"Wettige zelfverdediging Syriërs steunen als Veiligheidsraad blijft falen"
Als actie via de VN-Veiligheidsraad blijft mislukken, zal de internationale gemeenschap "geen andere keuze hebben dan de Syriërs te steunen in hun recht op wettige zelfverdediging". Met die woorden trapte de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan in Istanboel de tweede conferentie van de 'Vrienden van het Syrische volk' op gang. Ruim zeventig landen proberen er de druk op het omstreden regime van Bashar al-Assad hoog te houden.
Centraal in de diplomatieke pogingen rond Syrië staat het vredesplan van VN-gezant Kofi Annan, inclusief onmiddellijk staakt-het-vuren en onbelemmerde toegang voor humanitaire hulp. President Assad onderschreef het plan deze week, maar de aanhoudende bloedvergieten bewijzen dat het voorlopig om niet meer dan lippendienst gaat. De druk hoog houden is dus essentieel. De VS en de Golfstaten riepen gisteren al op om het plan aan een strikte deadline te koppelen. Blijft het geweld aanhouden, dan zijn "verdere stappen" nodig, klonk het. Ook Erdogan wil een strakke kalender, aangezien "eerdere beloftes nooit gehouden werden".
Morele plicht
Maar ook de internationale gemeenschap mag niet dezelfde fouten maken als in het verleden, waarschuwde Erdogan, die een "morele plicht" ziet om tussen te komen. Het geweten moet het halen van de geopolitieke belangen, klonk het. "Het is absoluut noodzakelijk dat we actie ondernemen. Het is absoluut noodzakelijk dat we humanitaire hulp sturen.". Maar de VN-Veiligheidsraad - waar China en Rusland dwarsliggen - blijkt voor hem in elk geval "niet in staat het internationaal recht en de democratie te redden".
De Arabische Liga ziet wel nog enige heil in de Verenigde Naties. Zo vroeg topman Nabil al-Arabi in zijn tussenkomst om hoofdstuk VII van het VN-charter in te roepen. Bij aggressie en "bedreiging van de vrede" opent dat hoofdstuk de deur naar een hele rits maatregelen, diplomatiek maar ook militair. De Syrische Nationale Raad blijft de internationale gemeenschap dan weer om wapens vragen voor de opstandelingen. Zelf is ze alvast van plan de strijders voortaan soldij te betalen.
Reynders
Ook de Belgische buitenlandminister Didier Reynders tekent present op de conferentie. Hij wil met de internationale gemeenschap "dringend" en "onder militaire bescherming" meer humanitaire hulp tot bij de oppositie krijgen. Tegelijk zal België met de EU het "post-Assad tijdperk" op de agenda plaatsen, om zo de desertie onder de Syrische elite aan te wakkeren.
Reynders stemde deze ochtend voor aanvang van de conferentie nog de violen met Nederland en Luxemburg, om samen zwaarder door te wegen in het debat. Ook de Algerijnse minister zag hij al onder vier ogen. En voor de conferentie ten einde is hoopt hij nog op bilateraal overleg met Qatar en Saoudi-Arabië. Beide landen zijn zwaargewichten in de Arabische Liga en stelden zich in het verleden al erg kritisch op ten aanzien van het Syrische regime.
VN-gezant Kofi Annan is er dan weer niet bij in Istanboel, om zijn neutraliteit als bemiddelaar zoveel mogelijk te bewaren. Zijn zespuntenplan omvat een onmiddellijk staakt-het-vuren onder VN-toezicht, toegang voor humanitaire hulp, vrijlating van gevangenen, vrije toegang voor journalisten, recht op vreedzame betogingen en een intern politiek hervormingsproces.
