Scheepsramp Middellandse Zee: mogelijk 900 doden

In de Middellandse Zee voor de kust van Libië is een 30-meter lange vluchtelingenboot met ongeveer 950 opvarenden gekapseisd. Er is een grootscheepse reddingsoperatie met schepen en helikopters aan de gang. Inmiddels zijn 49 mensen gered. Dat zei premier Joseph Muscat van Malta. Dat betekent dat gevreesd moet worden voor het leven van ongeveer 900 andere opvarenden van de gekapseisde boot. "Er wordt letterlijk gezocht naar mensen die nog in leven zijn tussen de drijvende lichamen van de overledenen", aldus de Maltese premier Joseph Muscat. Twintig lichamen van overledenen zijn geborgen, zo meldt het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Er komt een spoedzitting van de Europese Unie naar aanleiding van de ramp.

"Als de aantallen kloppen, zou dit de grootste vluchtelingentragedie ooit zijn op de Middellandse Zee. Niemand zou op deze manier moeten sterven", zei Muscat.

Het incident gebeurde rond middernacht ten zuiden van het Italiaanse eiland Lampedusa en op zowat 100 kilometer van de Libische kust. Het is niet geheel duidelijk of het ongeval net buiten de Libische wateren plaatsvond. Volgens de eerste berichten zouden de migranten om hulp geroepen hebben toen het Portugees vrachtschip King Jacob in de buurt kwam. Daarbij zouden te veel migranten naar één kant van hun vaartuig gegaan zijn, waardoor het is gekapseisd.

Er wordt gevreesd voor een zeer hoge dodentol. Volgens verschillende bronnen had het schip zowat 650 opvarenden. Maar volgens een woordvoerster van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR spraken de overlevenden van de ramp van meer dan 700 mensen aan boord. Volgens het Italiaanse persbureau waren er 700 mensen aan boord, maar het is nog te vroeg om dat met zekerheid te zeggen.

Grootste ramp ooit in Middellandse Zee?
Ook Malta neemt op vraag van het Italiaanse leger deel aan de reddingsoperatie - volgens de premier was er een oproep tot assistentie voor een incident in de Libische wateren. Een Maltese patrouilleboot zoekt samen met schepen en helikopters van onder meer de Italiaanse marine en kustwacht en ook koopvaardijschepen die in de buurt waren, naar overlevenden. "Er wordt letterlijk gezocht naar mensen die nog in leven zijn tussen de drijvende lichamen van de overledenen", zei de Maltese premier Joseph Muscat. Volgens hem kan dit wel eens de grootste ramp ooit worden in de Middellandse Zee.

Een boodschap die de woordvoerster van UNHCR bijtrad. Al meer dan een jaar wordt extra hulp gevraagd, maar volgt er geen antwoord, zei Carlotta Sami aan de Italiaanse zender Sky TG24.

Paus vraagt steun
Aan de Italiaanse kusten blijven ondertussen vluchtelingen uit Afrika arriveren. Alleen in de voorbije week zou het al om 11.000 mensen gaan. Dit jaar zijn volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR al meer dan 900 mensen bij de gevaarlijke overtocht in de Middellandse Zee om het leven gekomen. Italië vraagt, vaak tevergeefs, al langer om meer steun bij de andere EU-landen. Paus Franciscus vroeg vandaag, net als daags tevoren, meer internationale steun om het vluchtelingenprobleem aan te pakken.

De premiers van Malta en Italië reageerden woedend. Zo vergeleek premier Joseph Muscat van Malta het "wegkijken van Europa en de rest van de wereld voor de tragedie die zich aan het voltrekken is in de Middellandse Zee", met het wegkijken bij genocides in het verleden.

Spoedvergadering EU

De EU heeft wel een speciale operatie lopen in de Middellandse Zee, operatie Triton. Critici vinden dat die moet worden uitgebreid, omdat Triton nu te weinig om het lijf heeft. Daarin lijken ze bijval te krijgen van de buitenlandchef van de Europese Unie, Federica Mogherini. Die zei vandaag dat "het tijd is dat de EU direct een einde maakt aan dit soort tragedies".

Er komt een spoedvergadering van de ministers van Binnen- en Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten naar aanleiding van de ramp. "Er staan mensenlevens op het spel en de hele EU heeft een morele en humanitaire verplichting om op te treden", luidt het in een mededeling van de Europese Commissie.

Mogherini heeft de vluchtelingendrama's al op de agenda gezet van de Europese minister van Buitenlandse Zaken. Die komen morgen in Luxemburg bijeen. Premier Renzi van Italië wil dat deze week een speciale ontmoeting van de EU komt over de vluchtelingenstroom.

De Commissie is in overleg met de lidstaten, Europese agentschappen en internationale organisaties om een nieuwe Europese Migratiestrategie voor te bereiden. De Commissie wil die aannemen tegen half mei. "We hebben onmiddellijke actie nodig om verder verlies van levens te vermijden, alsook een alomvattende aanpak om migratie in al zijn aspecten beter te beheren", luidt het.