Rellen in Rotterdam nadat Turkse minister land wordt uitgezet
De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) is door de politie weggehaald bij het consulaat in Rotterdam en werd onder escorte naar Duitsland gereden. Enkele beveiligers van de minister werden eerder al aangehouden en wagens van haar konvooi werden weggesleept. Er stonden een duizendtal demonstranten bij het gebouw en het geweld laaide op: ze bekogelden de agenten met stenen. De politie zette waterkanonnen in tegen de betogers. De politie arresteerde in totaal zestien mensen. Veertien van hen zijn inmiddels vrij, zei een woordvoerster vandaag. Ze moeten zich allemaal later verantwoorden voor de rechter. Ze zijn gearresteerd wegens openlijke geweldpleging en het niet opvolgen van bevelen van de politie. Twee verdachten zitten nog vast voor verhoor.
Minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) is Nederland uitgezet omdat ze als ongewenst vreemdeling werd gezien in Nederland. Dat zei de burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb, gisteren in een toelichting op de situatie.
Hij zei dat de consul "op schandalige wijze" had gelogen over wat de bedoeling was. "Hij heeft op enig moment toch heel veel mensen opgeroepen om naar het consulaat te komen omdat de minister naar daar zou komen", verklaarde hij aan de Nederlandse openbare omroep NOS.
Hij voegde toe dat de misleiding nog verder ging dan dat, omdat de Turkse minister in verschillende colonnes naar Rotterdam werd gereden. "Daardoor gingen onze manschappen achter een andere colonne aan dan die waar de minister inzat. Maar uiteindelijk is ze toch onderschept achter het consulaat, daar is ze door onze manschappen staande gehouden."
Daar moest volgens Aboutaleb nog urenlang onderhandeld worden om haar uit de auto te krijgen en haar te kunnen uitzetten.Bij de onderhandelingen waren Buitenlandse Zaken, de minister-president en de gemeente betrokken. Om iets na middernacht kon ze uiteindelijk uitgezet worden.
Aboutaleb hoopt dat er de komende periode een diplomatiek gesprek op gang komt tussen Turkije en Nederland en dat de verhoudingen worden geklaard. Hij heeft er grote moeite mee dat de Turkse regering Nederland verwijt er nazi-praktijken op na te houden. "We zijn weggezet als nazaten van nazi's. Zouden ze wel weten dat ik burgemeester ben in een land dat door de nazi's is gebombardeerd?"
Betogers
Het gebied rond het consulaat aan de Westblaak was tijdelijk alleen toegankelijk voor bewoners en bestemmingsverkeer. Meer dan duizend demonstranten met Turkse vlaggen hadden bezit genomen van het terrein. Ze riepen "Allah is de grootste, de almachtigste".
Een Turks parlementslid sprak de Turks Nederlandse betogers toe met een megafoon en zei dat de mensen louter in vrede willen demonstreren. Hij riep de menigte op om te blijven totdat minister Kaya van Familiezaken heeft kunnen spreken.
Rellen
Het afvoeren van de minister zorgde meteen voor rellen. De Mobiele Eenheid (de Nederlandse oproerpolitie) greep hard in. Stenen vlogen richting de busjes van de Mobiele Eenheid, die daarop weer charges uitvoerde op het aanwezige publiek. De betogers werden met de wapenstok en een waterkanon uit elkaar gedreven. Pas rond 03.00 uur was de rust teruggekeerd in de havenstad.
Gewonden en arrestaties
De politie heeft tijdens de rellen twaalf mensen gearresteerd. Zeven mensen raakten gewond, onder wie een agent. Die liep een gebroken hand op, zei een woordvoerster. De mensen zijn gearresteerd wegen openlijke geweldpleging en het niet opvolgen van bevelen van de politie.
Tegen de wet
De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) vindt dat Nederland 'alle internationale wetten, conventies en rechten van de mens schendt door mij niet binnen te laten gaan in het Turkse consulaat in Rotterdam'. Dat zegt ze zaterdagavond op haar twitteraccount. Ook in een live programma op de Turkse televisie liet ze zich telefonisch in dezelfde bewoordingen uit.
Informeren
De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) wilde spreken bij het Turkse consulaat. "Haar enige bedoeling is de mensen te informeren over het referendum", zegt Mustafa Aslan, woordvoerder van de AK-partij in Nederland. "Dat ze moeten gaan stemmen."
Niet welkom
De bewindsvrouw zou eigenlijk vrijdag al spreken in Nederland in het kader van een promotietour van Turkse ministers in Europa om hun landgenoten warm te maken voor het referendum over de grondwet. Sayan Kaya kreeg te horen dat ze niet welkom was in de plaatsen Hengelo en Wehl. Zaalverhuurders in beide plaatsen besloten hun ruimtes niet beschikbaar te stellen voor politieke bijeenkomsten.
Ook een bezoek van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu ging niet door. Nederland trok gisteren de landingsrechten in voor zijn vliegtuig omdat de openbare orde in het geding zou zijn. Dat leidde tot een woedende reactie van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die foeterde over Nederlandse 'nazi-overblijfselen en fascisten'.
Ambassadeur
Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Turkije heeft inmiddels aangegeven dat de Nederlandse ambassadeur Cornelis van Rij niet meer terug hoeft te komen naar Turkije. De overheidsdienst noemt het gedrag van Nederland 'de eerste vijandige handeling in een relatie van 405 jaar'.
De Nederlandse ambassade en het consulaat moeten voor onbepaalde tijd gesloten blijven. Dat gebeurt 'om veiligheidsredenen', zo is door bronnen bij Buitenlandse Zaken in Ankara meegedeeld.
Ook elders protesten
Ook in het Duitse Düsseldorf en het Turkse Ankara verzamelden afgelopen nacht Turken bij de Nederlandse consulaten. In Düsseldorf scandeerden aanhangers van de regeringspartij AKP leuzen over "Nazi-Nederland". Ze brachten ook de wolvengroet, het herkenningsgebaar van de Turkse nationalisten.
In Turkije kwamen volgens het Turkse persagentschap Anadolu honderden mensen samen aan de Nederlandse ambassade in Ankara en het Nederlandse consulaat in Istanboel.
De betogers droegen Turkse vlaggen en ook daar waren slogans tegen de Nederlandse regering te horen. Sommigen hadden bordjes met daarop "JA" bij zich, een verwijzing naar het komende referendum in april over de Turkse grondwet.
Onverantwoord
"Het bezoek van de Turkse minister Kaya van Familiezaken was in deze context onverantwoord. In contact met de Turkse autoriteiten is deze boodschap nogmaals overgebracht en is aangegeven dat minister Kaya niet welkom is in Nederland. Nederland werkt er niet aan mee dat Turkse ministers in Nederland publiekelijk politiek campagne voeren. Desondanks heeft zij besloten af te reizen", stelt het kabinet van Rutte in een verklaring.
"Zowel minister-president Rutte als minister Koenders (de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, red.) hebben met hun ambtgenoten gebeld. Het onderlinge overleg heeft ertoe geleid dat minister Kaya wordt uitgeleid om het land via de Duitse grens te verlaten", klinkt het.
Het kabinet benadrukt nog dat Nederland voorstander blijft van overleg met Turkije.
