Yves Leterme: "Verkiezingsresultaat in de VS wordt bepaald door tonnen geld"

Oud-premier Yves Leterme (CD&V), momenteel secretaris-generaal van het expertisecentrum over democratie IDEA, is erg kritisch voor het Amerikaanse kiessysteem. "Er is geen gelijkheid wanneer men donaties doet en politici eigenlijk 'omkoopt'", zo zei hij in De Afspraak op vrijdag.

Yves Leterme sprak in De Afspraak op vrijdag vanuit zijn rol als hoofd van IDEA, dat overheden adviseert over de manier waarop ze hun democratie doen werken. "Wij plaatsen vraagtekens bij de lange duur van de Amerikaanse campagnes. Eigenlijk zijn ze daar constant in campagne, want om de twee jaar wordt daar ook nog eens een deel van parlement vernieuwd."

Volgens Leterme is dat geen goede manier van werken. "Het systeem van de primaries gaat meer over persoonlijkheden dan over de inhoud." Leterme ziet kandidaten die voortdurend van standpunten veranderen, naargelang de peilingen.

"Stilaan zien we dat ook op het Europese continent. Zo beginnen ze bij centrumrechts in Frankrijk ook al aan een lange aanloop naar de verkiezingen met eerst interne voorverkiezingen. Dat is niet ideaal om een inhoudelijk debat te kunnen voeren."

Lobby's

In de VS komt daar nog een probleem bovenop, aldus nog Leterme: de financiering van die peperdure campagnes. "Onderschat de macht van het geld daar niet. Het is niet goed dat het resultaat daar bepaald wordt door gigantische geldbedragen en grote lobby's. Democratie is volgens onze definitie een vorm van bestuur waarbij de controle wordt uitgevoerd door de burgers en waarbij er gelijkheid is tussen de burgers in die controle. Wel, er is geen gelijkheid wanneer men donaties doet en politici eigenlijk 'omkoopt'."

Op wie Leterme zou stemmen als hij in de VS zou wonen? "Ik denk dat de meeste stabiliteit van Clinton kan komen."