"VS schuldig aan martelen terroristen"
Het is 'onbetwistbaar' dat de Verenigde Staten mensen hebben gemarteld tijdens de strijd tegen het terrorisme, en dat de hoogste leiders van het land hiervoor verantwoordelijk zijn. Dat is de conclusie van het onafhankelijke Constitution Projecthttp://detaineetaskforce.org/, een organisatie die Washington oproept toe te geven dat het land 'een grote vergissing' heeft begaan.
De Amerikaanse regering heeft eerder toegegeven dat er harde methodes zijn gebruikt om mensen te verhoren die van terrorisme worden verdacht, maar blijft ontkennen dat het om echte martelpraktijken ging. Dat was het wel, onderstreept het Constitution Project in een rapport van bijna zeshonderd pagina's. Er was niet alleen sprake van waterboarding, mensen werden ook tegen muren gesmeten, urenlang in een ongemakkelijke houding vastgeketend, naakt opgesloten en urenlang wakker gehouden. Deze technieken zijn 'wreed, onmenselijk en vernederend', concludeert de organisatie.
Er is al uitgebreid in de media geschreven over de manier waarop verdachten zijn verhoord in Irak, Afghanistan, Guantánamo en geheime CIA-gevangenissen, maar het rapport komt met vele nieuwe details. Zo is er een uitgebreid verslag van Albert J. Shimkus jr, die leiding gaf in een ziekenboeg in Guantánamo. In zijn rapport is te lezen hoe gedesillusioneerd hij raakte toen hij ontdekte hoe gevangenen werden behandeld.
Nieuwe wetten
Na de terroristische aanslagen van 11 september 2001 zijn er nieuwe wetten aangenomen die het mogelijk maakten om verdachten harder aan te pakken. Volgens het onderzoek zijn die wetten onrechtvaardig en contraproductief. Bovendien schaden ze de reputatie van de Verenigde Staten en groeit daardoor het risico dat Amerikaanse militairen slecht worden behandeld als ze zelf gevangen worden genomen.
De wetten zijn onder de vorige president, George W. Bush, ingevoerd. Zijn opvolger Barack Obama heeft sommige technieken (zoals bijvoorbeeld waterboarding) wel verboden, maar de wetten verder niet aangepast. Bovendien weigert Obama de verantwoordelijken voor de martelpraktijken aan te pakken.
"De hoogste leiders van de natie dragen de uiterste verantwoordelijk voor het toestaan van illegale en onfatsoenlijke technieken om mensen te verhoren, die door Amerikaans personeel op verschillende locaties zijn gebruikt", zegt president Obama over het rapport. "De VS kan een ander land niet van martelingen beschuldigen en tegelijkertijd van zichzelf vinden dat het zich niet aan dergelijke praktijken schuldig maakt, als ze gelijksoortige technieken toepast."
Boston
Door de aanslagen in Boston is er relatief weinig aandacht voor het rapport en dat komt zowel de Republikeinen als de Democraten eigenlijk wel goed uit. Omdat zowel George W. Bush als Barack Obama worden aangewezen als verantwoordelijken, heeft geen van beide partijen er belang bij dat het uitgroeit tot een politieke kwestie.
Het Constitution Project bestaat uit voormalige hoge regeringsofficials die besloten om dit onderzoek uit te voeren nadat Obama in 2009 aankondigde dat zijn regering geen rapport zou opmaken. Het zou 'onproductief' zijn om 'terug te blikken in plaats van vooruit te kijken', luidde destijds het argument van de toen net aangetreden president.
Ook al had de groepering geen toegang tot vertrouwelijke bronnen, haar rapport is het meest ambitieuze project ooit dat de detentie en verhoortechnieken van de Verenigde Staten heeft onderzocht. Er bestaat wel een 6.000 pagina's tellend rapport van een Senaatscommissie dat is gebaseerd op rapportages van de CIA in plaats van op interviews, maar dat is niet openbaar gemaakt.
