Zeker 717 mensen vertrappeld tijdens hadj in Mekka
Tijdens de hadj, de jaarlijkse bedevaart voor moslims naar Mekka, zijn zeker 717 mensen vertrappeld. Er vielen ook minstens 805 gewonden. Dat gebeurde toen er paniek uitbrak. Buitenlandse Zaken onderzoekt of er ook Belgen bij de slachtoffers zijn. De Saoedische kroonprins Mohammed ben Nayef heeft een onderzoek bevolen.
Ten minste 717 pelgrims zijn omgekomen toen ze verpletterd werden door de mensenmassa in Mina, net buiten de voor de moslims heilige stad Mekka in Saoedi-Arabië. Er zijn ook zeker 805 gewonden gevallen. Het gaat om mensen van verschillende nationaliteiten, waarvan zeker 90 Iraniërs. Het ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoekt of er ook Belgen bij de slachtoffers zijn. Buitenlandse Zaken vraagt aan landgenoten die zich ongerust maken over familieleden of kennissen om contact op te nemen met hun reisbureaus.
Michael Mareel, woordvoerder van Buitenlandse Zaken, zegt dat de Belgische ambassade in Riyad en het ereconsulaat in Djedda voorlopig geen informatie kregen van de Saoedische autoriteiten over eventuele Belgische slachtoffers. Buitenlandse Zaken adviseert ongeruste landgenoten daarom contact op te nemen met de reisbureaus van hun familieleden of kennissen die deelnemen aan de hadj. Mogelijk kunnen de reisbureaus bevestigen dat ze het goed stellen.
"Onze collega's in Saoedi-Arabië volgen de situatie in elk geval op de voet", zegt Mareel. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) betuigt in een persbericht inmiddels zijn medeleven met de getroffen families en overheden.
Rituele steniging
De ramp gebeurde in de zogenoemde 'Straat 204', een van de twee verkeersaders die door Mina naar Jamarat lopen, de plaats waar de pelgrims een rituele steniging van de duivel uitvoeren door steentjes naar drie grote pilaren te gooien. Toen twee grote groepen pelgrims op een kruispunt bij elkaar kwamen, ontstond er paniek.
De wegen naar de plaats van de ramp zijn afgesloten, zodat er niet nog meer pelgrims zich kunnen verzamelen, zo melden reporters van Reuters ter plaatse.
"Ongepaste maatregelen" en een "slecht beheer" door de Saoedische autoriteiten liggen aan de basis van het drama, zegt ayatollah Ali Khamenei, de hoogste geestelijke leider van Iran. Volgens Khamenei moet de Saoedische regering "de enorme verantwoordelijkheid voor de ramp aanvaarden." Hij kondigde drie dagen van nationale rouw af in Iran.
Onderzoek
De Saoedische kroonprins Mohammed ben Nayef heeft een onderzoek bevolen naar het drama.
De Saoedische minister van Gezondheid, Khaled al-Faleh, had eerder met de beschuldigende vinger naar de bedevaarders gewezen. Hij schreef het drama toe aan een gebrek aan discipline bij de pelgrims. "Als de pelgrims de aanwijzingen hadden gevolgd, dan zouden we dit soort ongeval kunnen vermijden hebben", aldus de minister op de televisie.
Gevaarlijkste dag
In en rond Mekka zijn zo'n 2 miljoen moslims samengekomen voor de hadj, de jaarlijkse bedevaart. In Mina, dat op de route naar Mekka ligt, wordt tijdens de hadj het ritueel van de steniging van de duivel uitgevoerd. Tijdens de bedevaart worden in Mina honderdduizenden pelgrims ondergebracht in enorme tentenkampen.
Ieder jaar vallen doden in het gedrang tijdens de bedevaart naar Mekka. Het tot nu toe dodelijkste jaar was 1990, toen 1.426 pelgrims overleden bij paniek in een voetgangerstunnel. In 2006 vielen er 346 doden toen pelgrims probeerden om de steniging van de duivel uit te voeren. In 2004 stierven 244 pelgrims nadat ze onder de voet waren gelopen.
Vandaag wordt het Offerfeest gevierd, en die dag geldt traditioneel als de meest gevaarlijke van de hadj omdat enorme mensenmassa's proberen om dezelfde rituelen op dezelfde plaats uit te voeren.
Twee weken geleden kwamen in Mekka 110 mensen om het leven toen een bouwkraan omviel op de grote moskee in het bedevaartsoord. In die moskee staat het centrale heiligdom van de islam, de Ka'aba. Moslims lopen tijdens de bedevaart zeven keer om de Ka'aba heen.
Beide rampen liggen ook politiek gevoelig in Saoedi-Arabië, waar de heersende Al Saud-dynastie zich internationaal voorstelt als de hoeders van de orthodoxe islam en de bewaarder van de heiligste plaatsen van de islam: Mekka en Medina.
Wat is de hadj?
Iedere moslim moet verplicht eens in zijn leven op bedevaart - hadj - naar Mekka. De jaarlijkse religieuze bijeenkomst daar kent vaste rituelen, zoals het zeven rondjes lopen rond de ka'aba - het huis van God - en zeven wandelingen tussen twee heuvels. Ook is er een kilometerslange voettocht naar de vlakte van Mina. Daar brengen ze de dag door in gebed en meditatie.
De volgende dag vertrekken de pelgrims voor zonsopgang naar de berg Arafat, waar de profeet Mohammed bijna veertien eeuwen geleden zijn laatste preek hield. Het verblijf bij de berg is het hoogtepunt van de hadj. Daarna keren de pelgrims terug naar Mina, waar ze zeven stenen gooien naar een stenen pilaar die de duivel symboliseert.
