesonderhandelingen nieuw leven in te blazen, maar om de aanvoer van medische hulp naar het land mogelijk te maken. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd. Het semi-officiële Iraanse persbureau Tasnim bevestigd dat Iran de brief van Vance heeft ontvangen, maar heeft daar voorlopig nog niet op gereageerd. 

Volgens ‘The Wall Street Journal’ stuurde Vance de brief naar de Iraanse veiligheidschef Mohsen Rezaei in een poging de vredesonderhandelingen nieuw leven in te blazen.

Toen journalisten Trump later vroegen of hij Vance opdracht had gegeven om Iran te benaderen voor nieuwe vredesonderhandelingen, ontkende de president dat. "Waar het om gaat, is dat ze hulp nodig hebben met medische voorraden en allerlei andere zaken", zei Trump tegen verslaggever. "Hij (JD Vance, red) vroeg me wat ik ervan vond. Ik zei: als je dat wilt doen, is dat prima. Het gaat er in wezen om voorraden binnen te krijgen om mensen te helpen die ziek zijn", aldus Trump. 

Iran heeft een brief ontvangen van de Amerikaanse vicepresident JD Vance, maar heeft daar voorlopig nog niet op gereageerd. Dat meldt het semiofficiële Iraanse persagentschap Tasnim.

Volgens ‘The Wall Street Journal’ stuurde Vance de brief naar de Iraanse veiligheidschef Mohsen Rezaei in een poging de vredesonderhandelingen nieuw leven in te blazen.

Iran houdt echter vast aan zeven voorwaarden waaraan de Verenigde Staten moeten voldoen. “Elk standpunt dat in strijd is met dit kader, is onaanvaardbaar”, klinkt het. Welke voorwaarden dat precies zijn, wordt niet vermeld.

Bij een Saoedisch bombardement op woningen in de westelijke provincie Taiz in Jemen zijn minstens twaalf mensen omgekomen. Dat melden de pro-Iraanse Houthi-rebellen. "Volgens een voorlopige balans zijn twaalf mensen omgekomen en verkeren drie anderen in kritieke toestand als gevolg van een aanval van de Saoedische vijand", zegt het door de Houthi's gecontroleerde ministerie van Volksgezondheid, geciteerd door persbureau Saba.

Jemen is sinds juli opnieuw in oorlog, na vier jaar van relatieve rust. De gevechten laaiden verder op nadat de Houthi's in september hun controle over de strategische zeestraat Bab el-Mandeb uitbreidden. Sindsdien voert Saoedi-Arabië, bondgenoot van de internationaal erkende regering, regelmatig luchtaanvallen uit op Houthi-posities.

Drie olietankers zijn in brand gevlogen nadat ze op mijnen waren gevaren in de Straat van Hormuz, meldt de Islamitische Revolutionaire Garde (IRG), het ideologische militaire korps van Iran. "Drie schepen die in overtreding waren, zijn ontploft en hebben vuur gevat nadat ze op mijnen waren gebotst toen ze een niet-toegestane route volgden in het zuiden van de zeestraat", klinkt het in een persbericht.

Volgens de IRG hadden de schepen hun radar- en navigatiesystemen uitgeschakeld en negeerden ze waarschuwingen. De IRG zegt ook een Amerikaanse verkenningsdrone in het gebied te hebben onderschept. Onder welke vlag de schepen voeren, is niet bekend.

Het Britse maritieme agentschap UKMTO meldde eerder al dat een schip in brand stond in de Straat van Hormuz, voor de kust van Oman. Het is nog onduidelijk of het om een van de drie tankers gaat waar de IRG naar verwijst. "Het lot van de bemanning is onduidelijk. Op dit moment is er geen inschatting van de schade, noch van de gevolgen voor het milieu", aldus UKMTO.

Iran heeft naar eigen zeggen opnieuw een Amerikaanse militaire drone neergehaald. De MQ-1 Predator is onderschept en verwoest ten oosten van de Straat van Hormuz door een nieuw geavanceerd luchtafweersysteem, bericht het Iraanse Tasnim-agentschap donderdag, op gezag van de Revolutionaire Garde. Het Amerikaanse leger heeft het bericht nog niet bevestigd.

Volgens Tasnim vernietigden de Iraanse strijdkrachten 14 drones van het type en meer dan 50 drones van het type MQ-9 Reaper sinds de oorlog met de VS en Israël eind februari uitbrak. Zulke claims kunnen niet onafhankelijk worden gecontroleerd. Volgens de onderzoeksdienst van het Amerikaanse Congres maakten de VS wel melding van tientallen vliegtuigen en drones die verloren zijn gegaan of schade hebben opgelopen. 

De Iraanse strijdkrachten voerden de voorbije weken de aanvallen op schepen in de regio op.  De Straat van Hormuz vormt het hart van het conflict dat eind februari uitbrak na aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran. Vóór de escalatie passeerde een vijfde van de wereldwijde olie-export door de zeestraat. Teheran eist sindsdien de controle over de doorgang op en viseert regelmatig schepen die er zonder toestemming varen. De Verenigde Staten legden als reactie een blokkade op voor de Iraanse havens.

