Monsanto-maïs veroorzaakt juridische strijd in Italië

In Italië zijn landbouwers en milieuorganisaties verwikkeld in een juridisch gevecht over het gebruik van genetisch gemanipuleerde organismen (ggo's). Onderwerp van het debat is het verbod op een gemanipuleerde maïssoort van de Amerikaanse multinational Monsanto.

De maïsplant MON810 is het enige genetisch gemanipuleerde gewas dat binnen de Europese Unie toegelaten wordt. Maar vorig jaar ondertekenden de Italiaanse ministers van Gezondheid, Landbouwpolitiek en Milieu een decreet dat de Monsanto-maïs in het hele land verbiedt.

Tijdelijk verbod
Giuseppe Croce, directeur van de milieuorganisatie Legambiente, legt uit dat zes Europese landen gebruik maakten van een uitzonderingsclausule om de teelt van ggo's op hun grondgebied volledig te verbieden: Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Griekenland, Hongarije en Luxemburg.

"In Italië gaat het om een tijdelijk verbod", verduidelijkt Croce. "Het ministeriële decreet is slechts achttien maanden geldig."

Het verbod is tegen de zin van sommige boeren, zoals Giorgio Fidenato, voorzitter van de boerenfederatie Agricoltori Federati. Hij heeft sinds drie jaar enkele hectaren beplant met MON810-maïs. Dat veroorzaakte niet alleen protesten van milieuorganisaties, maar bracht ook een groot debat in het land op gang. "Ik wil mijn familie kunnen voeden met biotechnologische producten", argumenteert hij.

In 2010 werd al eens een oogst van Fidenato in beslag genomen, maar de landbouwer wil zich niet neerleggen bij het verbod. Hij strijdt nu voor de legalisering van genetisch gemanipuleerde maïs in Italië. "Als er tegen eind dit jaar niets gebeurt op het vlak van wetgeving, mogen boeren zoals Fidenato vanaf dat moment genetisch gemanipuleerde maïs telen", zegt Croce.

Territoriale identiteit
Niet alle boeren delen het standpunt van Fidenato. Gabriele Da Prato, een biodynamische wijnbouwer uit Toscane, legt uit: "Ten eerste is het landoppervlak van Italië niet groot genoeg om op het gebied van ggo's te kunnen concurreren met giganten zoals de Verenigde Staten. Onze troeven zijn juist onze unieke producten, de hoge kwaliteit en onze territoriale identiteit."

Ggo's vormen niet alleen een economische, maar ook een ecologische bedreiging, vreest hij. "Op een veld met genetisch gemanipuleerde gewassen stroomt het water gewoon weg. Mijn veld slaat 90 procent van het water op. Vorig jaar was er een grote overstroming. Dankzij mijn biodynamische wijngaard bleef mijn huis intact", vertelt Da Prato.

Export
De EU werkt momenteel aan een hervorming van de richtlijn over ggo's. "Die hervorming zal waarschijnlijk doorgevoerd worden tijdens het Italiaanse voorzitterschap van de EU, van juli tot december dit jaar", legt Croce uit. "We hopen dat de nieuwe norm een extra clausule bevat die de lidstaten toestaat om ggo's ook om economische redenen te verbieden. Dat is cruciaal voor de export van onze territoriale producten. De onderhandelingen lijken die richting uit te gaan", zegt hij.

Momenteel zijn er in Europa ongeveer 129.000 hectaren beplant met genetisch gemanipuleerde maïs. 90 procent daarvan bevindt zich in Spanje, de overige oppervlakte in Slovakije, Portugal, Tsjechië en Roemenië.