Luchtvaartpolitie: "We zitten op ons tandvlees"

De noodplannen op Brussels Airport zouden veel vaker geoefend moeten worden. Maar de politie heeft simpelweg te weinig mensen om vaker te trainen. Die noodkreet slaakte hoofdcommissaris Guy Cordeel van de luchtvaartpolitie in de onderzoekscommissie naar de aanslagen. "We zitten op ons tandvlees", onderstreepte Cordeel. Hij wil de helft meer mensen.

"We doen niets anders dan elke dag koortsachtig zoeken naar efficiëntiewinsten", reageerde de hoofdcommissaris op vragen of er nog marge zat op zijn diensten. Daarop stak hij een fors betoog af voor meer mankracht.

De terreurdreiging, een kwart meer passagiers op nauwelijks vijf jaar tijd, meer uitwijzingen van mensen zonder papieren, steeds meer Europese toppen, ... "Sinds 2010 hebben we geen man bij gekregen, maar we moeten dat wel allemaal maar zien te klaren", hekelde Cordeel. "We geraken er niet. Zonder dramatisch te willen doen: we zitten op ons tandvlees." Tel daar nog bij: 48 van zijn mensen die last hebben van post-traumatische stress. En één ernstig gewonde collega die nog steeds in het ziekenhuis ligt.

"Veel te hoog absenteïsme"

"We geraken er niet. Zonder dramatisch te willen doen: we zitten op ons tandvlees", drukte de politieman de parlementsleden op het hart. En dat is problematisch, niet in het minst omdat de noodplannen in zijn ogen best vaker getraind zouden worden.

"We leggen al jaren zoveel druk op onze mensen dat we met veel te hoog absenteïsme zitten. De opdrachten worden steeds moeilijker, de grenscontrole steeds ingewikkelder. Het aantal passagiers is met een kwart gestegen sinds 2010, maar ik heb geen man bij gekregen", hekelde hij.

"Niet onredelijk, kijk naar Schiphol"

Zonder zich te willen "vergalopperen", lijkt tweehonderd man extra Cordeel noodzakelijk om "op een adequate manier het werk te kunnen doen én te kunnen investeren in de toekomst". Op dit moment beschikt hij over 435 manschappen, dus dat komt neer op de helft meer personeel.

Onredelijk vindt Cordeel dat zeker niet. Schiphol - met 2,5 keer zoveel passagiers - kan rekenen op 1.800 politiemensen. Madrid op meer dan tweeduizend manschappen. "En wij moeten dat gaan klaren met iets meer dan vierhonderd man. Dan begrijp ik dat onze mensen tot op den draad zitten, dat ze niet verder kunnen", besloot hij.

Extra mensen zijn ook vereist om de noodplannen vaker te kunnen oefenen. En dat is nodig, vindt de politieman. "We moeten meer trainen in het domein van geweldbeheersing, vooral met vuurwapens." Samen met meer training over interventietechnieken en -tactieken op de luchthaven was dat één van Cordeels verbeterpunten die hij na de aanslagen heeft opgelijst.

Nood aan 'intelligence'

Ander belangrijk punt is de nood aan 'intelligence'. "Dat is de eerste schil van onze verdediging. Als ze aankomen op de luchthaven, zijn we te laat. We moeten ze kunnen pakken op hun bed." Zet meer in op inlichtingen verzamelen en verwerken, houd de vinger aan de pols in de wijken, zo drukte hoofdcommissaris Cordeel de onderzoekscommissie op het hart.

Nog een probleem op 22 maart bleek de infrastructuur voor het crisiscentrum op Brussels Airport. Die was veel te klein voor een ramp van die omvang, had te weinig telefoons die bovendien soms "mangelden" en bleek uitgerust met ondermaatse wifi. De gerechtelijke coördinatie gebeurde zelfs uit een zaaltje met slechts één telefoonlijn, aldus Cordeel.

Ander pijnpunt dat al langer gekend is, is het gebrek aan controle voor vluchten binnen de Europese Unie. Dat maakt reizen erg makkelijk, maar betekent ook dat "zelfs Mickey Mouse kan inchecken als Mickey Mouse zonder dat ooit zijn identiteitspapieren gecontroleerd worden". Ook dat willen Cordeel en zijn mensen aangepakt zien.

De hoofdcommissaris stond tot slot stil bij de nieuwe controles die op aandringen van de vakbonden waren ingevoerd bij de heropstart van Brussels Airport, maar die in de begindagen voor heel wat chaos zorgden. "Daar heb ik weken maagpijn van gehad, want daar kon ik niet mee leven. We zagen daar een concentratie van mensen ontstaan die een nieuwe soft target werd voor een aanslag", klonk het. Dat de controles intussen zijn omgegooid vindt Cordeel een goede zaak.