Iran zal de onderhandelaars een plan voorleggen om de Straat van Hormuz te heropenen. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi, nu Israël en de VS dreigen met nieuwe aanvallen.

"Onze dappere strijdkrachten staan volledig klaar ​​om het vaderland te verdedigen. Intussen blijft Iran de diplomatie een kans geven. We staan in nauw en constant contact met de bemiddelaars", zei Araghchi in een bericht op X.

Iran had eind september een vredesvoorstel voorgelegd aan de Verenigde Staten waarbij de Straat van Hormuz zeven dagen na de goedkeuring heropend zou worden. Donald Trump verwierp dit voorstel, maar liet de deur open voor verdere indirecte onderhandelingen.

Regionale bemiddelaars onder leiding van Qatar bleven zich intussen inzetten om de Amerikaans-Iraanse besprekingen nieuw leven in te blazen. Doel is om te voorkomen dat de oorlog na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november hervat.

Bij Israëlische aanvallen op verschillende plaatsen in de Gazastrook zijn vijf mensen om het leven gekomen. Dat blijkt uit een balans van de lokale ziekenhuizen en de hulpdiensten in het bezette Palestijnse gebied.

Bij een droneaanval in Rafah, in het zuiden van de Gazastrook, vielen ter plaatse drie doden. Eén van de vijftien gewonden overleed later in het ziekenhuis.

In Khan Younis, ook in het zuiden, kwam nog een vijfde persoon om bij een aanval. Het Israëlische leger zegt dat "terroristen" geviseerd werden.

De luchtaanvallen vonden plaats terwijl Israël wacht op de definitieve uitslag van de parlementsverkiezingen. Daarbij wist geen enkele partij of blok een meerderheid te behalen.

Bij een vermoedelijke Saoedische luchtaanval op een tankstation in de noordwestelijke Jemenitische provincie Al Jawf zijn woensdag zeker veertien mensen om het leven gekomen. Dat meldt een tv-zender die gelieerd is aan de Houthi-rebellen. Ook raakten tien mensen gewond, onder wie vrouwen en kinderen.

De Houthi's namen later de luchthaven van Aden onder vuur. Volgens hen bevond zich daar een Saoedisch legervliegtuig. Aden geldt als de interim-hoofdstad van de internationaal erkende Jemenitische regering.

De Verenigde Staten sturen een extra Patriot-luchtafweersysteem naar Israël om de Israëlische raketverdediging te versterken. Dat meldt de Amerikaanse zakenkrant 'The Wall Street Journal' op basis van anonieme bronnen.

Volgens de krant wordt het systeem vanuit de Amerikaanse staat Texas overgebracht. Daarnaast zou volgende maand een extra Amerikaanse vliegdekschipgroep naar het Midden-Oosten vertrekken. Die zou zich voegen bij de ongeveer twintig Amerikaanse oorlogsschepen die volgens de krant al in de regio aanwezig zijn. 

De versterkingen moeten de Amerikaanse president Donald Trump meer militaire opties geven als de gevechten met Iran opnieuw escaleren, aldus de bronnen van 'The Wall Street Journal'. De VS waarschuwen de Golfstaten naar verluidt zich voor te bereiden op een mogelijke korte en intense militaire campagne tegen Iran na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen.

Het Amerikaanse leger heeft tot nu toe meer dan 47 miljard dollar uitgegeven aan de oorlog tegen Iran. Dat is ruim 25 procent meer dan de raming van het ministerie van Defensie ⁠in juli. Dat blijkt uit gegevens van het Pentagon ​die persbureau Reuters heeft ingezien.

De stijgende oorlogskosten komen aan het licht terwijl de Republikeinen worstelen met de politieke gevolgen van het impopulaire conflict in aanloop naar de midterms van 3 november. Die zijn bepalend voor de machtsverhoudingen in het Congres de komende twee jaar.

De hogere energiekosten door de oorlog hebben de steun voor Republikeinse kandidaten en de populariteit van president Donald Trump aangetast. Zijn partij heeft een krappe meerderheid in beide kamers van het Congres.

Trump heeft de mogelijkheid opengelaten om de gevechtsoperaties na de midterms te hervatten. Volgens Amerikaanse functionarissen die anoniem willen blijven, heeft het Pentagon plannen klaarliggen om de zware gevechten te hervatten als het daartoe opdracht krijgt.

Het Pentagon ​heeft niet gereageerd.

De Houthi-rebellen uit Jemen hebben het ministerie van Defensie in de Saoedische hoofdstad Riyad geviseerd. Dat maakt Houthi-woordvoerder Yahya Saree dinsdag bekend op het platform X. De Saoedische luchtmacht zei eerder twee Houthi-raketten onderschept te hebben.

Volgens Saree gebruikte de pro-Iraanse Houthi's een ballistische raket "en werd het doel geraakt". Saoedi-Arabië heeft de aanval nog niet officieel bevestigd.

Een olietanker heeft dinsdag vuur gevat nadat het schip verschillende mijnen had geraakt in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Iraanse leger.

