Belgische belastingaangifte is te ingewikkeld
De Belg spendeert gemiddeld twee à vijf uur aan het invullen van zijn belastingaangifte, inclusief het verzamelen van de vereiste info. Ons land scoort daarmee slecht in vergelijking met andere landen, en dat is te wijten aan de complexiteit van de Belgische aangifte. Dat stelt consultant Deloitte, die een vergelijkende studie uitvoerde naar het aangifteproces van de personenbelasting in 34 landen, binnen en buiten Europa.
Hoewel heel wat Belgen klagen over de belastingaangifte, vindt Deloitte dat dit moet worden genuanceerd. "We hebben zeker een aantal sterke punten", stelt Patrick Derthoo van Deloitte. Zo behoort België tot de beste van de klas voor de elektronische aangifte. Bijna 3,4 miljoen aangiftes gebeurden vorig jaar via tax-on-web, opnieuw een toename met 11 procent.
Ook voor wat het vooraf invullen van specifieke individuele gegevens betreft, bevindt ons land zich in de top, met een aandeel van 52,9 procent. "Dit is een must, want voor veel mensen blijft het zeer ingewikkeld".
Voor wat die complexiteit betreft, bevindt België zich dan weer in de achterhoede. "Ons aangifteformulier telt meer dan 500 velden, bijna de helft van de landen telt minder dan 100 velden", luidt het. Dit maakt ook dat de Belg gemiddeld meerdere uren nodig heeft om zijn aangifte in te vullen. In de helft van de landen neemt het maximaal twee uur in beslag. Deloitte merkt nog op dat het Belgische systeem met zijn voorbereidend formulier én samenvattende aangifte nergens anders voorkomt.
Kritiek en lof
Voor dit jaar krijgt ook de belasting van roerende inkomsten - een voorheffing van 21 procent plus 4 procent 'rijkentaks' - heel wat kritiek van de consultant. "Jammer dat het zo ingewikkeld is. Veel belastingplichtigen zullen op het verkeerde been worden gezet", meent Derthoo. Hij wijst erop dat het gelukkig maar een eenmalige complexiteit is, vanaf volgend jaar geldt weer de bevrijdende voorheffing van 25 procent. "Dat systeem is volgens ons de meest efficiënte manier om roerende inkomsten te belasten. België scoort hier goed in vergelijking met andere landen."
Ook de controles door de fiscus in België krijgen goede punten. "Tien jaar geleden was er nog veel willekeur, maar nu wordt gewerkt volgens een vast patroon. Dit maakt de controles veel gerichter." In bijna 70 procent van de andere landen gebeuren de controles willekeurig.
Deloitte vraagt zich wel af waarom gehuwden in ons land verplicht een gezamenlijke aangifte moeten indienen. "In andere landen heeft men de keuze en het lijkt ons soms aangewezen om de aangifte apart te doen".
Ook de lange duur vooraleer de belastingschuld wordt vereffend, kan beter, volgens Deloitte. "Het proces wordt onnodig gerekt. Het zou in principe veel sneller kunnen: in meer dan de helft van de landen wordt de belastingschuld meteen verrekend op het moment van de aangifte. Dat is een systeem waar we idealiter naar moeten evolueren." Maar zover lijkt het nog niet: Deloitte weet al dat dit jaar trager zal worden terugbetaald "omwille van budgettaire redenen".
Hervorming
De Belgische fiscus werkt in elk geval aan een grondige hervorming, zo bevestigt de consultant. Tegen het einde van het jaar zou de minister van Financiën een blauwdruk willen klaar hebben, waarbij een aantal anomalieën in het Wetboek worden weggewerkt, de procedures zouden worden hervormd en het evenwicht tussen de verschillende fiscale inkomsten zal worden herbekeken." We verwachten dit dit zal leiden tot een algemene vereenvoudiging. Verschillende professoren zijn betrokken partij", zegt Derthoo.
In 2014 wordt ook de belasting op onroerend goed geregionaliseerd. "Dat wordt een hele uitdaging. Zelfs als het een apart aanslagformulier wordt, gaan de regio's synchroon moeten werken met de federale overheid."
