Wie was Kayla Mueller, de IS-gijzelaar die de wereld wou verbeteren?

Kayla Mueller (26), de vierde Amerikaanse gijzelnemer die de dood vond in IS-gevangenschap, was een jonge vrouw die haar hele leven wijdde aan het helpen van anderen. "Kayla had een levensdoel, een roeping", klinkt het bij haar ouders en de vele hulporganisaties waarvoor ze werkte. "De rest van ons leven zullen wij werken om haar nalatenschap in ere te houden."

In een interview in de Prescott Daily Courier, een krant uit de thuisstad van Mueller, benadrukte Kayla in 2013 de grote aantrekkingskracht die Syrië op haar had. Ze vertelde dat ze verhalen hoorde over kinderen die gewond raakten door bommen, vrouwen die gedwongen werden erg jong te trouwen en kinderen die moesten vechten voor beide kampen.

"De Syriërs sterven met duizenden tegelijk, terwijl ze alleen maar vechten om te praten over dezelfde rechten die wij hebben. Ik kan niet genoeg doen om hen te helpen. Maar zolang ik leef, zal ik ervoor zorgen dat we hun lijden niet normaal vinden. Ik zal ervoor zorgen dat dit niet iets is dat we zomaar aanvaarden."

Lokroep

Deze uitspraken zijn typerend voor Kayla, die haar hele leven in het teken stelde van anderen. Al tijdens haar studies aan de Northern Arizona University in Flagstaff was ze drie jaar lang vrijwilliger voor de Save Darfur Coalition. Om het geweld en de wreedheden in deze Soedanese regio aan te kaarten, schreef Kayla brieven, nam ze deel aan stille protesten en pleegde ze tal van telefoontjes naar congresleden.

Een website die in haar nagedachtenis werd opgericht, stelt dat Mueller hield van trektochten en kamperen en dat ze haar tijd het liefst spendeerde met sociale contacten. Het mocht dan ook niet verwonderen dat ze na haar studies voor diverse humanitaire hulpgroepen naar het buitenland trok. Zo kwam ze terecht in het noorden van India, in Israël en in de Palestijnse gebieden. Nadien keerde Kayla terug naar Arizona om er een jaar in een hiv-kliniek te werken, terwijl ze 's avonds en 's nachts paraat stond als vrijwilliger in een opvangcentrum voor vrouwen.

Maar de lokroep van probleemgebieden in de wereld bleef sterk. In december van dat jaar reisde Kayla naar Frankrijk, waar ze een baan aannam als au pair om Frans te leren ter voorbereiding van een nieuwe job in Afrika. Volgens haar familie was het daar dat ze in 2012 besliste naar Syrië te gaan.

Troost in haar geloof

Nog datzelfde jaar reisde Mueller naar de Turks-Syrische grens om er te werken voor de Danish Refugee Council en Support to Life. Tijdens haar liefdadigheidswerk bezocht ze vaak vluchtelingenkampen, waar ze spelletjes speelde en schilderde met de Syrische kinderen.

Op 4 augustus 2013 werd ze door IS gevangengenomen in Aleppo, na een bezoek aan een ziekenhuis van de Spaanse afdeling van Artsen zonder Grenzen. Volgens de Amerikaanse antiterrorismecel zag IS haar niet als een gijzelaar of als ruilmiddel. Vermoed wordt dat ze uitgehuwelijkt werd.

In een brief die Kayla tijdens haar gevangenschap aan haar ouders schreef, vertelt ze haar familie dat ze goed behandeld wordt en dat ze troost vindt in haar geloof. "Ik ben op een veilige locatie, helemaal ongedeerd en gezond", schreef ze. "Ik herinner me dat mama altijd zei dat je aan het einde van de weg eigenlijk alleen maar God hebt. Ik heb het punt bereikt waarop ik mezelf heb overgegeven aan onze schepper. Ik heb geleerd dat men zelfs in de gevangenis vrij kan zijn. Ik ben dankbaar. Ik heb gezien dat er iets goed schuilt in elke situatie, soms moeten we er gewoon even naar zoeken."

In de brief vroeg Mueller haar ouders verder niet te onderhandelen over haar vrijlating. "Ik wil dat die last niet op jullie schouders terechtkomt. Als er een andere optie is, ga dan daarvoor, ook al duurt het dan langer. Dit had nooit jullie last mogen worden. De enige pijn die ik tijdens mijn gevangenschap onderga, is te weten welk lijden ik jullie heb aangedaan. Vergeef me, ook al verdien ik dat niet."

Levensdoel

"Kayla voelde de nood om de mensen te gaan helpen die ontheemd waren door de burgeroorlog in Syrië", klonk het gisteren in een mededeling van haar familie. "Ze vertelde ons over het grote geluk dat ze ervoer bij het helpen van Syrische kinderen en hun families. Ze had een levensdoel, en wij zullen elke dag werken om haar nalatenschap in ere te houden."

Haar ouders Carl en Marsha kregen afgelopen weekend foto's van hun overleden dochter gemaild, één van Kayla met een zwarte hoofddoek en één waarin ze gehuld is in een wit doodskleed. Hoe ze gestorven is, is nog niet helemaal duidelijk. Islamitische Staat verklaarde vorige week dat ze was omgekomen bij een Jordaans bombardement op Raqqa, maar volgens president Obama is daar geen bewijs voor.

In een mededeling verspreid door het Witte Huis zei Obama dat Kayla "het beste van Amerika vertegenwoordigde". "Ze sprak haar diepe trots uit over de vrijheden die wij genieten en waar anderen in de wereld zo hard voor strijden. In de manier waarop ze leefde, belichaamde ze alles wat goed is in onze wereld. Ze zei: 'Hier zijn we. Vrij te spreken zonder angst te worden gedood, gezegend beschermd te zijn door de wet, vrij om onze families te zien wanneer we willen, vrij om grenzen over te steken en vrij om van mening te verschillen.' Kayla Mueller gebruikte die vrijheden die ze zo koesterde om het leven van anderen te verbeteren."

Origami

Kathleen Day, hoofd van het United Christian Ministry aan de universiteit waar Kayla gestudeerd had, roemt haar oud-studente omdat ze "er in buitengewone omstandigheden toch in slaagde gewone dingen te blijven doen". Zo probeerde ze tijdens haar gevangenschap vaardigheden als origami aan te leren aan haar bewakers.

"Kayla heeft op haar jonge leeftijd meer verricht dan veel mensen in een heel leven", zegt ook haar tante Lori Lyon. "Al op jonge leeftijd wist ze wat haar roeping was. Kayla raakte het hart van de wereld. De hele wereld rouwt met ons mee."