Trump onder vuur voor crisisbespreking op terras: "Dit verzin je niet"

Toen zaterdagavond tijdens het diner met de Japanse premier Shinzo Abe het nieuws binnenkwam dat Noord-Korea een rakettentest had uitgevoerd richting Japan stond het Mar-a-Lago-resort in Florida plotseling in rep en roer. President Donald Trump besprak de gebeurtenissen met zijn gast, controleerde zijn gsm en laptop en las documenten die werden bijgelicht door de smartphones van medewerkers. De andere gasten in de besloten club keken ondertussen gewoon toe en postten er zelfs foto's van op Facebook.

Een nooit geziene inbreuk van de veiligheidsvoorschriften, zo klinkt het.
Wie erbij was in Florida, beleefde een heus spektakel. "Holy moly!!!", zo postte de gepensioneerde zakenman Richard DeAgazio uit Palm Beach op Facebook vanuit het Mar-a-Lago-resort. Die besloten club aan het strand, sinds kort ook wel het 'winter-Witte Huis' genoemd, is eigendom van Donald Trump zelf. Trump spendeert er zijn tijd naar verluidt liever dan in het echte machtscentrum van Washington DC. Zo ook zaterdag, toen hij er de Japanse premier Shinzo Abe en zijn echtgenote uitnodigde voor een diner. Dat werd geen staatsbanket, maar een informeel diner tussen andere gewone gasten die er kwamen eten.

"Fascinerend om zien"
Maar hoewel niet iedereen er zomaar in komt -het lidgeld van de privé-club werd na Trumps verkiezing verhoogd van 100.000 naar 200.000 dollar per jaar- hadden de andere gasten dus geen enkele relatie tot Trump en zijn regering. Toch zagen zij voor hun ogen hoe -nadat de rakettest bekendraakte- medewerkers en vertalers toesnelden, documenten werden afgeprint en overlopen, laptops werden bovengehaald, enzovoort. "Fascinerend om te zien hoe de stroom aan activiteiten op gang kwam", aldus DeAgazio nog op Facebook. "De premier van Japan zat samen met zijn staf, de president belde met Washington DC. De twee wereldleiders bespraken daarna iets en gingen samen naar een andere kamer voor een inderhaast bijeengeroepen persconferentie. Wow... het centrum van de activiteit!"

"Er was geen enkele paniek. De meeste mensen op het terras wisten niet eens wat er aan de hand was", zei DeAgazio later nog aan The Washington Post. "Ik vond dat Trump het erg kalm en presidentieel afhandelde. Hij koos ervoor op het terras te zitten, bij ons. Het toont hoe hij een man van het volk is."

De non-conformistische manier waarop Trump en zijn team de internationale crisis in eerste instantie aanpakten, roept echter steeds meer vragen op. De president van het machtigste land ter wereld die hoogbeveiligde informatie ontvangt en crisisbesprekingen voert met zijn staf moet dat normaal gezien altijd in een afgesloten ruimte doen, zoals de Situation Room in het Witte Huis. Op locatie reist er altijd een speciale tent mee met de president en zijn staf, waar hij op een geheime en veilige manier kan communiceren en werken: de zogenaamde Sensitive Compartmented Information Facility of SCIFF. Volgens Sean Spicer, perswoordvoerder van het Witte Huis, werd de tent in Mar-a-Lago wel gebruikt, maar voorafgaand aan het diner om de persconferentie van nadien te bespreken.

"Geen excuus"
"Er is geen enkel excuus om een internationale crisis af te handelen voor een hoop country club-leden alsof het een theaterstuk was", zo twitterde Democratisch fractieleider uit het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi. Twee Democratische senatoren uitten forse kritiek in een mededeling. "Dit is Amerika's buitenlands beleid, niet de aflevering van 'Saturday Night Live' van deze week. We roepen onze Republikeinse collega's op om dit haastige en onprofessionele gedrag serieus te nemen, voor er gevolgen zijn die we ons allemaal beklagen." En ook Chelsea Clinton liet zich horen. "Hoeveel van de nieuwe leden van Mar-a-Lago zullen van buitenlandse inlichtingenorganisaties of de media zijn?", vroeg ze zich schamper af.

