Waarom de Britse eurosceptici afstevenen op een verkiezingsoverwinning

Het gaat de eurosceptische partijen in Europa voor de wind. Niet alleen in Frankrijk, waar het Front National pas nog een stevige winst boekte bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar ook in Duitsland, Hongarije, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk scoort extreemrechts in de polls. Politieke zwaargewichten in het Verenigd Koninkrijk waarschuwen dat Ukip, de eurosceptische UK Independence Party, op een overwinning lijkt af te stevenen. En dat ondanks een hele resem schandalen.

Ukip, met dertien zetels de grootste anti-EU-partij in het Europees Parlement, heeft zijn campagne voor de Europese verkiezingen afgetrapt in Sheffield. Die locatie is niet toevallig gekozen. Sheffield kent tal van 'probleemwijken', waar vooral Pakistaanse Britten, maar ook Arabieren en sinds enkele jaren honderden Oost-Europeanen wonen. Die wijken worden gekenmerkt door grote armoede en veel vuilnis in de straten.

De bewoners zijn het beu, zo blijkt uit een reportage van Radio 1. "Elke ochtend moet ik voor mijn winkel het afval opruimen", "De prijzen van onze woningen dalen", "Elk jaar wordt het erger en erger", klinken enkele reacties.

Op naar winst
De partij van de populistische leider Nigel - "Herman Van Rompuy heeft het charisma van een natte dweil" - Farage voert een oorlog tegen de EU en tegen de open grenzen. En die aanpak lijkt te lonen, want volgens een poll is het migratiethema kopzorg nummer 1 bij de Britten. De partij staat volgens de peilingen op de tweede plaats na Labour. Maar politieke zwaargewichten vrezen dat ze op koers is om de Europese verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk te winnen.

Lord Norman Tebbit, voormalig voorzitter van de Tories, verwacht dat Ukip geschiedenis zal schrijven: sinds de Eerste Wereldoorlog kon geen enkele partij behalve Labour en de Conservatives erin slagen een verkiezing op nationaal niveau te winnen.

"Vruchten van het anti-politieke gevoel"
Ook Peter Hain, voormalig Labour-minister, verwacht dat Ukip Labour zal verslaan. "Ukip plukt de vruchten van het anti-politieke gevoel dat in het Verenigd Koninkrijk heerst", zegt hij aan The Guardian. "Het wordt tijd dat de politici wakker worden. Dit is een symptoom van het verlies in vertrouwen in de traditionele partijen."

Ukip raakte vorige week nog betrokken in een racismerel rond verkiezingskandidaat William Henwood. Die vond dat komiek en acteur Lenny Henry "maar moest emigreren naar een zwart land", nadat hij had opgemerkt dat etnische minderheden ondervertegenwoordigd zijn op de Britse televisie. Later herhaalde hij dat standpunt op de BBC: "Als zwarte mensen naar dit land komen en zich niet willen mengen onder de blanken, waarom komen ze dan naar hier? Als hij veel zwarten rondom hem wilt, moet hij naar een zwart land verhuizen."

Schandaaltjes
Deze en andere schandaaltjes lijken Ukip geen schade te berokkenen. Een poll van de Sunday Times, die werd gelanceerd nadat er controverse was ontstaan over een racistische kandidaat én er vragen waren gerezen over de financiële uitgaven van partijleider Nigel Farage, eindigde in het voordeel van Ukip. De partij behaalde 31 procent, 3 procent meer dan Labour.

"Alle aantijgingen en schandalen lijken gewoon weg te spoelen", zegt Hain. "Het is om die reden dat ik verwacht dat Ukip in mei de verkiezingen wint."

Met zijn theorie vindt hij steun bij Matthew Goodwin, professor Politiek aan Nottingham University en co-auteur van het boek 'Revolt on the right' over Ukip. "Wat we nu in de polls zien, is een herhaling van de polls voor de Europese verkiezingen van 2009 en 2004", zegt hij. "De grote groei van Ukip vindt altijd vrij laat voor de verkiezingen plaats. Mijn instict zegt dat ze de verkiezingen zullen winnen."

Radicale gevolgen
Volgens hem zijn er twee redenen waarom de media-aandacht voor de schandalen geen impact lijkt te hebben. "De kiezerskern van Ukip heeft het meeste wantrouwen in de Britse politiek. En als we de voorbije twintig jaar een les geleerd hebben, is het wel deze: wanneer het om extreemrechts gaat, brengt de strategie van afkeuring en spot ons nergens."

Een overwinning van Ukip in mei kan volgens Goodwin radicale gevolgen hebben. "Als Ukip tweede wordt, moet David Cameron zich vragen stellen", zegt hij. "Maar als Ukip wint, betekent dat een totale afkeer van de Britse politieke geschiedenis."