Zuid-Koreaanse oppositie start afzettingsprocedure tegen president

Dat zal zo snel als mogelijk gebeuren, zegt president Yoon Suk-yeol. "De troepen trekken zich terug", aldus het staatshoofd. Dat meldt het Zuid-Koreaanse persagentschap Yonhap. Betogers die uit protest naar het parlement waren gekomen, reageerden juichend op het nieuws.

Yoon lijkt zich dus neer te leggen bij de stemming in het Zuid-Koreaanse parlement. Daar stemden de 190 aanwezige parlementsleden unaniem tegen de noodtoestand. Het Zuid-Koreaanse parlement telt in totaal 300 leden.

De grootste vakfederatie van Zuid-Korea heeft zich uitgesproken tegen de afkondiging van de militaire noodtoestand door president Yoon Suk-yeol en heeft opgeroepen tot een algemene staking. Daarmee wil de Koreaanse Confederatie van Vakbonden, die ongeveer 1,2 miljoen leden heeft, hem dwingen zijn besluit terug te draaien.

"We zijn hier om de illegale afkondiging van de staat van beleg tegen te gaan en ook om de president af te zetten. Ik kan niet geloven dat hij zoiets geks doet", zei het regiohoofd van Seoul bij de vakbond. "We zullen een algemene staking plannen en we weten niet wanneer die zal eindigen", voegde hij daaraan toe.

Beleidsmakers van de Centrale Bank van Zuid-Korea komen woensdagochtend lokale tijd bijeen voor een buitengewone vergadering. Het noodberaad volgt op het uitroepen van de militaire noodtoestand door president Yoon Suk-yeol.

Gouverneur Rhee Chang-yong van de centrale bank spreekt later op woensdagochtend met de Zuid-Koreaanse minister van Financiën en andere toezichthouders. Eerder beloofde minister Choi Sang-mok van Financiën "ongelimiteerde liquiditeit" om zo nodig paniek op de financiële markten te voorkomen.

De bijeenkomst tussen de centralebankgouverneur en het ministerie staat gepland om 07.00 uur lokale tijd (23.00 uur Belgische tijd).

De Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken heeft haar reisadvies voor Zuid-Korea een update gegeven. "Voor de Belgen die momenteel in Korea verblijven, is er geen reden tot paniek", staat te lezen in een boodschap op de website. "Blijft op de hoogte van de actualiteit, respecteer de instructies van de autoriteiten, en vermijd politieke demonstraties."

"Het vermoeden is dat het leger nu de reactie van de president afwacht", zegt de journaliste in onderstaande video.

De Zuid-Koreaanse president moet goed uitleggen waarom het volgens hem nodig is om de militaire noodtoestand uit te roepen, en die uitleg ook laten toetsen door de rechter. Als hij dat niet doet, komen de mensenrechten in gevaar, zegt Amnesty International.

President Yoon Suk-yeol heeft maatregelen aangekondigd die de mensenrechten beperken, zegt onderzoeker Boram Jang van de organisatie in een verklaring. Hij moet volgens de onderzoeker laten zien dat er sprake is van een uitzondering en dat de maatregelen tijdelijk en beperkt zijn. "Zonder voldoende onderbouwing, is dit duidelijk een schending van de internationale wetgeving en standaarden voor mensenrechten."

Hoewel zo'n noodsituatie volgens het krijgsrecht de veiligheidsdiensten allerlei extra bevoegdheden geeft, mag de krijgsmacht niet zomaar doen wat hij wil, waarschuwt Amnesty. "Het krijgsrecht kan en mag niet gebruikt worden als een middel om tegengeluiden te onderdrukken of grondrechten te beperken."

Rusland heeft bezorgd gereageerd op de onrust in Zuid-Korea. Een woordvoerder van het Kremlin sprak over een zorgelijke situatie. "Die volgen we nauwlettend."

In Zuid-Korea heeft de president de militaire noodtoestand uitgeroepen, tegen de zin van het parlement. Rusland heeft nauwe banden met Noord-Korea, het stalinistisch bestuurde buurland van Zuid-Korea.

De strijdkrachten in Zuid-Korea zeggen de noodtoestand te blijven handhaven tot de president die opheft, berichten media in dat land. Dat doen ze tot president Yoon Suk-yeol die opheft. Het parlement stemde eerder voor het opheffen van de noodmaatregel.

