Tien weetjes over het conclaaf: Geslachtstest is maar fabeltje
Deze week hopen 115 kardinalen in het Vaticaan een nieuwe paus te kiezen. Die verkiezingen staat natuurlijk bol van tradities en strenge regels. Hieronder leest u tien interessante weetjes over het conclaaf.
1. De deur gaat op slot
Het woordje 'conclaaf' komt van het Latijnse 'cum-clave', wat letterlijk 'met sleutel' betekent. De kardinalen worden tijdens de stemming in de Sixtijnse opgesloten tot ze het eens zijn over een opvolger voor Paus Benedictus XVI. De traditie gaat terug tot 1268, toen de kardinalen na drie jaar van deliberaties nog steeds geen keuze hadden gemaakt. De inwoners van Rome besloten hen daarom op te sluiten en hun rantsoenen te beperken. De paus die uiteindelijk verkozen werd, Gregory X, bepaalde dat kardinalen in de toekomst vanaf de eerste dag moeten worden opgesloten.
2. Gevaarlijk voor spionnen
Tijdens het conclaaf mogen de kardinalen absoluut geen contact met de buitenwereld hebben. Het is verboden kranten te lezen, tv te kijken en ook telefoneren en tegenwoordig twitteren zijn uit den boze. Voor een kardinaal die deze regel overtreedt, dreigt excommunicatie. Voor aanvang van het conclaaf gisteren is de hele Sixtijnse Kapel doorzocht om zeker te zijn dat er geen opname- of afluisterapparatuur binnengesmokkeld is.
3. Niet langer op een pispot
Een conclaaf was tot voor kort geen pretje voor de kardinalen. Vroeger sliepen ze op harde bedden en kregen ze een 'pispot' voor hun dringende boodschappen. Paus Johannes Paulus II maakte een einde aan die Spartaanse toestanden en liet een gasthuis bouwen waar de kardinalen in 130 kamers een onderkomen vinden. Het 'Domus Sanctae Martae', is nu de plaats waar de kardinalen tussen stemrondes door verblijven.
4. Kroning
Officieel eindigt het pontificaat tussen twee pausen wanneer de nieuwe paus gekroond wordt. Maar veel van die tradities zijn al verdwenen. Paus Paulus VI werd in 1963 nog gekroond, maar droeg het hoofddeksel nadien nooit meer.
5. Stembiljetten worden verbrand
Op de eerste dag van het conclaaf wordt maar één keer gestemd, nadien twee keer in de voormiddag en twee keer in de namiddag. Bij iedere stemming schrijven de kardinalen een naam op een blad papier in verborgen handschrift. Vervolgens steken ze hun papiertje één voor één in een urn bij het altaar. Drie kardinalen verwerken de stembiljetten door ze met een naald aan elkaar te knopen. Na het tellen van de stemmen worden de biljetten verbrand.
6. Chemische stoffen kleuren de rook
Papier verbranden is niet genoeg om de rook zo'n duidelijke kleur te geven. De rook moet zwart zijn wanneer een stemming mislukt is. Daarvoor worden chemische stoffen gebruikt. Maar zelfs de witte rook is in een heldere lucht nog vrij donker. Daarom worden de klokken geluid, zodat iedereen weet dat er een nieuwe paus gekozen is. In 2005 had de klokkenluider echter even iets anders te doen, waardoor er toch onduidelijkheid was over de kleur van de rook.
7. Kleren in S, M en L
De paus heeft na zijn verkiezing meteen kleren nodig en daarom ligt zijn gewaad in drie maten klaar: small, medium en large.
8. Enorme bedragen bij gokkers
Een conclaaf is een vette kluif voor de bookmakers. Zeker 12 miljoen euro zal naar schattingen worden ingezet op de keuze van een nieuwe paus. Maar dat is helemaal geen modern fenomeen. In 1503 werd gokken op de paus zelfs al als een oud gebruik omschreven.
9. Paus zegt altijd "ja"
Stel dat een kardinaal tot paus verkozen wordt en hij die titel helemaal niet wil hebben, dan kan hij in principe weigeren. Maar niemand zal dat in werkelijkheid doen. De kamer waar de nieuwe paus zich meteen na zijn verkiezing omkleedt, staat bekend als de kamer der tranen. Daar barsten de emoties immers los wanneer de verkozen kardinaal beseft wat hem overkomt.
10. Geen geslachtstest meer
Stoelen met een gat in het midden werden vermoedelijk gebruikt om te checken of de nieuwe paus wel degelijk mannelijk is. In de veertiende eeuw zou immers een vrouwelijke kardinaal verkozen zijn. Alhoewel de meeste geschiedkundigen het verhaal als nonsens beschouwen. Maar de nieuwe paus kan gerust zijn, normaal gezien zal er geen geslachtstest nodig zijn.
