KBC betaalt overheid deze maand 3 miljard euro terug

De Belgische bank-verzekeraar KBC betaalt de federale overheid 3 miljard euro staatssteun deze maand nog terug. De bank betaalt hier bovenop een premie van 15 procent, goed voor een bedrag van 450 miljoen euro. In 2013 wil de bank ook versneld de Vlaamse regering terugbetalen. Om die operaties te kunnen bekostigen, haalt de bank 2 miljard euro kapitaal op, zo meldt KBC.

Tijdens de financiële crisis van 2008-2009 moest KBC aan het overheidsinfuus: de federale en Vlaamse regering sprongen toen elk voor 3,5 miljard euro bij, samen dus 7 miljard euro. Begin 2012 betaalde KBC al 500 miljoen euro (+15 procent boete) terug aan de federale staat. Met de vandaag bekendgemaakte engagementen van vervroegde terugbetaling (zowel federaal als Vlaams) zal KBC dus voor eind 2013 een bedag van 4,67 miljard euro vroegtijdig terugbetaald hebben, zoals afgesproken met Europa.

Het was al bekend dat KBC aan de federale staatskas een terugbetaling wilde versnellen, want in 2013 zou de premie op de federale staatssteun oplopen van 15 tot 20 procent. Maar het bedrag dat KBC deze maand nog, op 17 december, terugstort in de federale schatkist is hoger dan het bedrag dat circuleerde in regeringskringen. Geruchten spraken toen van een bedrag van zo'n 2 miljard euro.

Vlaanderen
KBC zal zo het volledige resterende bedrag federaal overheidskapitaal afgelost hebben, maar de bank moet ook de Vlaamse regering nog geld. In de eerste helft van 2013 wil KBC aan Vlaanderen een bedrag van 1,17 miljard euro, met daarbovenop een premie van 580 miljoen euro, terugbetalen, mits het fiat van de NBB. Het resterende aan Vlaanderen verschuldigde bedrag van 2,33 miljard euro moet van Europa terugbetaald worden in de periode 2014-2020 in zeven gelijke afbetalingen van 330 miljoen euro (plus boete). "KBC kan er echter voor opteren die terugbetalingen sneller te doen", klinkt het in het persbericht.

Fiscaal aftrekbaar
KBC kan de boetebedragen echter inbrengen als onkosten in de vennootschapsbelasting, aldus Michel Maus, hoogleraar fiscaal recht aan de VUB. Volgens dat principe wordt de belastbare basis van de bank verminderd en wordt een gedeelte belasting vermeden. "In dat opzicht is deze situatie niet anders dan een bedrijf dat bij een bank een lening afsluit", zegt Michel Maus. "Als in het contract overeengekomen wordt dat een schadevergoeding betaald moet worden bij laattijdige terugbetaling, dan kan het bedrijf dat bedrag van de schadevergoeding inbrengen als uitgaven, waarop KBC dan niet belast wordt bij de vennootschapsbelasting."
    
Er zijn volgens de hoogleraar verschillende soorten sancties. "Er zijn de echte strafsancties voor bijvoorbeeld te snel rijden, er zijn administratieve sancties, maar er zijn ook contractuele sancties, waarbij de boetes voortkomen uit een overeengekomen clausules." Die kosten zijn - zoals in de discussie over de aftrekbaarheid van parkeerretributies - mogelijk in te brengen als onkosten in de vennootschapsbelasting.

Volgens Maus kom je dan terecht bij een ethische kwestie: "Is het normaal dat een schadevergoeding opgelegd door een overheid op die manier tenietgedaan wordt? Kan je dat als gemeenschap aanvaarden dat een bedrijf op die manier beloond wordt?" Op dat vlak is er momenteel een discussie aan de gang. "Tessenderlo Chemie, bijvoorbeeld, moet van Europa een boete voor kartelvorming betalen ven tientallen miljoen euro. De fiscus heeft die boete niet aanvaard, maar er is daar nu een juridisch geschil over."

Maar volgens KBC zijn de beweringen van Maus "volkomen onterecht". KBC wenst te beklemtonen "dat het noch de mogelijkheid, noch de intentie heeft om de boetes of coupons die KBC betaalt voor de staatssteun die ze ontving, fiscaal aftrekbaar te maken via de vennootschapsbelasting".

Kapitaalverhoging
Om die versnelde terugbetalingen te kunnen bekostigen, voert KBC een kapitaalverhoging door via een uitgifte van nieuwe aandelen voor 1,25 miljard euro. De uitgifte wordt vandaag gelanceerd. Er wordt daarnaast ook voor 0,75 miljard euro aan schuldpapier (contingent capital notes) uitgegeven. De kapitaalverhoging krijgt "de volledige steun van de vaste aandeelhouders van KBC", stelt KBC.

De referentieaandeelhouders van KBC, zoals Cera, de Boerenbond en een aantal Vlaamse families die samen meer dan de helft van het kapitaal van de bank-verzekeraar controleren, zeggen maandag dat ze de operatie volledig steunen. Ze gaan ook voor "een aanzienlijk bedrag" intekenen op de kapitaalverhoging. Maar wie er precies zal meedoen en voor hoeveel, is nog niet bekend.

KBC bevestigt tot slot ook dat het een common equity ratio volgens Basel III wil aanhouden van 10 procent (fully loaded) vanaf 1 januari 2013, en niet pas vanaf 31 december 2013 zoals bekendgemaakt bij de publicatie van de derdekwartaalresultaten.

Begroting
De 3,45 miljard euro heeft geen invloed op de begroting, maar moet de regering in staat stellen om de overheidsschuld onder de 100 procent van het bbp te houden. Dat stelt de woordvoerder van minister van Financiën Steven Vanackere.

Het bedrag zal wel in de begrotingstabellen opgenomen worden, maar kan volgens de Europese begrotingsregels niet in rekening gebracht worden voor de begroting 2012. Wel zal de operatie een invloed hebben op de staatsschuld. De 3,45 miljard euro is goed voor ongeveer één procent van het bbp. De versnelde terugbetaling moet helpen om de overheidsschuld onder de 100 procent van het bbp te houden. Die symbolische grens dreigde immers terug overschreden te worden door de kapitaalsinjectie voor Dexia.