Zweden droppen teddyberen boven Minsk voor vrije meningsuiting
Een Zweeds toestel heeft vanmorgen een speciale opdracht uitgevoerd boven Minsk. Het vliegtuig dropte een lading teddyberen boven de hoofdstad van Wit-Rusland. Met de opmerkelijke actie wil Zweden het recht op vrije meningsuiting aankaarten in het land dat bestuurd wordt door Alexander Lukashenko. "De verboden missie is geslaagd", zegt een van de piloten.
Een vliegtuig steeg vanochtend op vanuit het buurland Litouwen en dropte een lading teddyberen met een boodschap boven het presidentieel paleis in Minsk. Het initiatief komt van een Wit-Russische beweging die ijvert voor meer democratie en vrije meningsuiting. De stunt vergde een jaar voorbereiding. De piloten kregen eerst een vliegopleiding en hebben pas hun licentie op zak. De verboden onderneming was dan ook niet zonder risico.
"Democratie zonder vrije meningsuiting bestaat niet", aldus de piloot die uit veiligheidsoverwegingen anoniem blijft. "Alles wat de moeite waard is om voor de vechten heeft zijn prijs. Als we ook iets zouden kunnen doen aan het strenge alcoholbeleid in Zweden dan zou dat fantastisch zijn maar het zou niet hetzelfde effect hebben." Hij beseft dat de onderneming gewaagd was. "Ze hadden ons toestel kunnen neerhalen of ons dwingen om te landen en dan zaten we nu in de gevangenis." Een uur na het opstijgen zetten de Zweedse piloten het toestel weer veilig aan de grond. "We vlogen een uur en twintig minuten boven Wit-Rusland. Ik weet niet of iemand ons gemeld heeft." Want laat het duidelijk zijn, het Wit-Russische luchtruim was verboden toegang voor de teddyberen en hun piloten.
De duizend teddyberen waren een cadeau voor Lukashenko die door activisten beschouwd wordt als "de laatste dictator in Europa". Lukashenko is al twintig jaar aan de macht en won de laatste verkiezingen met een overtuigende score van tachtig procent. De eclatante verkiezingsoverwinning zorgde in december 2010 voor massaal protest in de straten van Minsk. Lukashanko drukte het protest hardhandig de kop in, honderden betogers en opposanten werden opgesloten.
In maart nog verscherpte de Europese Unie haar sancties tegen het land. Als reactie hierop zette Lukashenko de ambassadeurs van de EU het land uit. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt reageerde Scandinavisch koel. "Hij probeerde ons op verschillende manieren te manipuleren en te bedreigen. Lukashenko denkt dat hij druk kan uitoefenen maar we laten ons niet intimideren. Zijn optreden is een uiting van wanhoop en zwakte. Zijn positie is verzwakt en hij blaast nu alle bruggen op en dat heeft op lange termijn desastreuze gevolgen."
De piloot relativeert het gevaar van de verboden missie. "Onze daad kan moedig lijken maar ik heb meer respect voor de Wit-Russen. Zij moeten elke dag leven in moeilijke omstandigheden en daar is pas moed voor nodig. Je moet je maar eens inbeelden hoe het leven in een land is waar je zomaar opgepakt kan worden."
