Opgelet vakantie- en festivalgangers: vier dagen staking bij De Lijn

De drie vakbonden (ACV, ACOD en ACLVB) bij De Lijn zijn een staking in gemeenschappelijk front overeengekomen.  De stakingsaanzegging loopt van vrijdagochtend tot en met maandagavond. In die periode vragen de bonden aan de bus- en tramchauffeurs om minstens één dag het werk neer te leggen, zo meldt het ACV. Volgens De Lijn zelf valt de impact voor de festivalgangers naar en van Rock Werchter af te wachten.

"We hebben beslist dat de actie in gemeenschappelijk front gevoerd zal worden", legt nationaal secretaris Jan Coolbrandt van de christelijke bond ACV Openbare Diensten uit. "We roepen de medewerkers van De Lijn op om van vrijdagochtend tot en met maandagavond aan de actie deel te nemen. We vragen niet om de vier dagen het werk neer te leggen", klinkt het. "We proberen zoveel mogelijk mensen te bereiken om samen met ons minstens één dag het werk neer te leggen."

Volgens Coolbrandt laten de bonden de werknemers ook vrij of ze al dan niet deelnemen. "Iedereen die wil werken, kan werken." Dat zegt ook Eric Quisthoudt van de liberale vakbond ACLVB: "Er komen geen blokkades." De geplande actie is volgens volgens hem een "warme oproep" naar het personeel toe. Wie wil werken, zal kunnen werken, klinkt het.

Het twistpunt van de sociale onvrede zijn de lopende cao-gesprekken. De bonden vragen de maximale opslag van 1,1 procent die de sociale partners op nationaal intersectoraal niveau onderhandeld hebben. De vakbonden willen die ingevuld zien, maar de directie wil 1 procent geven, waarvan de helft via een bonus.

"De 1,1 procent opslag wordt zeer onvolledig ingevuld", aldus Coolbrandt. "Het voorstel van de directie is helemaal ondermaats." Hij acht de kans dat de actie alsnog afgeblazen wordt klein tot bijna onbestaande.

Rock Werchter

De staking bij De Lijn komt er precies tijdens het weekend waarin verschillende festivals plaatsvinden. Zo start donderdag Rock Werchter, dat tot zondagavond geprogrammeerd staat. Heel wat festivalgangers komen met de trein of met (pendel)bussen naar het festival. Wat de impact voor hen zal zijn, is voorlopig moeilijk in te schatten, zegt Joachim Nijs, woordvoerder voor De Lijn Vlaams-Brabant.

"De drukste dagen voor kamperende festivalgangers, woensdag en donderdag, vallen buiten de staking", legt Nijs uit. "Wat de gevolgen op de andere dagen zullen zijn, is onduidelijk. Wel hebben we er goede hoop op dat de meeste hinder opgevangen zal kunnen worden. De chauffeurs van de pendelbussen zijn allemaal vrijwilligers, hoe groot de stakingsbereidheid bij hen zal zijn, valt af te wachten. Bovendien geven de bonden aan dat alle chauffeurs die willen werken, dat ook zullen kunnen doen. De vervoersmaatschappij volgt de situatie van de Werchterbussen op de voet en stuurt bij waar nodig."

Geert Witterzeel, ACV-verantwoordelijke voor Vlaams-Brabant, wil niet dat de actie veel hinder veroorzaakt bij Rock Werchter. "Ik vind het niet kunnen dat Werchter niet zou kunnen doorgaan." Toch rekent Rita Coeck van de socialistische ACOD-TBM op een grote opvolging. "We gaan de mensen de vrije keuze laten welke dag, of meerdere dagen, te staken, maar ik verwacht een zeer grote opvolging. Het zit heel hoog bij de mensen."

De Leuvense ACOD-vakbondssecretaris Ronnie Danckaert verwacht dat De Lijn weinig vrijwilligers zal vinden voor de extra bussen tussen Leuven en Aarschot tijdens Rock Werchter. "Ik weet natuurlijk niet waar men de chauffeurs gaat proberen te vinden om die extra bussen te doen rijden. Maar uit de signalen die ik tot dusver opgevangen heb, ben ik ervan overtuigd dat de vierdaagse staking in Vlaams-Brabant massaal opgevolgd zal worden. Ik mik in deze provincie op 98 procent stakers", aldus Danckaert.

De Lijn zet voor Rock Werchter elke dag een 50-tal bussen en 100-tal extra chauffeurs in. Op woensdag 28 juni is dat enkel het geval vanuit het station van Leuven, van donderdag 29 juni tot en met zondag 2 juli zowel vanuit Leuven als Aarschot. Tijdens de vorige edities van Rock Werchter werden hierbij in totaal zo'n 120.000 festivalbezoekers vervoerd.

Koopkracht

De directie van De Lijn betreurt dat de vakbonden actie gaan voeren tegen het voorstel voor de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst en noemt de acties maandagavond in een persbericht "kortzichtig". Het voorstel dat de directie op tafel had gelegd, geeft de maximale loonkostenstijging die de loonnorm voorziet, reageert de directie.

De voorstellen van de directie omvatten drie luiken: een versterking van de tweede pensioenpijler, een loonsverhoging en de toekenning van een eenmalige, resultaatsgebonden bonus voor alle medewerkers. Het tweede en derde luik zorgen voor de koopkrachtverhoging. Wat de directie vraagt om deze bonus uit te keren, is enkel een akkoord over meer flexibiliteit in de arbeidsorganisatie. Dit is ook voorzien in het Interprofessioneel Akkoord (IPA). Samen zorgen de bonus en de loonstijging in 2018 trouwens voor een koopkrachtverhoging van 1 procent.

Directeur-generaal van De Lijn Roger Kesteloot benadrukt dat zijn "deur blijft open staan" voor overleg, maar de directie van De Lijn betreurt de actie, "zeker in deze vorm", zegt Kesteloot. "Die maakt het heel moeilijk om aan onze klanten uit te leggen wat ze mogen verwachten. Zeker op dit moment, aan het begin van de zomer en met het festivalweekend." Hij voegt er nog aan toe dat hij de vorm van de actie "vreemd en niet aanvaardbaar vindt".

De directie benadrukt evenwel dat de deur voor overleg blijft open staan. "Dat heb ik ook al duidelijk gemaakt. Ik vind dat wij een eerbaar voorstel hebben gedaan."

TreinTramBus: "Misbruik van stakingsrecht"

Reizigersvereniging TreinTramBus reageert "ontstemd" op de aangekondigde staking. Hoeveel buschauffeurs effectief het werk zullen neerleggen, en op welke dag ze dat zullen doen is onduidelijk. "De reiziger leeft bijgevolg vier dagen lang in onzekerheid: rijdt mijn tram of bus, of rijdt hij niet? ", hekelt Jan Vanseveren, woordvoerder van TreinTramBus.

"Dit is misbruik van het stakingsrecht. Bovendien wordt de staking slechts 3 dagen op voorhand aangekondigd, een erg korte termijn. Mensen hebben dus nauwelijks de kans om alternatieven te zoeken, en een rit een dag uitstellen is ook geen optie", aldus Vanseveren.

TreinTramBus benadrukt het stakingsrecht als een democratisch drukkingsmiddel te erkennen, maar vraagt ook om "de belangen van de reiziger te respecteren". "We rekenen erop dat stakers en directie het gezond verstand laten primeren en het overleg alle kansen geven", zo luidt het.