Honderden, zo niet duizenden betogers zijn naar het Zuid-Koreaanse parlement gekomen om te protesteren tegen de militaire noodtoestand die is afgekondigd. Op beelden uit de hoofdstad Seoul is te zien hoe mensen met vlaggen zwaaien. Mensen riepen op tot het opheffen van de noodtoestand en scandeerden "Arresteer Yoon Suk-yeol!", verwijzend naar de president.

De president kondigde de noodtoestand af omdat volgens hem de vrije Zuid-Koreaanse democratie in gevaar zou zijn. Het lijkt bovenal een politiek conflict te zijn, waarin Yoon boos is op de opstelling van de Democratische Partij (DP) van het land. Die partij vindt de noodtoestand ongrondwettig. Het parlement, waar de DP een meerderheid heeft, denkt er hetzelfde over.

Volgens de noodtoestand zijn politieke bijeenkomsten verboden, inclusief die in het parlement. Ook heeft de militair die nu de leiding heeft gezegd dat "bijeenkomsten die aanzetten tot maatschappelijke chaos" verboden zijn. Toch verzamelden zich sinds de afkondiging van het krijgsrecht bij het parlement meer en meer tegenstanders van de president.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is "diep bezorgd" over de situatie in Zuid-Korea. Dat zei onderminister Kurt M. Campbell tijdens een persbijeenkomst in Japan, waar hij op bezoek is.

De president, zijn belangrijkste veiligheidsadviseur en de minister van Buitenlandse Zaken worden voortdurend op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen, zei Campbell tegen de pers. "Ik wil benadrukken dat de band met Zuid-Korea ijzersterk is, en we staan aan de kant van Korea op dit moment van onzekerheid. Ik wil ook benadrukken dat we hopen en verwachten dat politieke conflicten vreedzaam en binnen de grenzen van de wet worden opgelost."

De voorzitter van het Zuid-Koreaanse parlement zegt dat veiligheidstroepen weer vertrekken uit het parlementsgebouw. Zij hadden de Nationale Vergadering bestormd nadat de noodtoestand was uitgeroepen door de president.

Op televisiebeelden was eerder live te zien hoe het tot botsingen kwam tussen de veiligheidstroepen en medewerkers van het parlement. Die spoten met brandblussers om de binnengevallen eenheden op afstand te houden.

Het parlement stemde later voor het beëindigen van de noodtoestand. Het is onduidelijk of dat ook de reden is dat de veiligheidstroepen weer vertrekken.

De Zuid-Koreaanse minister van Defensie heeft de krijgsmacht opgeroepen om paraat en waakzaam te zijn. Hij deed dat nadat president Yoon Suk-yeol de militaire noodtoestand had uitgeroepen. Volgens het ministerie van Defensie was dat een idee van de minister, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap.

Het ministerie verkeert volgens het persbureau in verhoogde staat van paraatheid. Alle medewerkers zijn naar hun werk geroepen, commandanten moeten inzetbaar zijn. Volgens Yonhap zijn er ook berichten over surveillancevluchten met militaire vliegtuigen.

De Zuid-Koreaanse regering zal alle mogelijke maatregelen nemen om financiële markten te stabiliseren als dat nodig is, heeft minister Choi Sang-mok van Financiën beloofd. Hij deed de uitspraak nadat president Yoon Suk-yeol eerder op dinsdag de militaire noodtoestand had afgekondigd.

"We zullen alle mogelijke maatregelen inzetten voor de stabilisatie van financiële markten en valutamarkten, inclusief ongelimiteerde liquiditeitsinjecties", zei Choi bij een economisch spoedberaad op hoog niveau.

De won maakte na het uitroepen van de noodtoestand een duikeling tot het laagste niveau in twee jaar, maar de Zuid-Koreaanse munt maakte vervolgens iets van dat verlies goed. Ten opzichte van de dollar stond de won in de late middag ongeveer 1 procent lager.

Aandelen van Zuid-Koreaanse bedrijven met een notering buiten Korea verloren terrein. Samsung stond op de beurs in Londen ongeveer 3 procent lager, maar had wel wat van de eerdere verliezen goedgemaakt.

Het uitroepen van de staat van beleg in Zuid-Korea kwam als een donderslag bij heldere hemel. Toch kan de politieke context een en ander verduidelijken. De conservatieve partij van de president Yoon Suk-yeol, People Power Party (PPP), ligt al wekenlang in de clinch met de centrumlinkse Democratische Partij (DP) over de begroting, legt het Franse persagentschap AFP uit.