Volgens het leger probeerde de tanker "enkele uren geleden (...) het verboden en gevaarlijke gebied in het oosten van de Straat van Hormuz" te doorkruisen. Daarbij zou het schip zijn navigatiesystemen hebben uitgeschakeld. De mijnontploffingen veroorzaakten brand en brachten schade toe aan de tanker.

In de Saoedische hoofdstad Riyad zijn zeker vier ontploffingen gehoord. Dat melden journalisten van het Franse persagentschap 'AFP'. De stad werd de voorbije weken verschillende malen geviseerd door aanvallen van de pro-Iraanse Houthi-rebellen uit Jemen. De Saoedische luchtmacht zegt twee Houthi-raketten onderschept te hebben.

Bewoners kregen waarschuwingsberichten op hun telefoon, waarin melding gemaakt wordt van een "luchtdreiging" en ze worden opgeroepen dekking te zoeken.

De Houthi-rebellen in Jemen hebben een ballistische raket afgevuurd op de grootste olieraffinaderij in Saoedi-Arabië. Dat meldt de militaire woordvoerder van de Houthi's, Yayha Saree, op X. Volgens de Houthi's heeft de aanval "enorme branden op het terrein" veroorzaakt.

"De strijders van de pro-Iraanse beweging zijn erin geslaagd de raffinaderij van Ras Tanura, in het oosten van het land, te raken met een ballistische raket. De raket was nauwkeurig en veroorzaakte enorme branden op het terrein", aldus Saree.

Jordanië zegt dat bij de vergeldingsaanvallen op vermoedelijke IS-doelwitten in het zuiden van Syrië ongeveer twintig IS-strijders zijn gedood en een groot wapendepot is vernietigd. Onafhankelijke bronnen hebben die beweringen nog niet bevestigd.

Ook blijft onduidelijk of de operatie met Syrië was afgestemd. Jordanië stelt dat de aanvallen werden gecoördineerd met Damascus, maar de Syrische regering ontkent dat. Volgens het Syrische staatspersbureau Sana waren de bombardementen "niet vooraf afgesproken". Syrië zegt wel met Jordanië in contact te staan over de situatie.

De luchtaanvallen volgden op de dodelijke aanval op een Grieks-orthodoxe kerk in Jordanië vrijdag. Volgens Amman hadden de vermoedelijke daders banden met Islamitische Staat (IS).

Het Israëlische leger (IDF) meldt vandaag dat het in de nacht van maandag op dinsdag een Egyptische burger heeft aangehouden nadat hij over een grenshek nabij Nitzana was gekropen en zo van Egyptisch grondgebied naar Israël was overgestoken.

Hij is overgedragen aan de veiligheidsdiensten voor verder onderzoek, aldus het leger, zonder verdere details te verstrekken.

Er vindt geregeld drugs- en wapensmokkel plaats in het grensgebied tussen Egypte en Israël. De twee landen tekenden in 1979 na decennia van oorlog een vredesverdrag, maar de culturele en maatschappelijke banden tussen de buurlanden zijn nog altijd beperkt en worden gekenmerkt door wantrouwen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu stelde voor om nog voor verkiezingsdag aanvallen op Iran uit te voeren. Drie hooggeplaatste Israëlische defensiefunctionarissen melden dat aan The New York Times. Volgens de bronnen stuitte Netanyahu op weerstand van de Israëlische legerchef Eyal Zamir, waardoor de aanval er niet kwam.

Volgens de krant verontrustte het Zamir de afgelopen dagen dat Netanyahu begon aan te dringen op een "andere actie" tegen Iran. Details over deze "actie" deelden de bronnen niet, maar het ging nadrukkelijk niet om een "openlijke aanval".

CNN meldde maandag al dat Netanyahu er bij de Amerikaanse president Donald Trump op aandrong om de strijd tegen Iran te hervatten. Woordvoerders van de Israëlische premier wilden geen antwoord geven op vragen van The New York Times.

In Israël vinden vandaag parlementsverkiezingen plaats. Volgende week zijn in de VS de midterms. The New York Times meldde vorige week dat Israël en de VS na die verkiezingen nieuwe aanvallen op Iran plannen.

Saoedi-Arabië zegt in de nacht van maandag op dinsdag aanvallen van de Houthi-rebellen in Jemen te hebben afgeslagen. Er zouden drie ballistische raketten en vier drones zijn onderschept die onderweg waren naar gebieden in respectievelijk het oosten en zuiden van Saoedi-Arabië.

Generaal-majoor Turki al-Malki, woordvoerder van de door Saoedi-Arabië geleide internationale coalitie die strijdt tegen de Houthi-rebellen, meldt op X dat de luchtverdediging is ingeschakeld.

De afgelopen dagen claimden de Houthi's regelmatig aanvallen op Saoedi-Arabië. Het is al weken onrustig door aanvallen van de Jemenitische beweging op onder meer de luchthaven van Riyad. Ondanks aanhoudende aanvallen werd die zondag na twee weken heropend. Saoedi-Arabië steunt de regering in Jemen die tegen de Houthi's vecht om de controle in het land.