Tweestrijd Clinton-Sanders tijdens eerste debat Democratische kandidaten

Hillary Clinton heeft zich tijdens het eerste televisiedebat van de Amerikaanse Democraten verdedigd tegen beschuldigingen dat ze haar standpunten aanpast om zich aantrekkelijker te maken voor de linkervleugel van de partij. "Ik heb altijd gevochten voor dezelfde waarden en principes", zei de presidentskandidate. Volgens veel waarnemers doorstond Clinton het debat glansrijk.

De vijf Democratische presidentskandidaten gingen gisterenavond in Las Vegas voor het eerst met elkaar in debat. Het CNN-debat draaide zoals verwacht uit op een tweestrijd tussen gewezen minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton en de zelfverklaarde socialistische senator Bernie Sanders.

Clinton kreeg de moeilijkste vragen niet van haar concurrenten, maar van de CNN-moderator. Ze verdedigde zich redelijk overtuigend tegen beschuldigingen van wispelturigheid, bijvoorbeeld over het handelsverdrag TPP. Hoewel ze daar de feiten enigszins verdraaide (ze heeft ooit gezegd dat dat de 'gouden standaard' voor handelsverdragen was; nu ze zich daarvan afkeert zegt ze dat ze dat slechts 'gehoopt' heeft dat het de gouden standaard zou worden), was haar verdediging geloofwaardig. "Iedereen hier op dit podium is wel een paar keer van mening veranderd. Ik word gevormd door mijn principes, waarden en daden."

De voormalige first lady is nog steeds de topfavoriet om namens haar partij te mogen deelnemen aan de verkiezingen, maar voelt inmiddels de hete adem in haar nek van Sanders. De linkse senator uit Vermont doet het goed in de peilingen en trekt volle zalen als hij campagne voert.

De 74-jarige Sanders wil onder meer klimaatverandering en de ongelijkheid in de Amerikaanse samenleving aanpakken. De overheid kan volgens de senator leren van de wijze waarop Noord-Europese landen met werknemers omgaan. Dat kwam hem op kritiek te staan van Clinton. "We zijn niet Denemarken. We zijn de Verenigde Staten van Amerika", betoogde ze.

Geen persoonlijke aanvallen

Zo volgenden er wel wat meer steken en prikken over en weer. Maar in tegenstelling tot bij de Republikeinse debatten, bleven persoonlijke aanvallen uit. De groeiende ongelijkheid is voor alle Democratische kandidaten het belangrijkste thema; daarnaast staan onderwijs, gezondheidszorg, de hoge gevangenisstraffen en klimaatverandering hoog op de agenda, met kleine verschillen tussen de kandidaten.

De voormalige First Lady beschuldigde Sanders ervan te soft te zijn in het debat over een strengere wapenwet. "Je hebt daar vijf keer tegen gestemd", zei Clinton. Sanders verdedigde zich door te zeggen dat de wet 'gecompliceerd' was. "Zo gecompliceerd was het voor mij niet", zei Clinton, die wel voor de wet stemde. Ze wierp zichzelf daarbij op als een grote tegenstander van de wapenlobby. "Dit sleept al te lang aan. Het wordt tijd dat dit land het hoofd biedt aan het NRA", het belangrijkste lobbyorgaan van de wapenindustrie, zo verklaarde Clinton.

De 74-jarige Sanders trok dan weer ten strijde tegen de excessen van Wall Street en "het financieel bedorven kiessysteem dat de democratie verzwakt" in de VS. "Het Congres controleert Wall Street niet meer, het is Wall Street dat het Congres controleert", zo liet hij optekenen. Maar toch maakte Sanders niet zo veel indruk als tijdens de verkiezingsbijeenkomsten de afgelopen weken. Een paar keer haperde hij zelfs tijdens het uitspreken van zijn gebeitelde oneliners.

E-mailschandaal

Sanders weigerde in te spelen op het e-mailschandaal dat Clinton schade had berokkend. "De Amerikanen zijn de berichten over je verdomde e-mails spuugzat", zo verklaarde hij. "Laten we het hebben over de echte problemen waarmee ons land te maken krijgt." Clinton kon het niet méér met haar concurrent eens zijn. Hillary lachte breed, en schudde Sanders enthousiast de hand. "Dank je, Bernie!" Sanders leek ineens een mogelijke vice-president voor Clinton.

Naast Sanders en Clinton namen ook de drie andere Democratische kandidaten - Martin O'Malley, Jim Webb, Lincoln Chafee - deel aan het debat, maar zij konden nauwelijks de aandacht naar zich toetrekken. O'Malley maakte op het einde nog de gevatte opmerking dat "niemand op dit podium vanavond vrouwen heeft vernederd of racistische opmerkingen heeft gemaakt", een duidelijke steek naar de Republikeinse debatten.

Ook vicepresident Joe Biden was door CNN uitgenodigd voor het debat, maar hij besloot daar niet op in te gaan. Biden overweegt al enige tijd om in de presidentsrace te stappen, maar heeft nog altijd geen definitieve beslissing genomen.