Wat zijn de Russen van plan?

De NAVO heeft de laatste tijd weer de handen vol met Rusland. De alliantie moest op slechts enkele dagen tientallen Russische gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers onderscheppen. Waar zijn de Russen in godsnaam mee bezig?

De Amerikanen maken zich heel wat zorgen. De U.S. Air Force denkt dat de Russen bezig zijn met nucleaire oefeningen. Zonder effectief met nucleaire wapens boven het NAVO-luchtruim te vliegen, maar wel met nucleaire toestellen. In het beste geval zijn de Russen het Westen enkel aan het testen. Volgens enkele Amerikaanse officiers die The Daily Beast kon spreken, probeert Moskou de reactietijd van de NAVO te achterhalen. Maar wat de achterliggende intenties van de Russen zijn, weet niemand.

Nucleaire bommenwerpers
De Noordzee, Baltische Zee, Zwarte Zee en Atlantische Oceaan kregen al een bezoekje van Russische gevechtsvliegtuigen. Onder de vliegtuigen die de Noorse F-16's onderschepten waren er vier Tupolev Tu-95's. Die strategische bommenwerpers beschikken over de mogelijkheid om een 'warhead' te droppen met de kracht van 200 kiloton. Ter vergelijking het kernwapen dat gebruikt werd in Nagasaki had al een verwoestende kracht van 21 kiloton. Volgens defensie-expert Jo Coelmont van het Egmont instituut was er geen reële dreiging. "Maar het kan wel gevaarlijk zijn", waarschuwt hij er wel bij.

Gevaarlijke misverstanden
Ook NAVO-secretaris-generaal, Jens Stoltenberg, wil meer transparantie en voorspelbaarheid tussen de NAVO en Rusland. Hij wil daarmee vermijden dat de crisis uitbarst in iets gevaarlijkers. "Misverstanden kunnen grotere conflicten doen ontstaan." Eerder deze maand zocht de Zweedse marine ook al dagenlang naar een vermoedelijk Russische onderzeeër.

Intenties
Het is natuurlijk niet zo uitzonderlijk dat een nucleaire luchtmacht met zo'n gevechtsvliegtuigen oefent, maar de omvang en het tempo maakt de U.S. Air Force ongerust. "Het is duidelijk de bedoeling om de NAVO te irriteren, maar eerder vanuit een tactisch perspectief", legt analist Rebecca Grant van IRIS Independent Research uit. Volgens haar zijn de recente provocaties maar een fractie van de Russische airpower. U.S. Airforce officier Michael Pietrucha merkt op dat de intenties van het Kremlin niet duidelijk zijn.

Volgens Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken John Kerry was het tijdens de Koude Oorlog veel gemakkelijker in vergelijking met vandaag. Tijdens de Koude Oorlog was er een bipolaire wereld waarin het Westen en de Sovjet-Unie lijnrecht tegenover elkaar stonden. "Vandaag zijn er meer economische zwaargewichten in een geglobaliseerde wereld", legt Kerry uit. Vandaag zijn de intenties in een eerder multipolaire wereld moeilijker in te schatten.

"Sinds het begin van de crisis in Oekraïne is er een toename van Russische vluchten in de buurt van het NAVO-luchtruim", legt Pentagon-woordvoerster Vanessa Hillman in de Wall Street Journal uit. "We denken niet dat deze oefeningen de situatie in Oekraïne stabiliseren." Generaal Ray Odierno, kabinetchef van het Amerikaanse leger, noemt de vluchten een "Russische agressie". Volgens de generaal proberen de Russen hun capaciteiten op de benchmark van de Atlantische alliantie te leggen.

Geïsoleerd
De Russische president Poetin voelt zich in een hoekje gedreven. Terwijl de Europese Unie en de NAVO steeds groter worden, heeft hij steeds minder invloed in de regio. Nu ook Oekraïne het pad van het Westen kiest, is Poetin zijn belangrijkste partner kwijt voor zijn eigen 'Customs Union'. Die economische alliantie stelt niets voor zonder Oekraïne.

Poetin heeft Oost-Europa al kunnen destabiliseren met zijn dreigementen om Russischtalige minderheden te verdedigen. De Baltische Staten en Polen smeekten daarom om hulp van de NAVO. Een bezoekje van de Amerikaanse president Obama en roterende NAVO-troepen moeten hen gerust stellen. Maar wat Poetin op lange termijn met deze militaire oefeningen in het NAVO-luchtruim wil bereiken, is voorlopig nog onduidelijk.