Bankiers: "Wij zijn niet schuldig aan crisis"

De (ex-)topbankiers die achter gesloten deuren gehoord werden in de bankencommissie duidden allen een samenloop van omstandigheden aan die de crisis veroorzaakte. Daarbij achten ze zichzelf niet schuldig, zo luidde het bij verschillende bronnen uit zowel de meerderheid als de oppositie. De bankiers voelden zich zelf "gepakt" door de crisis.

Goed beheer
De bijzondere commissie moet nagaan of de regering de bankencrisis goed beheerd heeft. Vandaag hoorden de Kamerleden en senatoren onder meer de ex-CEO's Jean-Paul Votron (Fortis) en Axel Miller (Dexia) en huidig topman André Bergen (KBC). Ook Guy Burton, ex-CEO Ethias, en voormalig Ethias-voorzitter Steve Stevaert werden gehoord, net als mensen van Rabobank en Kaupthing.

Miller
Achter gesloten deuren was Miller rond 10 uur de eerste spreker van de dag. Het einde van de hoorzittingen was tegen 14.30 uur, zonder pauze, voorzien, maar die liepen uiteindelijk uit tot na 18 uur. Vooral de hoorzitting met ex-CEO van Fortis Votron duurde een pak langer dan voorzien.

Open deuren
"Ze stampen allemaal open deuren in", luidt het bij één van de commissieleden. "Niet één iemand ging in de fout, het was een samenloop van omstandigheden", vatte het parlementslid het denkspoor van de (ex-)bankiers samen. Miller gaf een eerlijke analyse, luidde het wel.

Niet veel nieuws
Bij een ander commissielid luidt het dat ze niet alleen schuld hebben en dat ze bij hun stuk blijven over hun beleid. "Met veel nieuws zijn ze niet op de proppen gekomen, de meeste dingen wisten wel al", luidt het bij een andere parlementair. "Het zijn vooral de boekhoudregels die de banken versmacht hebben."

Marktwaarde
Zo verwees Votron tijdens zijn uiteenzetting naar de nieuwe boekhoudregels IFRS die drie jaar geleden ingevoerd werden. Die gebieden banken om hun portefeuille aan marktwaarde te rapporteren ("mark-to-market") waardoor met de crisis banken hun rommelkredietenportefeuille in sommige gevallen quasi-volledig moeten afschrijven.

Oud systeem
"In het oude boekhoudsysteem zou de crisis niet zo snel en niet zo diepgaand gebeurd zijn", zei Votron volgens een van de bronnen.
Een ander commissielid reageert dat "het duidelijk is dat door het boekhoudsysteem de reële situatie niet overeenkomt met de realiteit". Volgens hem minimaliseerden de aanwezige bankiers de feiten niet en waren ze "zeer open".

Volgens een commissielid zei Votron ook dat de oorzaak van de huidige malaise bij Fortis niet ligt bij de overname van ABN Amro in 2007.

Ook huidige KBC-topman André Bergen zou toegegeven hebben boter op het hoofd te hebben. "We zijn te ver gegaan met te complexe producten", luidde het volgens een bron.

KBC
Bij KBC spelen vooral de zogenaamde CDO's op, een beleggingsproduct gebaseerd op een pool van voornamelijk bedrijfsobligaties. De bank waardeerde de CDO's volledig af.

Vandaag rapporteerde een derde bedrijf dat noteert op Euronext Brussels dat het afschrijvingen heeft moeten doen op bij KBC aangekochte CDO's.

Beschuldigende vinger
Bergen wees met een beschuldigende vinger naar de ratingagentschappen die ratings zouden verlagen zonder rekening te houden met de reële omstandigheden, meldt een parlementslid.

Voorproever
Votron, die de deal met ABN Amro doordrukte, was een "voorproever" voor maandag. Dan wordt de rest van de toenmalige Fortistop gehoord. Zowel voormalig voorzitter Maurice Lippens als ex-CEO Herman Verwilst en zijn reeds afgetreden opvolger Filip Dierckx worden gehoord. Dierckx is nu directievoorzitter van Fortis Bank.

Topman
Ook de huidige topman van de holding, Karel De Boeck, zal vragen van de Kamerleden en senatoren beantwoorden. Ook twee leden van Fortis' interne auditdienst Fortis Bank Audit Services staan op de agenda.

Kalender
Door de lange commissiezitting gaan er ook onder de leden ook stemmen op om de kalender te herzien. Nu zijn er twee dagen voor hoorzittingen en vergaderingen voorzien per week. Sommigen willen dat ook de minderheidsaandeelhouders van Fortis gehoord worden.

Aangezien het om een bijzondere commissie gaat - en niet om een parlementaire onderzoekscommisssie zoals de Fortiscommissie - staan de mensen die gehoord worden niet onder eed en kunnen ze weigeren op bepaalde vragen te antwoorden. De sprekers worden ook uitgenodigd, hun aanwezigheid kan niet opgeëist worden.

Commissievoorzitter Joseph George (cdH)zei eerder al dat de hoorzittingen achter gesloten deuren plaatsvinden om niet in de lopende gerechtelijke procedures tussenbeide te komen. (belga/edp)