De laatste dag van Paus Benedictus XVI
Paus Benedictus XVI treedt vanavond af. Op zijn laatste werkdag ontvangt hij de kardinalen. Om 17.00 uur gaat hij per helikopter naar het pauselijk paleis in Castel Gandolfo, bijna 20 kilometer zuidoosten van Rome.
Het is een vakantieverblijf op de oevers van het Albano Meer waar al sinds 1628 pausen zijn neergestreken om weg van het drukke Rome te zijn. De paus eet er het avondmaal en trekt zich dan tot 20.00 uur in een kapel terug om te bidden, liet zijn woordvoerder eerder weten.
Op dat tijdstip is de Zuid-Duitse Joseph Ratzinger officieel geen paus meer. Hij heeft de Rooms-Katholieke Kerk dan 7 jaar en ruim 10 maanden geleid. Hij is de eerste paus sinds Gregorius XII in 1415 die afstand doet van het ambt en niet als kerkvorst overlijdt.
Camerlengo
Na 20.00 uur wordt de 'camerlengo', in dit geval de Italiaanse kardinaal Tarcisio Bertone, een soort interim-paus. Hij neemt in noodgevallen een aantal bevoegdheden over in afwachting van een nieuwe paus. Normaal is het de camerlengo die officieel het overlijden van de paus moet vaststellen. Hij tikt dan drie keer met een zilveren hamer op het voorhoofd van de paus, terwijl hij zijn voornaam uitspreekt. Dat ritueel zal in deze ongewone situatie dus niet van toepassing zijn.
Wel zal hij de speciale ring van de paus moeten vernietigen. Iedere paus krijgt zo'n ring en om vervalsing tegen te gaan, mag die ring niet bestaan wanneer de Heilige Stoel vacant is. De ring wordt in het bijzijn van de andere kardinalen vernietigd.
Vanaf maandag zullen kardinalen uit de hele wereld een aantal keer samenkomen. Daar bespreken ze de prioriteiten voor de toekomst van de Rooms-Katholieke Kerk, maar het is ook een gelegenheid om een aantal kandidaten naar voor te schuiven. Ook kardinalen ouder dan 80 jaar zullen deze vergaderingen bijwonen, maar zij mogen niet meer deelnemen aan het echte conclaaf. Er zal dan ook een datum voor dat conclaaf vastgelegd worden. Normaal gebeurt dat 15 tot 20 dagen na de dood van de paus, maar dankzij een nieuwe wet die Benedictus XVI deze week ondertekende, zal het conclaaf vroeger kunnen beginnen. Een periode van rouw is immers niet nodig.
Habemus Papam
Tijdens het conclaaf mogen de kardinalen niet vertrekken voor er een nieuwe paus gekozen is. Ze moeten ook zwijgen over wat er gezegd wordt. Zoniet dreigen ze te worden verbannen. Er zijn twee stemronden in de voormiddag en twee in de namiddag tot een kandidaat tweederde van de stemmen haalt. Uit de schoorsteen van het paleis zal de hele tijd zwarte rook opstijgen tot de nieuwe paus bekend is. Dan zal de rook wit kleuren.
De nieuwe paus gaat dan in afzondering, zodat hij kan nadenken over de zware taak die op zijn schouders rust. Kardinaal Angelo Sodano, hoofd van het college der kardinalen, zal vervolgens vragen of hij de taak aanvaardt. Indien het antwoord "ja" is, wordt de kandidaat meteen bisschop van Rome en paus. Hij mag dan ook zijn nieuwe pauslijke naam kiezen. Daarna wordt hij in zijn nieuwe kledij geholpen en komen de kardinalen hem één voor één eren. En dan is het tijd om voor het eerst het publiek te groeten vanaf de Sint-Pietersbasiliek. Waarop een kardinaal zal uitroepen: "Habemus Papam" (we hebben een paus).
