Waarom we IS beter 'Daesh' zouden noemen

In de Britse krant The Guardian breekt journalist David Shariatmadari een lans voor het gebruik van een andere naam, bij voorkeur Daesh, voor de terreurgroep du jour Islamitische Staat (IS). Die naam is voor westerse consumptie en heeft een vlag die de lading niet dekt.

De concurrent van al-Qaida (De Basis) als boeman van de beschaafde wereld, net als de beweging van wijlen Osama bin Laden bestaande uit soennitische fundamentalisten, begon zijn leven als Jama'at al-Tawhid wal-Jihad, wat zoveel betekent als De Groep voor Monotheïsme en Strijd.

Niet veel later werd de beweging herdoopt tot Bilad al-rafidayn, wat haar meteen een geografische plaatsbepaling meegaf: "land van de twee rivieren", Tigris en Eufraat dus of 'Mesopotamië'. Het archaïsche Mesopotamië werd al snel veranderd in "in Irak en al-Sham". Ook die "al-Sham" ademt romantiek uit, want het was de naam van een provincie in de vroege jaren van het Moslimrijk, in de achtste eeuw na Allahs profetische voorganger, Christus. Ook de Britten voelden wel wat voor romantiek en vertaalden al-Sham als "de Levant" (de Oriënt). Vandaar de tijdelijke, dubbele benaming: de groep werd zowel afgekort tot ISIS, waarbij de laatste S staat voor (Groot-)Syrië, als tot ISIL, met de L van Levant.

Geen 'staat'
Die namen blazen evenwel onvoldoende angst in, aldus Shariatmadari. Vandaar kort en krachtig: IS of Islamitische Staat. In die benaming valt alle romantiek weg ten voordele van de dreiging van "een kalifaat", wat het nare idee inhoudt van een heuse staat met grenzen, vol met jihadi's. Dat staat haaks op wat IS tot dusver veroverd heeft: een lappendeken van steden her en der met wat uitlopers in de woestijn.

We moeten niet meespelen met die "zelfwaan" of propaganda van IS als een natiestaat, argumenteerde de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius. "Het gaat om een terreurgroep, geen (ideaal toekomstbeeld van een) staat", zei hij. En dus kiest de francofone wereld eerder voor 'Daesh', het Arabische acroniem voor 'al-Dawla al-Islamiya fi Iraq wal-Sham'.

Niets concreet
Net als in de beroemde Monty Python-sketch bevat Daesh ook wel een beetje staat, aangezien de afkorting zoveel betekent als "de Islamitische Staat in Irak en al-Sham". Maar omdat amper een westerling Arabisch spreekt of verstaat is 'Daesh' "gewoon een geluid", zonder associatie met iets concreets. Met Islamitische Staat (IS) vervagen de grenzen tussen islam, islamisten en moslims, stelt Fabius.

De auteur heeft overigens nog een goede raad voor de westerse tegenstanders van IS of Daesh. Je kan terreur niet "uitroeien", zoals zo vaak wordt beloofd, net zomin als je een oorlog tegen het abstracte idee "terreur" kan voeren.