Wat mogen we verwachten van de nieuwe Amerikaanse president?
Intussen weten we wie aan het langste eind trok: Donald Trump. Maar in wat voor wereld zijn we wakker geworden? Waarop zal de nadruk liggen in het beleid van president Trump? We zetten de belangrijkste standpunten op een rij.
Welkom in de wereld van Trump
Economie
De plannen van Donald Trump voor belastingverlagingen, plus investeringen in infrastructuur, zouden in tien jaar tijd 25 miljoen jobs moeten creëren. Hij wil onder meer het aantal belastingschijven terugbrengen van zeven naar drie en hij wil minder belastingvoordelen voor de rijken - maar heel concreet is hij daar nog niet over geweest.
Staan wel vast: de afschaffing van successierechten voor mensen met meer dan 5,45 miljoen dollar en getrouwde stellen met meer dan 10,9 miljoen dollar. De winstbelasting voor bedrijven moet zakken van 35% naar 15%. De conservatieve Tax Foundation berekende dat de Amerikaanse staat over tien jaar 6 biljoen dollar (5,4 biljoen euro) aan inkomsten zou mislopen door Trumps plan. De rijkste 1% zou z'n inkomen zien stijgen met 10%, het onderste kwart met 2%.
Handel
Een belangrijk onderdeel van zijn programma. Trump vindt dat de huidige handelsakkoorden te veel Amerikaanse jobs kosten. NAFTA (akkoord tussen VS, Canada en Mexico dat nog door Bill Clinton werd afgesloten) en TPP (akkoord tussen VS en Azië dat nog moet worden ondertekend) dienen allebei heronderhandeld te worden.
Als er niet aan de Amerikaanse vereisten wordt voldaan, pleit de Republikein voor een volledige terugtrekking uit beide akkoorden. Trump beschuldigt handelspartners als Mexico en China van oneerlijke praktijken en dreigt met allerlei maatregelen als er geen hervormingen komen, zoals invoerrechten van 45% op producten uit China.
Immigratie
Zijn absolute stokpaardje. Critici noemen het onbetaalbaar en onrealistisch, maar Trump blijft bij zijn idee om een metershoge "ondoordringbare muur" te bouwen langs de grens met Mexico. Geschatte kost: 30 miljard dollar (27,2 miljard euro). De muur moet voorkomen dat illegalen het land binnenkomen.
Daarnaast wil Trump ook legale immigratie inperken door mensen zonder papieren strenger aan te pakken en sneller het land uit te zetten. Over zijn meest controversiële immigratiestandpunt - de aanpak van moslims - heerst er onduidelijkheid. Eerst wilde Trump een totaal inreisverbod voor moslims, daarna één voor moslims die uit landen komen waar terrorisme voorkomt of die er in het verleden mee te maken gehad hebben, en nog later leek hij helemaal terug te komen op het inreisverbod.
Vluchtelingen
Het vluchtelingenbeleid van de VS is een bedreiging voor de nationale veiligheid, meent Donald Trump. Hij pleit voor een tijdelijk verbod op vluchtelingen tot extreme vetting-procedures (extreme controles) geïmplementeerd kunnen worden. Wat hij daar precies mee bedoelt, is niet duidelijk. Hij benadrukt dat landen in het Midden-Oosten meer moeten doen om veilige zones te creëren voor vluchtelingen.
Buitenland
Het Amerikaanse buitenlandbeleid moet volgens Trump te allen tijde de Amerikaanse belangen vooropstellen (America first). Trump is zeer kritisch voor inmenging in het Midden-Oosten. Dit interventiebeleid, met de Irakoorlog als hoogtepunt, veroorzaakt volgens hem chaos en instabiliteit in de regio, met extremisme tot gevolg.
Aan de andere kant wil hij ook hard optreden tegen de terreurgroep IS en sprak hij zelfs al van tienduizenden grondtroepen in te zetten. Hij pleit voor nauwere banden met Rusland en Poetin, en wil het beleid tegenover de NAVO aanpassen. Europa en Azië moeten volgens hem financieel meer bijdragen aan de kosten van het Amerikaanse defensiebeleid. Ondanks zijn isolationistische discours wil hij het leger uitbreiden met 540.000 soldaten. Trump neemt zich ook voor het aantal schepen en vliegtuigen bij Defensie fors op te trekken.
Klimaat
Op zijn website geen spoor van standpunten over het klimaat, maar in speeches en debatten heeft hij wel al gezegd dat hij huivert van "extreme politieke activisten" die de economie beschadigen met hun klimaatagenda. Hij gelóóft niet in de opwarming van de aarde en zegt dat hij internationale overeenkomsten zoals het klimaatverdrag van Parijs niet erkent en zelfs wil "schrappen".
Abortus
Trump zei in een interview dat abortussen illegaal zijn en dat hij voorstander was van "een bepaalde vorm van straf" voor vrouwen die een zwangerschap afbreken. Zijn campagneteam kwam daar onmiddellijk op terug en beklemtoonde dat Trump de legaliteit van abortus overlaat aan de individuele staten en dat iedere vorm van bestraffing voorbehouden is voor degene die de abortus uitvoert.
Daarna stelde Trump dat hij een abortus-ban steunt, met uitzondering van "verkrachting, incest en wanneer het leven van de moeder in gevaar is". Tot het jaar 2000 steunde Trump nog abortus, maar hij zegt daarop teruggekomen te zijn, "net zoals Ronald Reagan".
Ordehandhaving
Trump noemt geweld en misdaad in de VS "een epidemie". Hij zegt dat de politie wordt gehinderd door "politieke correctheid" en pleit voor strengere bestraffingen. Racial profiling (het viseren van bepaalde personen op basis van hun ras) acht hij broodnodig om terroristische aanvallen op Amerikaanse bodem te voorkomen.
Hij steunt ook stop and frisk, een praktijk waarbij agenten mensen op straat mogen fouilleren als ze hen verdenken van illegale activiteiten. Volgens Trump was die aanpak erg succesvol in New York - ook al denken veel experts daar anders over.
Kinderzorg & onderwijs
Tegen het officiële Republikeinse standpunt in heeft Donald Trump gepleit voor zes weken betaald moederschapsverlof. Dit zou niet van toepassing zijn op vaders. Hij stelt ook voor om in zijn eerste jaar als president 20 miljard dollar (18,1 miljard euro) uit te trekken om staten de mogelijkheid te geven meer opleidingen te bieden.
Pensioenen
De oudedagsvoorziening voor de Amerikanen loopt gevaar. Als er niets gebeurt, is er niet genoeg financiering meer in 2034 en krijgt iedere gepensioneerde automatisch 20% minder inkomen. Trump zegt niet te snijden in de inkomens van ouderen en belooft opnieuw naar het probleem te kijken als zijn belastingverlagingen de economie een impuls hebben gegeven.
Wapens
Tot grote tevredenheid van de NRA (National Rifle Association) werpt Trump zich op als vurige beschermer van het recht op wapens. Meer good guys met wapens zouden resulteren in minder tragedies met wapens, luidt de redenering.
Sociaal beleid
Obamacare, het gezondheidszorgbeleid van president Obama, gaat de prullenmand in en het homohuwelijk wordt teruggeschroefd.
