Waar kan Kadhafi naartoe?

Geruchten dat de Libische leider Mouammar Kadhafi een deal aan het onderhandelen is met de oppositie voor een veilige aftocht als hij zou aftreden, zwellen dag na dag aan. Nadat Libische privévliegtuigen gisteren landden in Lissabon, Malta, Caïro en Dubai, leken de speculaties waarheid te worden. Later op de dag bleek dat hij niet in die vliegtuigen zat. Kadhafi heeft gezworen dat hij eerder zal sterven in zijn land dan dat hij zal aftreden, maar stel dat hij ontslag zou nemen, waar zou hij dan naartoe kunnen gaan?

Volgens experts zal Kadhafi niet aftreden vooraleer het geweld helemaal escaleert. "Het kantelmoment in Libië kwam er pas erg laat", zegt David Pollock van het Washington Institute for Near East Policy aan CNN. "De situatie zit er momenteel muurvast. Het is vreselijk."

Ondanks zijn belofte om te sterven in zijn land, zal Kadhafi toch een uitweg zoeken als de situatie echt te erg wordt, zegt Pollock. Er is geen mogelijkheid om de macht te delen, dus als de oppositie aan de macht komt, zal hij het land verlaten. De Amerikaanse president Barack Obama spoorde hem eerder al aan om Libië te verlaten. Maar wie zou hem onderdak willen geven?

Saoedi Arabië
Als eerste mogelijkheid komt Saoedi Arabië altijd naar boven. Ook de Tunesische president Zine El Abidine Ben Ali vluchtte naar dat koninkrijkje. Bovendien waren er geruchten dat de Egyptische president Moebarak hetzelfde van plan was. Maar of ook Kadhafi welkom is, is nog maar de vraag.

Kadhafi's relatie met koning Abdullah van Saoedi Arabië is gespannen, zeker nadat het land Libië enkele jaren geleden beschuldigde van een moordpoging op de koning. "Ik zou superverbaasd zijn als hij naar Saoedi Arabië zou gaan", zegt Christopher Boucek, een Saoedi Arabië expert bij het Carnegie Endowment for International Peace.

Zimbabwe
Boucek denkt dat de Zimbabwaanse Robert Mugabe meer geneigd zal zijn om Kadhafi binnen te nemen. De relatie tussen de twee leiders is erg goed. Ze delen onder andere hun anti-koloniale gevoelens en hebben alletwee het gevoel dat ze aan het hoofd staan van een geïsoleerde natie.

Zuid-Amerika
Anderen suggereren dan weer dat Kadhafi een nieuwe thuis kan vinden in Cuba of Venezuela. De Venezolaanse president Hugo Chavez is de grootste bondgenoot van Kadhafi in Zuid-Amerika, ze delen hun afkeer van Westers imperialisme. Toen de betogingen vorige maand begonnen te escaleren in Libië, deden geruchten al de ronde dat Kadhafi gevlucht was naar Caracas.

Soedan en Syrië
Pollock noemt één ander mogelijk toevluchtsoord voor de Libiër: Soedan. Reva Bhalla, een andere expert, zegt dan weer dat Kadhafi toenadering heeft gezocht met de Syrische leider Bashar al-Assad. Maar de Syrische bevolking is niet echt enthousiast.

Volgens Bhalla kunnen de zonen van Kadhafi wel opvang vinden in Europa, maar de leider is daar zelf te exentriek en omstreden voor. Hij staat ervoor bekend om te reizen met rondborstige vrouwelijke bodyguards en overal zijn tent mee naartoe te nemen, zelfs toen hij in New York was om de VN toe te spreken. (adb)