Schoonfamilie van Afghaans mishandeld meisje alweer vrij
Mensen- en vrouwenrechtenorganisaties in Afghanistan reageren vol ongeloof op het nieuws dat drie leden van de schoonfamilie van Sahar Gul, het vijftienjarig Afghaanse meisje dat maandenlang door die schoonfamilie werd mishandeld, zijn vrijgelaten. Daarbovenop komt dat het in de toekomst wel eens onmogelijk zou kunnen worden om zaken zoals deze in Afghanistan voor de rechter brengen. Vrouwenrechtenvoorstanders spreken van een ongeziene aanslag op de rechten van de vrouw in Afghanistan.
Sahar Gul was veertien toen ze door haar familie werd uitgehuwelijkt aan een 30-jarige Afghaan. Haar echtgenoot dwong haar in de prostitutie, maar toen ze dat weigerde, sloot hij, samen met zijn ouders, zijn broer en zijn zus, het meisje op in de kelder van het ouderlijk huis in de provincie Baghlan. Daar moest ze maandenlang de gruwelijkste folteringen ondergaan. Het meisje werd vastgeketend, uitgehongerd en geslagen. Toen de politie haar uiteindelijk eind 2011 kon bevrijden, vonden ze een meisje met vreselijke brandwonden, zonder vingernagels, want die waren door haar familieleden uitgetrokken. Ze kon niet meer wandelen en dreigde elk moment aan haar verwondingen te bezwijken. In een filmpje dat de wereld rondging getuigde Gul tegenover de Britse openbare omroep BBC over de dagelijkse mishandelingen.
'Schijnproces' met enkel verdediging
De zaak veroorzaakte een schokgolf in Afghanistan, een land waar vrouwenrechten traditioneel op een laag pitje staan. Uiteindelijk werden Guls schoonouders en schoonzus - haar man en schoonbroer zijn nog altijd op de vlucht - veroordeeld tot tien jaar cel wegens marteling en schending van de mensenrechten.
Tot begin deze week, toen een rechter het eerdere vonnis verbrak omdat er niet voldoende bewijsmateriaal zou zijn. Maar het nieuwe proces was volgens Kimberley Motley, een Amerikaanse advocate uit Kaboel die het sinds het eerste proces opneemt voor Gul, een "schijnvertoning". "Diegenen die bewijsmateriaal konden aanleveren, wisten gewoonweg niet dat er een zitting zou plaatsvinden. De rechters negeerden het feit dat de rechtszaal leeg was en er geen enkele vertegenwoordiger van Gul aanwezig was. Ook zijzelf wist van niets, net zoals de openbare aanklager. Enkel de advocaat van de verdediging was aanwezig op de zitting."
Nadat de rechter de gevagenisstraf opschortte, mochten de drie beklaagden al na twee dagen de de gevangenis verlaten. "Normaal gezien zit er minstens een maand tussen een opschorting en de effectieve vrijlating", zo zegt Motley. Ze noemt de beslissing "corruptie in het hart van justitie".
Sahar Gul vernam de vrijlating van haar schoonfamilie pas nadat organisaties die haar steunen er achter probeerden te komen of er een nieuwe zitting zou plaatsvinden. "De advocaat ging naar de rechtbank om te informeren of er een zitting zou zijn. Eens ter plaatse kreeg hij te horen dat de familie al vrijgelaten was", zo vertelt Manizha Naderi, directeur van hulporganisatie Women for Afghan Women. "We hebben geen idee waar ze zich nu bevinden."
Huiselijk geweld niet meer voor rechter?
De vrijlating van Guls schoonfamilie valt samen met de pogingen van Afghaanse conservatieve parlementsleden om een artikel in het Afghaanse strafwetboek aan te passen, waardoor zaken zoals deze zelfs niet meer voor de rechter zouden kunnen komen. Ze willen namelijk artikel 26 aanpassen, waarin staat opgesomd welke personen niet als getuigen kunnen worden opgeroepen.
Tot nu toe zijn dat bijvoorbeeld kleine kinderen, maar in de toekomst zouden ook verwanten van de beklaagde niet meer kunnen getuigen. Als het artikel effectief wordt aangepast,wordt het heel moeilijk, welfs onmogelijk, om daders van huiselijk geweld nog voor de rechtbank te brengen, zeggen mensenrechtenorganisaties.
Enkele weken geleden nog slaagden parlementsleden erin een wet te schorsen die geweld tegen vrouwen zou moeten tegenouden, met het argument dat de bepalingen tegen minderjarigheid en gedwongen huwelijken "tegen de islam" waren. Ze maakten ook last-minute aanpassingen aan de kieswet waardoor komaf werd gemaakt met de minimale vertegenwoordiging van vrouwen in de provincieraden.
