De Block over suikertaks: "Ik was van plan om te wachten"

De nieuwe belasting die de regering invoert op suikerhoudende dranken, blijkt nu ook te gelden voor light-frisdranken en zelfs frisdranken zonder suiker. Maar de verschillende categorieën frisdrank uit elkaar halen, was op korte termijn gewoon niet mogelijk, zo verdedigt minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) zich. "Dit is een eerste stap. Het overleg is nog lopende, maar in het kader van de tax shift is het wat sneller gegaan." In de toekomst wil De Block bijvoorbeeld ook frisdrankautomaten in scholen verbieden.

Suikertaks voor frisdrank zonder suiker: "Platte belastingverhoging"

Voedingsdeskundigen stellen zich grote vragen bij de suikertaks die deel uitmaakt van het tax shift-akkoord dat de regering-Michel dit weekend voorstelde. Concreet wordt een fles van één liter vanaf volgend jaar 3 eurocent duurder, een blikje van 33 cl 1 eurocent. De taks moet 50 miljoen euro opleveren. Uit cijfers van 2012 blijkt dat de Belg gemiddeld 108 liter frisdrank per persoon drinkt, wat zou neerkomen op een meerkost van 3,24 euro per persoon per jaar.

Dat de taks ook blijkt te gelden voor frisdranken die helemaal géén suiker bevatten, doet de wenkbrauwen fronsen. "De overheid had gewoon geld nodig. Noem het dan gewoon een platte belasting, geen gezondheidstaks", zegt voedingsdeskundige Patrick Mullie (VUB). Ook bij de producenten is er ontevredenheid. "In België is de helft van alle verkochte frisdranken niet-suikerhoudend. Dat wordt nu tenietgedaan", zo zegt sectorfederatie Fevia.

En ook het NSZ (Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen) uit zware kritiek. "De suikertaks die de federale regering invoert op frisdrank is gewoon een platte belastingverhoging", reageert voorzitter Christine Mattheeuws in een persbericht.

"We gaan dit nog verfijnen"

Op het kabinet-De Block klinkt het dat de termijn te kort was om een onderscheid te maken tussen de verschillende categorieën frisdrank. Het Nieuwsblad weet bovendien dat de taks volgend jaar allicht weer verdwijnt en vervangen wordt door een groter gezondheidsplan dat onze eet- en drinkgewoonten moet aanpakken. "We gaan alles nog verfijnen en het is zeker de bedoeling in de toekomst het onderscheid te maken", zei De Block vanmorgen op Radio 1.

De minister benadrukt dat het om een eerste stap gaat van het federale voedingsplan, waar nog aan gewerkt wordt. "Normaal zouden we wachten op een studie naar onze voedingsgewoonten van het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid, maar in het kader van de tax shift is het allemaal wat sneller gegaan."

Als het van haar af hangt komt er in het gezondheidsplan ook een verbod op frisdrank- en snoepautomaten in scholen. Dat zei ze in het VTM-nieuws. De Block moet dat voorstel nog wel bespreken met Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V).

"Ook light- en zerofrisdranken hebben een invloed op ons gestel en ons organisme", zegt ook Open Vld-vicepremier Alexander De Croo. "Dat er een fiscaal aspect aan vasthangt, gaan we niet ontkennen. Maar we belasten wel een schadelijk product in plaats van arbeid."

"Goeie zaak voor de staatskas, maar meer niet"

Dat deze suikertaks in de praktijk geen enkel gevolg zal hebben voor die gewoonten, staat volgens experts buiten kijf. Lieven Annemans, gezondheidsexpert, noemde een taks vanmorgen op Radio 1 wel nuttig, maar onder bepaalde voorwaarden: "De taks moet minstens 10 tot 20 procent van de prijs bedragen en gecombineerd worden met subsidies voor gezonde producten en een uitgebreide informatiecampagne over gezonde en ongezonde producten. Daar zie ik nu niet veel van." Annemans noemt de taks "vanuit puur economisch perspectief wel een goede zaak voor de staatskas, maar er wordt niets aan de gezondheidsdoelstelling gedaan".

De suikertaks is volgens Annemans dan ook geënt op de taksen en accijnzen op sigaretten, "die ook extra inkomsten opleveren, maar geen daling op het gebruik van tabak en sigaretten hebben opgeleverd".