Wat gebeurt er nu precies na de bekendmaking van de nieuwe paus?
Na twee dagen van gebed, beraad en stemrondes in de beslotenheid van de Sixtijnse Kapel, heeft het conclaaf vandaag al een nieuwe paus opgeleverd. Het “Habemus Papam!” weerklonk dus vanaf het balkon van de Sint-Pietersbasiliek en de wereld weet dat de Rooms-Katholieke Kerk een nieuwe leider heeft. Robert Prevost, een Amerikaan van 69, is de nieuwe paus. Wat gebeurt er nu? En hoe verlopen de eerste stappen van een pas verkozen paus Leo XIV?
De witte rook kwam er rond 18.10 uur, rond 19u15 kwamen we te weten wie de nieuwe paus is: Robert Prevost, een Amerikaan van 69 jaar oud. Zijn pausnaam is Leo XIV.
KIJK. Witte rook in Rome!
Na de rook volgde de aankondiging. De kardinaal-protodiaken, de Franse Dominique Mamberti, verscheen op het balkon van de basiliek en verkondigde in het Latijn:
Enkele minuten later verscheen de nieuwe paus, Leo XIV en sprak hij zijn eerste zegen uit: “Vrede zij met uw allen”, klonk het aan het begin van zijn zegen. Zijn eerste boodschap was er meteen één van vrede.
De paus kiest zijn naam zelf. Die keuze is vaak symbolisch en zegt veel over zijn visie of inspiratiebronnen. Zo verwees Johannes Paulus I naar zijn twee voorgangers, Benedictus XVI naar een vredesprediker uit WOI en Franciscus naar de heilige van eenvoud en armoede. Opvallend: geen enkele paus durfde tot nu toe de naam Petrus aan te nemen, uit eerbied voor de eerste paus.
Prevost heeft zichzelf wellicht vernoemd naar Leo XIII, die van 1878 tot 1903 paus was. “Het feit dat hij die naam kiest, wijst op een sociaal profiel”, zegt professor Rik Torfs (KU Leuven). “Leo XIII was de man van de fameuze encycliek ‘Rerum Novarum’.” Die encycliek beschrijft de sociale leer van de Katholieke Kerk. “In zekere zin kan dat dus een tegengewicht zijn voor de kapitalistische politiek van Amerikaans president Donald Trump”, stelt Torfs.
Binnen enkele dagen volgt een plechtige inauguratiemis op het Sint-Pietersplein. Tijdens die viering ontvangt de paus de vissersring, het officiële zegel van zijn ambt , en het pallium, een witte wollen band die zijn rol als herder onderstreept. De installatie wordt bijgewoond door wereldleiders en afgevaardigden van andere religies.
Na zijn verschijning op het balkon volgen de eerste ontmoetingen: met kardinalen, diplomaten, wereldleiders en de internationale pers. Hij kan zelf mensen benoemen op sleutelposities in het Vaticaan, hervormingen doorvoeren of zijn eigen prioriteiten bepalen.
Robert Prevost is missionair, synodaal ingesteld en zou de verdeeldheid in de VS tussen conservatieve en progressieve stromingen kunnen overbruggen. Hij zal vermoedelijk de lijn van Franciscus verderzetten.
De nieuwe paus plant meestal snel zijn eerste buitenlandse reis, vaak naar een plek met symbolische of humanitaire waarde. Paus Franciscus reisde in 2013 naar Lampedusa, een krachtig gebaar van solidariteit met vluchtelingen en een duidelijk statement over de migratiecrisis.
Mogelijke koerswijzigingen en dossiers
De eerste toespraken, ontmoetingen en prioriteiten van de paus zetten de toon voor zijn pontificaat. De nieuwe paus zal zich moeten uitspreken over gevoelige thema’s: het celibaat, de rol van vrouwen, seksuele misbruikschandalen, oecumene en interreligieuze dialoog, maar ook sociale kwesties zoals ongelijkheid, ecologie en globalisering. Wordt hij diplomatiek, spiritueel, hervormingsgezind of behoudend?
