Van Rompuy: "Toekomst van Oekraïne ligt in de EU"
De Verenigde Staten en de Europese Unie steunen de vraag van de Oekraïense bevolking naar een nauwere band met het westen, zo klonk het op de jaarlijkse, internationale veiligheidsconferentie in de Beierse hoofdstad München. Dat zeer tot onvrede van Rusland. De Oekraïense oppositie wees de steun van de VN voorlopig af.
"Op dit moment moeten wij de problemen in Oekraïne zelf oplossen door directe contacten met partners uit het Westen", zei ex-minister Arseni Jatsenjoek van Buitenlandse Zaken, na het gesprek met Ban tegen het Russische persbureau Interfax. Alleen als de toestand geheel uitzichtloos is, wil de oppositie hulp van de VN of de organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa overwegen, zei Jatsenjoek.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, zei in München dat zijn land en de Europese Unie de Oekraïners steunen in hun streven om hun toekomst zelf te bepalen. "De inwoners van Oekraïne vechten voor het recht om zich te verbinden met partners die hen in dat streven zullen helpen", zei Kerry.
"Tijd aan onze kant"
Ook Europees president Herman Van Rompuy mengt zich in het debat. Europa stelde Kiev eerder al associatieverdrag voor, maar Janoekovitsj verkiest om toe treden tot een douane-unie met onder meer Rusland. "Het aanbod geldt nog altijd en de tijd staat aan onze kant", zegt Van Rompuy. "De toekomst van Oekraïne ligt in de Europese Unie."
Rusland heeft op de Veiligheidsconferentie felle kritiek geuit op de Westerse steun voor de oppositie in Oekraïne. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov meent dat dit alleen maar leidt tot escalatie van het geweld in het land. "Wat heeft het aanmoedigen van gewelddadig straatprotest te maken met het promoten van de democratie?", stelde hij. "Waarom horen we geen veroordeling van de bezetting van regeringsgebouwen, het geweld tegen de politie en het antisemitische of neonazistische taalgebruik?"
Militair ingrijpen
Hoewel de lidstaten van de Europese Unie de voorkeur geven aan een diplomatieke oplossing voor de diverse crisissen in de wereld, zijn ze bereid "om militair in te grijpen indien dat nodig zou blijken", verklaarde Van Rompuy nog in de marge van de veiligheidsconferentie in München.
Tegelijkertijd waarschuwde hij dat Europa op vlak van defensie "beter zal moeten doen met minder" financiële middelen, door beter samen te werken, klonk het.
"De Europese landen hebben een verantwoordelijkheid op te nemen op vlak van veiligheid", benadrukte de Europese president, daarbij verwijzend naar de verklaringen van de Duitse president Joachim Gauck vrijdag. Die had gezegd dat Duitsland een grotere rol moet spelen in de wereld en de terughoudendheid moeten laten varen ten aanzien van een militair ingrijpen in crisissituaties. "We geven een duidelijke voorkeur aan diplomatieke oplossingen, maar onze landen zijn bereid om militair in te grijpen indien dat nodig zou zijn."
Gewelddadig
De demonstraties tegen de regering in Kiev begonnen eind vorig jaar, nadat Janoekovitsj onder grote druk van Rusland onverwacht de besprekingen over een associatieverdrag met de Europese Unie had opgeschort.
Na invoering van strenge anti-demonstratiewetten, deze maand, gingen wederom duizenden Oekraïners de straat op. Ditmaal waren de protesten gewelddadig. Bij de onlusten van afgelopen weken zijn drie betogers en drie agenten om het leven gekomen. De anti-demonstratiewetten zijn onder druk van de oppositie en internationale gemeenschap inmiddels ingetrokken.