Zelfs bij de Republikeinen weerklonk ongerustheid. "Dit is normaal niet de plaats waar je zoiets doet", zei de senator voor Florida Marco Rubio. Bij zijn collega John McCain klonk het onomwonden: "Dit kun je zelfs niet verzinnen."

Trump, die tijdens de presidentscampagne suggereerde dat Hillary Clinton opgesloten moest worden omdat ze als minister van Buitenlandse Zaken met een privé-emailserver had gewerkt, lijkt volgens zijn critici nu zelf niet te beseffen hoe gemakkelijk hij het eventuele buitenlandse spionnen maakt. "Informatie over de president verzamelen is nu net zo makkelijk als een ober van Mar-a-Lago omkopen", twitterde bijvoorbeeld een voormalige medewerker buitenlands beleid van Barack Obama.

Gehackte camera
Andere kritiek kwam er bijvoorbeeld op het feit dat medewerkers hun smartphone gebruikten als zaklamp om documenten mee te verlichten, zodat Trump ze makkelijker kon lezen. Experts wijzen erop dat wanneer die telefoons gehackt zijn de camera of de geluidsopnamefunctie vanop afstand bediend kan worden. Extra verlichting maakt het de hackers dan alleen nog maar makkelijker. En zelfs als eventuele hacking buiten beschouwing wordt gelaten, is het nog maar de vraag of alle medewerkers toestemming hadden om de documenten te bekijken of te fotograferen. Woordvoerder Spencer ontkende later echter dat er geheime documenten rondgingen aan de tafel. Het zouden enkel openbare nieuwsberichten geweest zijn, zo verzekerde hij.

Vorige week raakte bekend dat Trump nog altijd zijn oude, niet-beveiligde Android-telefoon zou gebruiken om tweets te versturen. Democratisch senator Martin Heinrich twitterde dan weer een foto waarop te zien is hoe de CEO van Intel in de Oval Office in het Witte Huis staat, terwijl er op Trumps bureau achteloos een zwarte map met de sleutel erop ligt. "Laat nooit de sleutel op een geheime documententas zitten in aanwezigheid van niet-bevoegde personen", gaf Heinrich Trump als tip mee.

Nucleaire voetbal
Richard DeAgazio, de gast die foto's van het diner op Facebook postte, krijgt ondertussen bakken kritiek over zich heen. Hij ging zaterdag bijvoorbeeld ook op de foto met Trumps omstreden topstrateeg Steve Bannon en postte zelfs foto's van een militair die de 'nucleaire voetbal' bij zich gehad zou hebben. In die tas zitten de nucleaire codes die de president nodig heeft om Amerikaanse kernwapens in te zetten. Ze vormen een van de meest geheime documenten die de Amerikaanse president in zijn bezit heeft, maar toch slaagde DeAgazio erin op de foto te gaan met de bewaker.

"Dit is Rick... Hij draagt de 'voetbal'. De nucleaire voetbal is een brieventas waarmee de president van de Verenigde Staten een nucleaire aanval kan bevelen terwijl hij niet in een vast commandocentrum is, zoals de Situation Room in het Witte Huis", zo zette DeAgazio erbij op Facebook. "Het is een mobiele hub in het strategische verdedigingssysteem van de VS. Hij wordt bijgehouden door een vleugeladjudant en Rick is de man." DeAgazio verklaarde later aan The Washington Post dat hij die informatie ook maar "op Wikipedia had gevonden". Zijn Facebook-account is intussen verwijderd, maar de foto's en posts zijn via omwegen nog wel te bekijken.

Trump is al sinds 1995 eigenaar van de Mar-a-Lago, een club waar leden kunnen tennissen, golfen, op het strand wandelen en verpozen in de bars of in het restaurant. Niet-leden kunnen de balzalen afhuren voor een gala of een trouwpartij.