Zit Rusland zelf achter het uitlekken van de Panama Papers?
De Russische president Poetin wordt in de Panama Papers gelinkt aan zo'n 200 miljard dollar aan offshoregelden. Hij reageerde al door te zeggen dat de Panama Papers een poging zijn om tweedracht te zaaien in zijn land, maar een gerenommeerd Rusland-kenner komt nu met een andere hypothese. Volgens Clifford Gaddy is het niet geheel ondenkbaar dat Rusland zelf achter het lek zou zitten. Dat schreef de krant The Washington Post gisteren op haar website.
Het klinkt vergezocht, maar de gezaghebbende krant doet het hele idee niet af als nonsens, precies omdat het komt van Clifford Gaddy, een gereputeerd econoom. Hij wordt beschouwd als een autoriteit op het vlak van de Russische economie en was in de jaren negentig zelfs adviseur van de Russische minister van Financiën.
Donderdag schreef Gaddy op de blog van het Brookings Institute, een onanfhankelijk onderzoekscentrum, waarom hij denkt dat Rusland mogelijk achter het lekken van de Panama Papers zit. Hij haalde vier redenen aan:
1. Hacker
Het was een door de Russische regering gesteunde hacker die begin 2015 aan de Süddeutsche Zeitung een mailtje stuurde waarin hij zei de Panama Papers te zullen lekken. Dat was de eerste stap richting de uiteindelijke vrijgave van de documenten.
2. Informatie over Poetin
Er is bewust weinig schadelijke informatie over Poetin beschikbaar in het dossier. De link van het bedrag van 2 miljard dollar met de Russische president is redelijk vaag en de president heeft al veel ergere beschuldigingen van corruptie overleefd.
3. Andere wereldleiders
Er is ondertussen wel enorm veel informatie die erg schadelijk en beschamend is voor andere wereldleiders. Zo lijken de praktijken van Poetin minder uitzonderlijk.
4. Amerikaanse namen
Het feit dat er zo weinig Amerikaanse namen in de documenten staan, zou wel eens kunnen betekenen dat details werden verwijderd uit de documenten die aan de Süddeutsche Zeitung werden gegeven. Dat zou volgens Gaddy kunnen betekenen dat de informatie wordt achtergehouden en dat er mogelijk sprake is van chantage.
Amper een hypothese maar toch ...
Vrijdag gaf Gaddy al toe dat het een nogal stoutmoedige bewering was, waarvan hij persoonlijk niet eens 100% is overtuigd. "Het is geen theorie, het is zelfs amper een hypothese", schreef Gaddy in een e-mail. Hij voegde er nog aan toe dat het vooral en "suggestie was om verder te onderzoeken."
Zijn 'suggestie' heeft alleszins de nodige deining veroorzaakt bij Rusland-watchers. Karen Dawisha, die Russische corruptiedossiers op de voet volgt, stuurde een niet mis te verstane tweet de wereld in: "Ik ben overtuigd van alles wat Gaddy schrijft, maar niet hiervan". Anderen loofden Gaddy en zijn hypothese.
Er zijn dan ook onderdelen van zijn idee die effectief steek houden. Eerst en vooral is het duidelijk dat de 2 miljard dollar Poetin niet echt schade hebben toegebracht. Vergeleken met David Cameron of Petro Poroshenko heeft het hele dossier weinig effect op de populaire Poetin. Om een echt schandaal te veroorzaken in Rusland en zijn macht aan het wankelen te brengen, is er volgens de Washington Post een nog veel groter financieel schandaal nodig. Bovendien zijn veel critici er al van overtuigd dat Poetin corrupt is.
Ontbrekende informatie?
Daarnaast zijn er ook enkele punten die niet echt geloofwaardig zijn. Zo zijn er wel enkele Amerikaanse links in het dossier en hebben de Verenigde Staten bovendien hun eigen fiscaal paradijs in Delaware en verkiezen ze allicht andere plaatsen dan Panama om hun geld te parkeren.
Hoewel Gaddy die feiten erkent, zegt hij ook dat hij zich altijd zal blijven afvragen welke informatie niet naar buiten is gebracht.
"Hoe kunnen we ooit weten of de Panama Papers compleet zijn? Nu vraagt iedereen zich enkel af welke geheime informatie te vinden is in de Panama Papers, maar we moeten ons ook afvragen welke informatie er NIET in staat."
Het is allicht logisch dat Gaddy, na al die jaren van het bestuderen van de informatieoorlog in Rusland, overal complotten ziet.