De DP heeft de meerderheid in het parlement en schrapte vorige week miljarden uit het begrotingsvoorstel van de president. Onder andere werknemers van de president, de politie en justitie krijgen minder geld. De partij probeerde sinds de eedaflegging van Yoon ook al tientallen functionarissen af te zetten, tot ergernis van de president.

Yoon reageerde fors op het nieuws over de begroting: "Ons parlement is een thuishaven geworden voor criminelen, een hol voor een wetgevende dictatuur die justitie en de bureaucratie wil verlammen."

De president zei dat Zuid-Korea "op het randje van instorten" staat. "Het parlement gedraagt zich als een monster dat niets anders wil dan de liberale democratie vernietigen."

Koreakenner Remco Breuker van de Universiteit Leiden beschouwt de acties van de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol als een staatsgreep. "Maar het is niet gezegd dat hij hiermee weg gaat komen. Ik verwacht flinke protesten", reageerde de hoogleraar op de ontwikkelingen in het land dat hij bestudeert.

Het opschorten van de persvrijheid en het buitenspel proberen te zetten van de politieke oppositie zijn wat Breuker betreft tekenen dat Yoon de macht naar zich toe wil trekken. "Er zijn nu denk ik twee smaken. Of hij wordt afgezet, of hij blijft aan de macht en wordt dictator", schat de hoogleraar de situatie in.

Volgens Breuker werd in Zuid-Korea al over de mogelijkheid gesproken dat de president zijn politieke tegenstanders aan de kant zou zetten. "Toch komt dit wel als een verrassing." Journalisten uit het land zelf die hij heeft gesproken zijn volgens de Korea-expert "erg geschrokken". De situatie brengt het "donkere verleden" van het land in herinnering.

Zuid-Korea heeft meerdere periodes gekend waarin het leger formeel of in de praktijk de dienst uitmaakte, in de jaren tachtig van de vorige eeuw voor het laatst. Vooralsnog lijkt het erop dat het leger nu luistert naar de orders van de president. Zolang hij in functie is, hoort dat formeel ook zo, maar de acties van Yoon zijn volgens Breuker in strijd met de democratische grondwet van Zuid-Korea.

Het parlement van Zuid-Korea heeft gestemd voor het terugdraaien van de militaire noodtoestand. Van de 300 parlementsleden was er een meerderheid van 190 politici voorstander van het opheffen van de staat van beleg, meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN. Volgens de wet moet president Yoon zich neerleggen bij deze stemming, maar het is onduidelijk of hij dat ook zal doen.

De Europese Commissie houdt "de situatie in de Republiek Korea nauwlettend in de gaten", zei een EU-woordvoerder desgevraagd tegen het Nederlandse persagentschap ANP. "Dit is alles wat we op dit moment kunnen zeggen."

China roept burgers in Zuid-Korea op voorzichtig te zijn nu de noodtoestand is uitgeroepen. De ambassade adviseert Chinezen ook om niet onnodig de deur uit te gaan en uit te kijken "bij het uitspreken van politieke opvattingen".

De Zuid-Koreaanse president heeft de noodtoestand uitgeroepen omdat de oppositie het land volgens hem in chaos stort. Veiligheidstroepen arriveerden vervolgens bij het parlementsgebouw. Daar gaan ook betogers naartoe.

Zuid-Koreaanse troepen proberen het parlement van het land binnen te dringen, zo is te zien op livebeelden. Medewerkers van de parlementariërs proberen de diensten buiten de deur te houden. Het parlement wil vergaderen over het krijgsrecht dat is afgekondigd, maar zo'n bijeenkomst is onder dat krijgsrecht verboden.

Het hoofd van de partij van de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol heeft zich uitgesproken tegen het uitroepen van de militaire noodtoestand in zijn land. Han Dong-hoon van de PPP noemde het gebruik van die noodmaatregel "een fout" en zei dat hij die samen met het volk zal "blokkeren", bericht het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap.

President Yoon riep de noodtoestand dinsdag uit. Hij zei dat de oppositie het land in chaos stort en haalde uit naar "pro-Noord-Koreaanse antistaatskrachten". De activiteiten van politieke partijen werden verboden en de toegang tot het parlement afgesloten. Volgens Yonhap zijn bewakers en agenten neergezet bij de poorten van de Nationale Vergadering. Mensen mogen alleen naar binnen na een identiteitscontrole.

Na het uitroepen van de noodtoestand verzamelden zich tientallen burgers bij het parlementsgebouw. Dat leidde tot aanvaringen met de politie.