Tegenkanting tegen strengere begrotingsregels EU

Het akkoord dat de Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel hebben bereikt over een strengere budgettaire discipline voor de Europese Unie, valt niet bij alle lidstaten in goede aarde. Vooral het akkoord om een verdragswijziging uit te werken, zodat er een crisismechanisme in het leven kan worden geroepen en er politieke sancties kunnen worden getroffen, wordt 'the day after' niet goed ontvangen.

Terwijl de Europese ministers van Financiën maandag in Luxemburg vergaderden in de schoot van de task force van Herman Van Rompuy, gooiden Sarkozy en Merkel het in het Normandische Deauville op een akkoord over de begrotingsregels. Terwijl Duitsland akkoord ging met "quasi-automatische" sancties - in plaats van volledige automatische sancties - voor begrotingszondaars, schaarde Frankrijk zich achter het idee van een verdragswijziging.
 
Kritiek
Op kritiek dat Duitsland te veel zou ingebonden hebben en minder streng is dan eerst aangekondigd voor landen die al te soepel met de fiscale regels omspringen, reageerde de viceminister van Financiën, Jörg Asmussen, met: "Zou er zonder een Frans-Duits compromis over het hele pakket wel een akkoord mogelijk geweest zijn? Was dat beter geweest? Er zou geen verstrenging van de sancties geweest zijn."
 
Nieuwe regels
Een eerste terrein waar sancties mogelijk zijn, is dat van het macro-economisch toezicht - wat een vernieuwing is onder de bugettaire regels. Concreet is het aan de Europese Commissie om elk jaar opnieuw het concurrentievermogen van elke lidstaat te onderzoeken. De precieze parameters waarmee dat gebeurt, moeten nog worden vastgelegd, maar als een land zijn economisch beleid niet afstemt op dat van de andere Europese lidstaten en concrete aanbevelingen om dat wel te doen in de wind slaat, wordt het Commissie-verslag over de weerspannige lidstaat openbaar gemaakt.
 
Sancties
Lidstaten van de eurozone die desondanks volharden in de boosheid, kunnen vervolgens sancties opgelegd krijgen. "Maar", zo zeggen Europese bronnen die de discussie van nabij hebben gevolgd, "normaal zou het openbaar maken van het rapport en de reputatieschade die daarmee gepaard gaat, moeten volstaan."
 
Het tweede belangrijke punt dat de task force overeen is gekomen - en met de rest van zijn rapport eind volgende week op de Europese top zal overmaken aan de staats- en regeringsleider - is het eenvoudiger kunnen opleggen van sancties dan nu het geval is. Het Groei- en Stabiliteitspact stipuleert dat eurolanden hun begrotingstekort niet boven de 3 pct mogen laten uitstijgen en hun overheidsschuld niet boven de 60 pct. Het akkoord binnen de task force zegt dat er voortaan ingegrepen zal kunnen worden nog vóór die tekorten worden bereikt. Lijkt het met de tekorten de slechte richting uit te gaan, dan krijgt het land in kwestie een waarschuwing, tijdens de zogenaamde preventieve fase. Heeft het binnen de zes maanden geen afdoende maatregelen getroffen, dan volgen bijna automatische sancties.
 
In de corrigerende fase - die ingaat op het moment dat de toegestane tekorten worden overschreden - wordt op dezelfde manier haast automatisch tot sancties overgegaan. Om ze tegen te houden, moet namelijk een gekwalificeerde meerderheid van de landen ze tegenhouden - en dat lijkt volgens ingewijden "weinig waarschijnlijk".
 
Britse tegenkanting
Een kenner van het dossier verduidelijkt dat er vooralsnog niet is beslist een verdragswijziging door te voeren. Volgens het bereikte akkoord "kan" er een wijziging "nodig zijn", luidt het. Daarvoor is het unanieme akkoord van alle Europese lidstaten nodig, maar dat zal niet evident zijn. "We zullen niets steunen dat macht verschuift van Westminster naar Brussel", liet een Britse regeringswoordvoerder al verstaan. Daar staat tegenover dat de Britten, die niet meedoen met de euro, niet geraakt zouden worden door de nieuwe budgettaire regels en zelf gebaat zijn bij een stabiele eurozone. (belga/vsv)