VN beschermt luchthaven Goma met zwaar geschut
De rebellen van de beweging 'Mouvement du 23 mars' (M23) zeggen "aan de poorten" van Goma te staan, maar hebben hun opmars op drie kilometer van de stad stopgezet. Ze zijn naar eigen zeggen bereid het Congolese leger, dat ze in het oosten van de Democratische Republiek Congo bestrijden, "heel ver" terug te drijven. Een groot aantal burgers en overheidsfunctionarissen ontvlucht Goma, terwijl VN-helikopters de luchthaven van Goma beschermen met zwaar geschut.
De rebellen dreigen ermee de stad in te nemen indien zij door het regeringsleger worden aangevallen. "We zijn nog niet in Goma, en het is ook niet ons doel Goma in te nemen," zei luitenant-kolonel Vianney Kazarama, de militaire woordvoerder van de rebellen, eerder op de dag. "Als het leger van president Kabila ons echter aanvalt, zullen we de vijand achtervolgen tot hij zich ver van Goma bevindt".
De militaire bevelhebber van M23, kolonel Innocent Kayina, zegt zijn bevelspost te hebben ingenomen ter hoogte van het Munigi-kamp, waar een Zuid-Afrikaans blauwhelmenbataljon is gelegerd. Volgens een AFP-correspondent ter plaatse is in de omgeving van het kamp geen spoor van gevechten te bemerken.
Uittocht
Het Congolese leger geeft geen commentaar over Goma, maar een legerkolonel sprak vandaag wel over gevechten in het kamp van Kanyarucinya. Een westerse hulpverlener ter plaatse had het over "een debacle van de regeringstroepen van Congo die de stad Goma evacueren". Volgens een westerse militaire bron zijn de legerofficieren begonnen de stad per boot te verlaten richting Bukavu, de hoofdstad van Zuid-Kivu. Diezelfde bron meldt voorts dat de luchthaven van Goma gesloten is. De internationale VN-troepenmacht heeft vier helikopters ingezet om de opmars van de rebellen naar de luchthaven te stremmen met zwaar geschut.
Zeven Belgen bevinden zich momenteel in Goma. "We staan in contact met hen. We weten waar ze zijn en dat het goed met hen gaat. De wijken waar ze zich bevinden, zijn momenteel rustig", zegt een woordvoerder van Buitenlandse Zaken. Bij wijze van veiligheidsmaatregel zijn de zeven niettemin uitgenodigd zich naar de nabijgelegen Rwandese grens te begeven. De Belgische ambassade in Rwanda "kan hen bijstand verlenen vanaf de grens", aldus de woordvoerder.
Ontwikkelingshulp
De strijd beroert ook de Belgische politiek. "Als Goma valt, moet ons land de ontwikkelingshulp voor Rwanda die de burgerbevolking niet direct ten goede komt, onmiddellijk opschorten", vindt Open Vld-senator Nele Lijnen. België reserveert jaarlijks meer dan 50 miljoen euro ontwikkelingshulp voor Rwanda.
Volgens de Verenigde Naties steunt Rwanda de rebellen van M23, en volgens Lijnen zou een overname van Goma "betekenen dat de pragmatische aanpak van de Belgische diplomatie heeft gefaald en los staat van de realiteit". "De positie van Rwanda in de internationale politiek zou tevens onhoudbaar worden. De weg van de dialoog is dan mislukt, dus laat ons duidelijke conclusies trekken", aldus de Open Vld-senator.
Internationale gemeenschap
Landen als de Verenigde Staten, Duitsland en Nederland hebben hun ontwikkelingshulp voor Rwanda tijdelijk stopgezet. Het voorbije weekeinde veroordeelde de VN-Veiligheidsraad de nieuwe opstoot van geweld en de steun van Rwanda en Oeganda voor de rebellenbeweging.
De Europese Unie roept bij monde van hoge vertegenwoordigster voor het buitenlands beleid Catherine Ashton de rebellen nu op "onmiddellijk hun militair offensief tegen Goma te stoppen". "Elke steun aan M23 - een overtreding van het sanctieregime en het wapenembargo - moet ophouden", zegt Ashton, zonder de namen van Rwanda en Oeganda te noemen.